Κείμενο

Εισαγωγή
Ο δικηγόρος είναι δημόσιος λειτουργός. Το λειτούργημά του αποτελεί θεμέλιο του κράτους δικαίου. Περιεχόμενο του λειτουργήματος είναι η εκπροσώπηση και υπεράσπιση του εντολέα του σε κάθε δικαστήριο, αρχή ή υπηρεσία ή εξωδικαστικό θεσμό, η παροχή νομικών συμβουλών και γνωμοδοτήσεων, όπως επίσης και η συμμετοχή του σε θεσμοθετημένα όργανα ελληνικά ή διεθνή.
Ο δικηγόρος ασκεί ελεύθερο επάγγελμα στο οποίο προέχει το στοιχείο της εμπιστοσύνης του εντολέα του προς αυτόν. Για τις υπηρεσίες του αμείβεται από τον εντολέα του είτε ανά υπόθεση είτε με πάγια αμοιβή ή με μισθό. Η άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος δεν συνιστά εμπορική δραστηριότητα.
Το δικηγορικό επάγγελμα - Κατηγορίες
Το δικηγορικό επάγγελμα αποτελεί μεν ελευθέριο επάγγελμα, έχει όμως και χαρακτήρα δημόσιου λειτουργήματος, που συμβάλλει στην απονομή της δικαιοσύνης, δοθέντος άλλωστε ότι οι δικηγόροι, σύμφωνα με το άρθρο 2 του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013), θεωρούνται συλλειτουργοί της (βλ. ΣτΕ 1466/2016 Ολομ., ΣτΕ 3154/2014 7μ.).
Οι κατηγορίες των δικηγόρων στην Ελλάδα είναι οι,
α) Ασκούμενοι Δικηγόροι
β) οι ασκούντες Ελεύθερη Δικηγορία, που παρέχουν υπηρεσίες σε άλλες οντότητες, σε Δικηγόρους και Δικηγορικές Εταιρίες και οι κατά πλάσμα μισθωτοί.
Το δικηγορικό επάγγελμα στην Ελλάδα μπορεί να διεξαχθεί κυρίως με τις εξής κατηγορίες οντοτήτων:
α) είτε μέσω ατομικών γραφείων παροχής υπηρεσιών (Ατομική Επιχείρηση),
β) είτε μέσω Αστικών Επαγγελματικών Δικηγορικών Εταιρειών (Δικηγορικές εταιρείες).
Η πρώτη κατηγορία των ατομικών «επιχειρήσεων» είναι η πιο παλιά και πιο απλή μορφή επιχείρησης. Ιδρύεται και διοικείται από ένα άτομο, τον ιδρυτή της.
Κατηγορίες δικηγόρων βάσει προϋπηρεσίας
Κατηγορίες Δικηγόρων βάσει
Προϋπηρεσίας
Ικανότητα Παράστασης
Νεοδιοριζόμενοι Δικηγόροι
Ενώπιον Ειρηνοδικείων και των Πρωτοδικείων
Μετά την πάροδο πέντε ετών
Ενώπιον Εφετείων
Μετά την πάροδο τετραετίας παράστασης ενώπιον Εφετείων ή δεκαετίας παράστασης ενώπιον Πρωτοδικείων
Στα Ανώτατα Δικαστήρια της χώρας (Άρειο Πάγο, Συμβούλιο της Επικρατείας και Ελεγκτικό Συνέδριο).
Σχόλια-Επισημάνσεις:
Στο αγγλοσαξονικό δίκαιο οι Δικηγόροι διακρίνονται σε «barrister» και σε «solicitor». Οι «barrister» παρίσταται ενώπιον δικαστηρίων, ενώ «solicitor» ασχο λούνται αποκλειστικά με τη συμβουλευτική δικηγορία.
Η δεύτερη κατηγορία αυτή των Αστικών Επαγγελματικών Δικηγορικών Εταιρειών (Δικηγορικές εταιρείες), το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία τους, καταδεικνύει την ιδιάζουσα φύση της αστικής δικηγορικής εταιρείας, στην οποία η προσωπική εργασία των εταίρων είναι απαραίτητη για τη σύστασή της, σε αντιδιαστολή με τις λοιπές εταιρείες, προσωπικές και κεφαλαιουχικές, στις οποίες οι εισφορές των εταίρων δύνανται να συνίστανται αποκλειστικά σε χρήμα ή σε είδος.
