Αριθμός Γνωμοδότησης 62/2025
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
ΓΝΣ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ
Αθήνα, 22-07-2025
Αριθμός Ερωτήματος: Φ.127/81986/Ζ2/4-7-2025 Δ/νση Προσωπικού Ανώτατης Εκπαίδευσης, Τμήμα Α΄ Κυρίου Διδακτικού Προσωπικού.
Περίληψη Ερωτήματος: Στο πλαίσιο της συμμόρφωσης του Πανεπιστημίου Πατρών προς το περιεχόμενο υπουργικής απόφασης, με την οποία ακυρώθηκε πρυτανική πράξη δεύτερης αρνητικής κρίσης για την μονιμοποίηση μέλους Δ.Ε.Π. της βαθμίδας επίκουρου καθηγητή και αναπέμφθηκε η υπόθεση στο Ίδρυμα για επανάληψη της διαδικασίας, ερωτάται αν ο καθηγητής που απολύθηκε, πρέπει, να επαναπροσληφθεί άμεσα ή μόνο στη περίπτωση που ληφθεί θετική απόφαση για τη μονιμοποίησή του.
Ιστορικό:
Από το έγγραφο της ερωτώσας υπηρεσίας σε συνδυασμό προς τα στοιχεία του οικείου φακέλου προκύπτει το ακόλουθο ιστορικό:
1)Ο Π.Γ. διορίστηκε στις 17-4-2014 στο Πανεπιστήμιο Πατρών σε θέση Επίκουρου Καθηγητή και με γνωστικό αντικείμενο «Μάρκετινγκ» του Τμήματος Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας της Σχολής Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Επιχειρήσεων διανύοντας τετραετή θητεία, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 16 παρ. 2 εδ. β΄ του νόμου 4009/2011, όπως ίσχυσε στην πρώτη του μορφή, δεδομένου ότι αργότερα με την διάταξη του άρθρου 61 παρ. 3 ν.4415/2016, με την οποία αντικαταστάθηκε η ανωτέρω, η θητεία μειώθηκε χρονικά στα τρία έτη. Η πρώτη αίτηση μονιμοποίησης του ανωτέρω αναρτήθηκε στο ηλεκτρονικό σύστημα ΑΠΕΛΛΑ στις 6-10-2017 και επί αυτής εκδόθηκε αρνητική κρίση στις 31-8-2020. Περαιτέρω, στις 7-9-2021 ο φάκελος απεστάλη από τη Σχολή του ενδιαφερομένου προς τον Πρύτανη του Ιδρύματος, προκειμένου να πραγματοποιηθεί από αυτόν ο προβλεπόμενος από τον νόμο έλεγχος νομιμότητας, ο οποίος κατέληγε στην έκδοση, στις 26-10-2021, διαπιστωτικής πράξης αρνητικής κρίσης για την αιτουμένη μονιμοποίηση. Ακολούθησε η υποβολή από τον ίδιο δεύτερης αίτησης μονιμοποίησης, η οποία αναρτήθηκε, επίσης, στο σύστημα ΑΠΕΛΛΑ στις 19-1-2023 και επ’ αυτής εκδόθηκε, πάλι, στις 13-10-2023 δεύτερη αρνητική κρίση. Καθ’ όμοιο τρόπο, ο οικείος φάκελος απεστάλη στον Πρύτανη του Πανεπιστημίου, προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο, κατά νόμο, έλεγχος νομιμότητας, ο οποίος κατέληγε (και αυτός) στην έκδοση της υπ’ αριθμ. .../11-1-2024 διαπιστωτικής πράξης αρνητικής κρίσης. Μετά ταύτα εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. .../12-1-2024 πρυτανική πράξη λύσης της υπαλληλικής σχέσης (Γ΄ .../23-1-2024) ως συνέπεια της δεύτερης αρνητικής κρίσης.
2)Στη συνέχεια ο Π.Γ. άσκησε ενώπιον του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού την από 21-2-2024 (αριθμ. Πρωτ. Γρ. Υπουργού 18561/2024) προσφυγή του, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 παρ. 2 ν.4009/2011, με την οποία ζήτησε την ακύρωση της δεύτερης πρυτανικής πράξης. Επί της προσφυγής αυτής εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. Φ.122.2/104253/Ζ2/13-9-2024 απόφαση του Υπουργού, με την οποία, κατά παραδοχή του διοικητικού τούτου βοηθήματος, ακυρώθηκε η διοικητική πράξη, που προσβλήθηκε, ανεπέμφθη ο υπηρεσιακός φάκελος στο Πανεπιστήμιο Πατρών «για τις απαιτούμενες κατά νόμο ενέργειες», όπως χαρακτηριστικά ανεγράφη στο διατακτικό.
Κατόπιν των ανωτέρω, το Πανεπιστημιακό Ίδρυμα προβληματίστηκε για τον τρόπο συμμόρφωσής του προς το διατακτικό της ακυρωτικής υπουργικής απόφασης. Γι’ αυτό το λόγο με το υπ’ αριθμ. ΕΜΠ/5843/23-1-2025 έγγραφό του απευθύνθηκε προς την ερωτώσα υπηρεσία ζητώντας σχετικές οδηγίες, η οποία, με τη σειρά της, διατύπωσε σε εμάς το εξεταζόμενο ερώτημα.
Νομοθετικό πλαίσιο:
3)Με τις διατάξεις του άρθρου 16 παρ. 5 εδ. α - γ του Συντάγματος ορίζονται τα εξής:
«5. Η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση. Τα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την εποπτεία του Κράτους, έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό και λειτουργούν σύμφωνα με τους νόμους που αφορούν τους οργανισμούς τους. Συγχώνευση ή κατάτμηση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μπορεί να γίνει και κατά παρέκκλιση από κάθε αντίθετη διάταξη, όπως νόμος ορίζει.»
4)Με τις παρακάτω διατάξεις του νόμου 4009/2011. «Δομή, λειτουργία, διασφάλιση της ποιότητας σπουδών και διεθνοποίηση των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων» (Α΄ 195) ορίζονταν, πριν την κατάργησή τους με τη διάταξη του άρθρου 485 περ. α΄ ν. 4957/2022, τα ακόλουθα:
Άρθρο 16 παρ. 2, όπως είχε, αρχικά, τροποποιηθεί με τη διάταξη του άρθρου 61 παρ. 3 ν.4415/2016 και, τελικά, αντικαταστάθηκε με τη διάταξη του άρθρου 30 παρ. 1, εδ. α΄ ν.4452/2017:
«Οι Καθηγητές και οι αναπληρωτές Καθηγητές εκλέγονται ως μόνιμοι. Οι επίκουροι Καθηγητές εκλέγονται για τριετή θητεία. Εντός αποκλειστικής προθεσμίας δύο (2) μηνών από την παρέλευση της τριετούς θητείας τους μπορούν να ζητήσουν με αίτησή τους την ανανέωση της θητείας τους για άλλη μία τριετία ή τη μονιμοποίησή τους στη βαθμίδα του επίκουρου Καθηγητή ή την εξέλιξή τους στην επόμενη βαθμίδα, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 19. Αν οι επίκουροι Καθηγητές δεν ασκήσουν καμία από τις ανωτέρω δυνατότητες κατά την ως άνω αποκλειστική προθεσμία απολύονται. Εάν η κρίση για μονιμοποίηση είναι θετική, οι επίκουροι Καθηγητές μονιμοποιούνται στη θέση την οποία κατέχουν. Εάν η κρίση για την ανανέωση της θητείας τους ή τη μονιμοποίησή τους ή την εξέλιξή τους είναι αρνητική, έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν εκ νέου την ανανέωση της θητείας τους ή της μονιμοποίησή τους ή την εξέλιξή τους μετά την παρέλευση ενός (1) τουλάχιστον έτους από την έκδοση της αρνητικής απόφασης. Σε περίπτωση και δεύτερης αρνητικής κρίσης λήγει αυτοδικαίως η θητεία τους. Σε περίπτωση ανανέωσης της θητείας τους οι επίκουροι Καθηγητές μπορούν να υποβάλουν μετά την παρέλευση ενός (1) έτους αίτηση για μονιμοποίηση ή την εξέλιξή τους.»