Το εισόδημα της δικηγορικής εταιρείας βασίζεται κυρίως στο προσωπικό στοιχείο των συμμετεχόντων σε αυτή προσώπων, όπως αυτό εκδηλώνεται με τον βαθμό της επιστημονικής ειδίκευσης, τον κύκλο γνωριμιών, τη φήμη των προσώπων αυτών, δηλαδή ιδιοτήτων που από τη φύση τους είναι αμεταβίβαστες.
Αστικές Επαγγελματικές Δικηγορικές Εταιρείες (Δικηγορική Εταιρία ) (Άρθρο 49 Ν.4194/2013 Κώδικας Δικηγόρων)
Αστική Επαγγελματική Δικηγορική Εταιρεία («Δικηγορική Εταιρεία» ή η «Εταιρεία») επιτρέπεται να συσταθεί μόνον μεταξύ εν ενεργεία δικηγόρων (οι «Εταίροι») με αποκλειστικό σκοπό την παροχή δικηγορικών υπηρεσιών (οπουδήποτε, εντός ή εκτός Ελλάδος) και τη διανομή αποκλειστικά μεταξύ των εταίρων (κατά τη μέθοδο, που θα συμφωνούν κατά την αδέσμευτη κρίση τους) των συνολικών κερδών, που θα προκύπτουν από τη δραστηριότητα της Εταιρείας.
Σχόλια - Επισημάνσεις:
Με την επιφύλαξη της παραγράφου 5 του άρθρου 52 του Κώδικα Δικηγόρων, Εταίρος Δικηγορικής Εταιρείας απαγορεύεται να συμμετέχει σε άλλη Δικηγορική Εταιρεία ή να ασκεί ατομική δικηγορία και γενικά να ενεργεί για δικό του λογαριασμό ή για λογαριασμό άλλου πράξεις αντίθετες με τα συμφέροντα της εταιρείας.
Ζητήματα που αφορούν την Έδρα, Υποκαταστήματα, Νομική προσωπικότητα, Εταιρική Επωνυμία της Δικηγορικής Εταιρίας ρυθμίζονται στο άρθρο 49 ν.4194/2013.
Ζητήματα που αφορούν το Καταστατικό, είσοδος, έξοδος και αποβολή εταίρου, Εισφορές – Εταιρική Περιουσία – Εταιρικές Μερίδες, Διοίκηση, Διαχείριση και εκ- προσώπηση της Εταιρείας, Δικαιώματα − Διανομή εσόδων − Ευθύνη των Εταίρων, Σχέσεις Εταιρείας προς τρίτους, Διαφορές μεταξύ των Εταίρων − Σχέσεις με εντολείς,Διάρκεια − Λύση και εκκαθάριση της Δικηγορικής Εταιρίας ρυθμίζονται στα άρθρα 50-59 ν.4194/2013 αντίστοιχα.
Αμοιβή που συμφωνείται σε ποσοστό επί του αντικειμένου της αναλαμβανόμενης υποθέσεως - Εργολαβικά Δίκης
Εργολαβικό συμβόλαιο (Εργολαβικό δίκης)
Όταν, μεταξύ του δικηγόρου και του εντολέα του, έχει συναφθεί εργολαβικό συμ- βόλαιο (εργολαβικό δίκης), όταν δηλαδή η αμοιβή του δικηγόρου εξαρτάται από την έκβαση της δίκης π.χ. ως ποσοστό επί του αντικειμένου αυτής, το σχετικό λογιστικό αρχείο (παραστατικό) εκδίδεται με την εκτέλεση της απόφασης του δικαστηρίου, ήτοι με την καταβολή στον πελάτη του δικηγόρου του επιδικασθέντος ποσού, οπότε και η αμοιβή του δικηγόρου καθίσταται απαιτητή.
Παράδειγμα
Δικηγόρος συνάπτει τον Φεβρουάριο του 2026 εργολαβικό με πελάτη του για διεκδίκηση αποζημίωσης ύψους 30.000 ευρώ και η αμοιβή του ορίζεται στο 10% της επιδικαζόμενης αποζημίωσης.
Η υπόθεση τελεσιδικεί στις 10 Μαρτίου 2028 για ποσό αποζημίωσης 12.000 ευρώ, ενώ η καταβολή του επιδικασθέντος ποσού στον πελάτη του δικηγόρου πραγματοποιείται στις 23 Απριλίου 2028.
Ο δικηγόρος εκδίδει το σχετικό λογιστικό αρχείο (παραστατικό) έως 15 Μαΐου 2028 με αξία 1.200 ευρώ (12.000 χ 10% = 1.200).