Άρθρο 20 παρ. 2, όπως είχε, αρχικά αντικατασταθεί με τη διάταξη του άρθρου 70 παρ. 2 ν.4386/2016 και, τελικά, αντικαταστάθηκε με τη διάταξη του άρθρου 46 ν.4521/2018:
«Ο Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων ελέγχει τη νομιμότητα οποιασδήποτε εκλογής ή εξέλιξης ή πράξης αναπομπής φακέλου, είτε αυτεπαγγέλτως είτε ύστερα από προσφυγή που υποβάλλεται ενώπιόν του από οποιονδήποτε έχει έννομο συμφέρον. Η προσφυγή μπορεί να ασκηθεί εφόσον έχει εκδοθεί Πρυτανική πράξη εκλογής ή εξέλιξης, εντός εξήντα (60) ημερών από τη δημοσίευση της πράξης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ή από την κοινοποίησή της ή αφότου έλαβε γνώση αυτής, για τον έλεγχο της νομιμότητας της προσβαλλόμενης πράξης. Για τις περιπτώσεις άγονης εκλογής, η προσφυγή μπορεί να ασκηθεί εντός δύο (2) μηνών από την έκδοση της σχετικής
διαπιστωτικής πράξης από τον Πρύτανη. Για τις περιπτώσεις αναπομπής η προσφυγή μπορεί να ασκηθεί εντός δύο (2) μηνών από την έκδοση της Πρυτανικής πράξης αναπομπής. Η διάταξη αυτή καταλαμβάνει και όλες τις περιπτώσεις για τις οποίες έχει ήδη εκδοθεί Πρυτανική πράξη αναπομπής, αλλά δεν έχει παρέλθει κατά τη δημοσίευση του νόμου η ως άνω προθεσμία. Ο έλεγχος της νομιμότητας από τον Υπουργό ολοκληρώνεται μέσα σε αποκλειστική προθεσμία έξι (6) μηνών από την περιέλευση του φακέλου στο Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.»
5) Με τις διατάξεις του άρθρου 463 παρ. 5 ν.4957/2022 «Νέοι ορίζοντες στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Ενίσχυση της ποιότητας, της λειτουργικότητας και της σύνδεσης των Α.Ε.Ι. με την κοινωνία και λοιπές διατάξεις (Α΄ 141), όπως αυτές διαμορφώθηκαν με τη διάταξη του άρθρου 196 ν.5094/2024, ορίζονται τα ακόλουθα:
«Επίκουροι καθηγητές επί θητεία που έχουν εκλεγεί πριν από τη δημοσίευση του παρόντος, δύνανται να υποβάλουν αίτηση για ανανέωση της θητείας τους, μονιμοποίηση στη βαθμίδα τους ή εξέλιξη στην ανώτερη βαθμίδα ύστερα από τη συμπλήρωση τριετίας από τη δημοσίευση της πράξης διορισμού τους, σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν κατά τη δημοσίευση του παρόντος. Σε περίπτωση δεύτερης αρνητικής κρίσης για την ανανέωση ή την εξέλιξή τους και εφόσον δεν έχουν μονιμοποιηθεί κατά τα ανωτέρω, αποχωρούν από το ίδρυμα κατά τη λήξη της θητείας τους. Η παρούσα εφαρμόζεται και για όσους εκλεγούν στη θέση του Επίκουρου Καθηγητή επί θητεία, εφόσον η προκήρυξη εκλογής τους έχει εκδοθεί το αργότερο έως τη δημοσίευση του παρόντος.»