Θεώρηση συμβάσεων που σαταρτίζονται μεταξύ δικηγόρων και των πελατών/εντολέων τους, με αμοιβή ως ποσοστό επί του αντικειμένου
Η διαδικασία αφορά στην υποβολή προς θεώρηση των συμβάσεων που καταρτίζονται μεταξύ δικηγόρων και των πελατών/εντολέων τους, με τις οποίες η αμοιβή συμφωνείται σε ποσοστό επί του αντικειμένου της αναλαμβανόμενης υποθέσεως (σχετ. όγδοο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 8 του ν.1882/1990).
Νέα ψηφιακή εφαρμογή για την υποβολή συμβάσεων δικηγόρων με τους πελάτες τους
Σε λειτουργία τέθηκε η νέα ψηφιακή εφαρμογή για την υποβολή των συμβάσεων που καταρτίζονται μεταξύ δικηγόρων/δικηγορικών εταιρειών και των πελατών/εντολέων τους.
Η νέα εφαρμογή αφορά συμβάσεις στις οποίες η αμοιβή του δικηγόρου συμφωνείται σε ποσοστό επί του αντικειμένου της αναλαμβανόμενης υπόθεσης (παρ. 1 άρ. 8 ν. 1882/1990).
Ειδικότερα, με απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή (Α.1008/2026), καθορίζεται η διαδικασία υποβολής των εν λόγω συμβάσεων μέσω μιας απλοποιημένης και πλήρως ψηφιακής διαδικασίας, που διευκολύνει τους δικηγόρους στην έγκαιρη και ορθή εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους, ενισχύοντας παράλληλα τη διαφάνεια και την αξιοποίηση των δεδομένων.
Συγκεκριμένα με τη νέα απόφαση:
• Οι συγκεκριμένες συμβάσεις υποβάλλονται εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία κατάρτισης και υπογραφής τους.
• Ο χρήστης καταχωρεί τα βασικά στοιχεία της σύμβασης, όπως:
- την περιγραφή της,
- την ημερομηνία υπογραφής,
- το ποσοστό ή/και το ποσό της αμοιβής,
- το πλήθος των αντισυμβαλλόμενων πελατών/εντολέων (o ΑΦΜ στην περίπτωση ενός και μόνο εντολέα),
- τυχόν παρατηρήσεις,και επισυνάπτει το αρχείο της υπογεγραμμένης σύμβασης.
Προϋποθέσεις
Κατηγορία Προϋπόθεσης
Περιγραφή
Ιδιότητας
Απευθύνεται αποκλειστικά σε δικηγόρους ή δικηγορικές εταιρείες.
Χρονικές
Οι συμβάσεις υποβάλλονται προς θεώρηση εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία κατάρτισης και υπογραφής τους.
Κατοχής κωδικών πρόσβασης
Ο χρήστης πρέπει να είναι κάτοχος προσωπικών κωδικών TAXISnet για την είσοδο στο σχετικό λογισμικό.
Διαδικασία υποβολής
Οι συμβάσεις που καταρτίζονται μεταξύ των δικηγόρων ή δικηγορικών εταιρειών και των πελατών/ εντολέων τους, με τις οποίες η αμοιβή συμφωνείται σε ποσοστό επί του αντικειμένου της αναλαμβανόμενης υποθέσεως σύμφωνα με τα οριζόμενα στο όγδοο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 1882/1990, εφεξής υποβάλλονται από τους δικηγόρους ή τις δικηγορικές εταιρείες ή τρίτα εξουσιοδοτημένα από αυτούς πρόσωπα, εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία κατάρτισης και υπογραφής τους, αποκλειστικά μέσω της εφαρμογής «Εργολαβικό δικηγόρων» της ψηφιακής πύλης myAADE (myaade.gov.gr), η οποία είναι προσβάσιμη μέσω της διαδρομής «Εφαρμογές > Φορολογικές Υπηρεσίες > Εισόδημα > Εργολαβικό δικηγόρων».
Στα σχετικά πεδία της εφαρμογής καταχωρούνται η ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης, το ποσοστό/ ποσό αμοιβής του δικηγόρου, η περιγραφή της σύμβασης, το πλήθος των αντισυμβαλλομένων, οι Α.Φ.Μ. των πελατών/εντολέων, τυχόν λοιπές παρατηρήσεις και επισυνάπτεται υποχρεωτικά το αρχείο της σύμβασης. Στην περίπτωση περισσότερων του ενός αντισυμβαλλόμενων πελατών/εντολέων, αρκεί η καταχώρηση του πλήθους αυτών χωρίς να απαιτείται η καταχώρηση των Α.Φ.Μ..