6) Με τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 8 και 9 της υπ’ αριθμ. Φ.122.1/6/14241/Ζ2/27-1-2017 απόφασης του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων «α: Διαδικασία συγκρότησης των εκλεκτορικών σωμάτων των Α.Ε.Ι., ρύθμιση θεμάτων εκλογής και εξέλιξης καθηγητών και υπηρετούντων λεκτόρων, ανανέωσης και μονιμοποίησης των επί θητεία Επικούρων καθηγητών, ελέγχου νομιμότητας των διαδικασιών αυτών και άλλων θεμάτων σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 19 του ν.4009/2011 (Α΄ 195), όπως ισχύει, και του άρθρου 19 του ν.4405/2016 (Α΄ 129), η οποία εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση της διάταξης του άρθρου 19 παρ. 7 ν. 4009/2011 (Β΄ 225) έχουν οριστεί τα ακόλουθα:
Παρ. 8: «Οι πράξεις μονιμοποίησης των επί θητεία επίκουρων καθηγητών αποστέλλονται απ’ ευθείας από τον Πρύτανη για δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και κοινοποιούνται στην αρμόδια υπηρεσία του ΥΠ.Π.Ε.Θ.»
Παρ. 9: «Στην περίπτωση κατά την οποία σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 20 του ν.4009/2011, όπως ισχύει, ασκηθεί προσφυγή ενώπιον του Υπουργού Παιδείας, ΄Ερευνας και Θρησκευμάτων κατά της πράξης του Πρύτανη ή αποφασιστεί ο αυτεπάγγελτος έλεγχος της νομιμότητας της πράξης του Πρύτανη, ο Πρύτανης υποχρεούται να αποστείλει τον φάκελο στο ΥΠ.Π.Ε.Θ. μαζί με κάθε σχετικό έγγραφο.»
Ερμηνεία – Εφαρμογή διατάξεων:
Από τις αναφερόμενες διατάξεις ερμηνευόμενες αυτοτελώς, αλλά και σε συνδυασμό μεταξύ τους, εν όψει και του όλου νομικού πλαισίου στο οποίο εντάσσονται του σκοπού που υπηρετούν και την υπαγωγή σε αυτές των πραγματικών περιστατικών που τέθηκαν υπ’ όψη μας από την ερωτώσα υπηρεσία, συνάγονται τα ακόλουθα:
7) Με τις διατάξεις του άρθρου 16 παρ. 5 του Συντάγματος κατοχυρώνεται αφενός μεν η πλήρης αυτοδιοίκηση των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.), αφετέρου δε η κρατική επ’ αυτών εποπτεία. Περιεχόμενο της κρατικής εποπτείας είναι, κατά την έννοια του Συντάγματος, η άσκηση ελέγχου νομιμότητας από κρατικό όργανο, επί των πράξεων των οργάνων των Α.Ε.Ι. Η εν λόγω επιταγή του συνταγματικού νομοθέτη ικανοποιείται πλήρως όχι μόνο όταν ο προβλεπόμενος από την Πανεπιστημιακή νομοθεσία έλεγχος νομιμότητας έχει χαρακτήρα προληπτικό, αλλά και όταν αυτός επιβάλλεται ως κατασταλτικός, αναγνωρίζεται δηλαδή στο οικείο κρατικό όργανο η εξουσία, να ακυρώνει, μετά την έκδοσή τους τις υποκείμενες στον έλεγχό του μη νόμιμες πράξεις των Πανεπιστημιακών αρχών (βλ. σχετ. γνωμ. Ν.Σ.Κ. 7/2018, όπου και νομολογιακές παραπομπές).
8) Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 95 παρ. 5 του Συντάγματος και 1 περίοδος πρώτη ν.3068/2002 προκύπτει ότι η διοίκηση έχει υποχρέωση συμμόρφωσης προς τις αποφάσεις όλων των δικαστηρίων. Από τη διάταξη του άρθρου 50 παρ. 1 π.δ. 18/1989, με την οποία απηχείται γενικότερη διοικητική αρχή, συνάγεται ότι επί ακυρωτικής διαδικασίας η ακύρωση της διοικητικής πράξης με απόφαση του δικαστηρίου έχει ως αποτέλεσμα τη νομική της εξαφάνιση, την κατάργησή της δηλαδή έναντι πάντων ιδιωτών διαδίκων ή μη, διοικητικών αρχών και δικαστηρίων οποιασδήποτε δικαιοδοσίας, ανεξαρτήτως αν πρόκειται για ατομική ή κανονιστική πράξη. Η κατάργηση αυτή επέρχεται αυτομάτως με την έκδοση της δικαστικής απόφασης, είναι δε αναδρομική, ανατρέχει δηλαδή στο χρόνο έκδοσης της ακυρούμενης πράξης και επαναφέρει τους διαδίκους στην κατάσταση στην οποία βρίσκονταν πριν εκδοθεί αυτή.
Στο πλαίσιο αυτό η διοίκηση συμμορφούμενη προς την απόφαση του ακυρωτικού δικαστηρίου, υποχρεούται όχι μόνο να θεωρήσει ότι η νομική πράξη, που ακυρώθηκε, είναι ανίσχυρη κι ότι δεν υφίσταται στο νομικό κόσμο, αλλά να προβεί σε θετικές ενέργειες για την αναμόρφωση της νομικής κατάστασης, που προέκυψε άμεσα ή έμμεσα από την πράξη αυτή και να ανακαλέσει ή να τροποποιήσει τις σχετικές πράξεις, που εκδόθηκαν στο μεταξύ ή να εκδώσει άλλες με αναδρομική ισχύ, προκειμένου να αποκαταστήσει τα πράγματα στη θέση, στην οποία θα βρίσκονταν, εάν από την αρχή δεν είχε εκδοθεί η πράξη ή δεν είχε λάβει χώρα η παράλειψη που ακυρώθηκε και χωρίς δέσμευση από το χρόνο που διέδραμε στο μεταξύ.
Το ειδικότερο περιεχόμενο και η έκταση της συμμόρφωσης της διοίκησης προσδιορίζονται κάθε φορά από το αντικείμενο της ακύρωσης, δηλαδή από την φύση και το είδος της πράξης που ακυρώθηκε, καθώς και από την κρίση ή τις κρίσεις πάνω στα ζητήματα, που εξέτασε και για τα οποία αποφάνθηκε το δικαστήριο στο αιτιολογικό της απόφασής του, δημιουργώντας ως προς αυτά δεδικασμένο για την συγκεκριμένη περίπτωση. Θετική ενέργεια είναι απαραίτητη, όταν η διοίκηση οφείλει: α) να αντικαταστήσει την ακυρωθείσα πράξη με άλλη απαλλαγμένη από ελαττώματα ή β) να προβεί σε έκδοση πράξης που παρέλειψε παρανόμως να εκδώσει. Αν η ακυρωθείσα πράξη ανήκει στην δέσμια αρμοδιότητα της διοίκησης, αυτή οφείλει να την επανεκδώσει αποφεύγοντας τα ελαττώματα που οδήγησαν στην ακύρωσή της, δεσμευόμενη από την ερμηνεία που έδωσε στο νόμο το δικαστήριο.