Η υποβολή των συμβάσεων πραγματοποιείται μέσω της εφαρμογής «Εργολαβικό Δικηγόρων» στην ψηφιακή πύλη myAADE (myaade.gov.gr), στη διαδρομή Εφαρμογές > Φορολογικές Υπηρεσίες > Εισόδημα > Εργολαβικά Δικηγόρων.
Πίνακας βημάτων
Βήμα
Περιγραφή
1
Είσοδος στην εφαρμογή και ταυτοποίηση του χρήστη με τη χρήση προσωπικών κωδικών TAXISnet.
2
Ηλεκτρονική υποβολή / ανάρτηση της υπογεγραμμένης σύμβασης μέσω της εφαρμογής.
ΣΧΗΜΑΤΙΚΑ 1
.
.
Νομοθετική πράξη
Άρθρο / Απόφαση
Περιγραφή
Ν. 1882/1990 (ΦΕΚ 43/Α)
Άρθρο 8 §1
Υποχρέωση θεώρησης των συμβάσεων που καταρτίζονται μεταξύ δικηγόρων και των πελατών τους, όταν η αμοιβή συμφωνείται σε ποσοστό επί του αντικειμένου της αναλαμβανόμενης υπόθεσης, εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία κατάρτισης και υπογραφής τους.
Απόφαση Ανεξάρτητης Αρχής Α.1054/2022 (ΦΕΚ 2154/Β)
—
Καθορισμός της διαδικασίας και των λοιπών ζητημάτων για την ψηφιακή υποβολή αιτημάτων μέσω της Εφαρμογής Ψηφιακής Υποδοχής και Διαχείρισης Αιτημάτων της ΑΑΔΕ («Τα Αιτήματά μου»).
Αποποίηση ευθύνης :
Το περιεχόμενο της στήλης, είναι καθαρά ενημερωτικό και πληροφοριακό και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση επενδυτική συμβουλή, ούτε υποκίνηση για συμμετοχή σε οποιαδήποτε συναλλαγή.
Ο αρθρογράφος δεν ευθύνεται για τυχόν επενδυτικές και λοιπές αποφάσεις που θα ληφθούν με βάση τις πληροφορίες αυτές.
Πηγές:
• Α.1008/2026 Υποβολή Συμβάσεων Δικηγόρων
Απόφαση Ανεξάρτητης Αρχής Α.1054/2022 (ΦΕΚ 2154/Β) Καθορισμός της διαδικασίας και των λοιπών ζητημάτων για την ψηφιακή υποβολή αιτημάτων μέσω της Εφαρμογής Ψηφιακής Υποδοχής και Διαχείρισης Αιτημάτων της ΑΑΔΕ («Τα Αιτήματά μου»).
Ν. 1882/1990 (ΦΕΚ 43/Α) Άρθρο 8 §1 Υποχρέωση θεώρησης των συμβάσεων που καταρτίζονται μεταξύ δικηγόρων και των πελατών τους, όταν η αμοιβή συμφωνείται σε ποσοστό επί του αντικειμένου της αναλαμβανόμενης υπόθεσης, εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία κατάρτισης και υπογραφής τους.
• Φορολογικός και Ασφαλιστικός Οδηγός Δικηγόρων & Δικηγορικών Εταιρειών, Πρόσθεσής Εκδοτική, Α έκδοση 2019, Β έκδοση 2020
• Λογιστικά Αρχεία και παραστατικά πωλήσεων / Ν. 4308/2013 , Νασόπουλος Α. Αντώνιος , A έκδοση,2016
• Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος ν.4172/2013 /Ανάλυση - Ερμηνεία Ν. 4172/2013, Νασόπουλος Α. Αντώνιος , ΄Β έκδοση.
•Εκπιπτόμενες Δαπάνες Επιχειρήσεων βάσει Κ.Φ.Ε. 4172/2013. Ανάλυση - Εκτενή παραδείγματα ,Νασόπουλος Α. Αντώνιος , ΄Α έκδοση,2021.
Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.) /Ανάλυση – Ερμηνεία Ν. 4072/2012 – Άρθρα 43 – 120 ISBN:978-960-6869-49-5 , Α έκδοση 2018, Β έκδοση 2020
Πρόστιμα & Κυρώσεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας Κ.Φ.Δ. Ν. 5104/2024 - Ανάλυση και Ερμηνεία, ISBN: 978-618-86479-4-7, Α έκδοση 2024, Εκδόσεων ΠΡΟΣΘΕΣΗ