Εάν πρόκειται για συμμόρφωση μετά την ακύρωση πράξης, που αποτελούσε μέρος σύνθετης διοικητικής ενέργειας παρατηρητέο ότι: Η σύνθετη διοικητική ενέργεια συνίσταται στην έκδοση περισσότερων διοικητικών πράξεων, με σκοπό την επέλευση του προβλεπόμενου εκ του νόμου τελικού αποτελέσματος. Οι διαδοχικές αυτές πράξεις μπορεί να είναι είτε ατομικές, είτε κανονιστικές ευρισκόμενες σε αλληλουχία μεταξύ τους. Μετά την έκδοση της τελικής πράξης, οι προηγούμενες ενσωματώνονται στην τελευταία και έτσι στερούνται του εκτελεστού τους χαρακτήρα, παραδεκτώς δε προσβάλλεται μόνο η τελική (βλ. σχετ. νομολογιακά και βιβλιογραφικά δεδομένα σε Ν.Σ.Κ. 134/2024, 38/2023). Στην
περίπτωση προσβολής της τελικής διοικητικής πράξης, μπορούν να προβληθούν λόγοι ακυρώσεως, που αναφέρονται σε πλημμέλειες των ενδιάμεσων πράξεων. Εφόσον ακυρωθεί η τελευταία πράξη για λόγους που αφορούν σε πλημμέλειες των προγενέστερων, η διοίκηση επιλαμβανόμενη πάλι της υπόθεσης στο πλαίσιο της συμμόρφωσής της προς τη δικαστική απόφαση, πρέπει να κρίνει από το σημείο, στο οποίο αναφέρεται η ακύρωση και εντεύθεν (βλ. σχετ. Δ.Εφ. Θεσ. 213/2018, όπου παραπομπή σε εκτεταμένη νομολογία Σ.τ.Ε., Ν.Σ.Κ. 134/2024, 108/2022, 40/2022, 119/2014 με αυτόθι νομολογιακές παραπομπές, Πρεβεδούρου «Η σύνθετη Διοικητική ενέργεια», εκδ. 2005, σελ. 269). Σ’ αυτή την περίπτωση η διοίκηση λαμβάνει υπ’ όψη το υφιστάμενο πραγματικό και νομικό καθεστώς του χρόνου έκδοσης της πράξης και μόνο τα στοιχεία εκείνα, που είχε εκτιμήσει κατά την αρχική της κρίση (βλ. σχετ. Ν.Σ.Κ. 134/2024, 108/2022, ο.π. με τις αυτόθι νομολογιακές παραπομπές), εκτός εάν νεώτερος σχετικός νόμος έχει αναδρομική ισχύ ή δεν ανέχεται την εφεξής εφαρμογή των παλαιών διατάξεων (βλ. σχετ. Ν.Σ.Κ. 134/2024, 648/2012, όπου αυτόθι παραπομπές). Εάν, όμως, μετά την έκδοση της πράξης που ακυρώθηκε, μεταβλήθηκε το νομικό καθεστώς, το οποίο ρύθμιζε τις προϋποθέσεις, τον τρόπο έκδοσής της, ως και την ακολουθούμενη, περαιτέρω, διοικητική διαδικασία, εφαρμόζονται οι νεώτερες διαδικαστικές διατάξεις, όπως για τη συγκρότηση και την αρμοδιότητα των οικείων συλλογικών οργάνων, εκτός εάν υπάρχει ρητή αντίθετη διάταξη (βλ. σχετ. Ν.Σ.Κ. 238/2018 όπου αυτόθι παραπομπές).
Η μονιμοποίηση μέλους Δ.Ε.Π. της βαθμίδας του Επίκουρου καθηγητή αποτελεί σύνθετη διοικητική πράξη, η οποία τελειούται με την έκδοση της οικείας (αρνητικής ή θετικής) πράξης του Πρύτανη.
9) Με τις διατάξεις του άρθρου 16 παρ. 2 ν.4009/2011, οι οποίες έτυχαν εφαρμογής στην προκειμένη υπόθεση κατά πρόβλεψη των μεταβατικού χαρακτήρα διατάξεων του άρθρου 463 παρ. 5 εδ. α΄ και β΄ ν.4957/2022, έχουν οριστεί οι προϋποθέσεις και ο τρόπος μονιμοποίησης των Επικούρων καθηγητών στα Α.Ε.Ι. Με τις επίσης εφαρμοζόμενες διατάξεις του άρθρου 20 παρ. 2 του ίδιου νόμου προβλέπεται η δυνατότητα άσκησης προσφυγής ενώπιον του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού από κάθε πρόσωπο, που αντλεί έννομο συμφέρον, προς έλεγχο της νομιμότητας των Πρυτανικών πράξεων που αφορούν στην εκλογή, εξέλιξη, αναπομπή φακέλου μελών Δ.Ε.Π., ως και μονιμοποίηση ή μη, ειδικότερα, των Επίκουρων καθηγητών, όπως η τελευταία δυνατότητα προκύπτει από τον συνδυασμό των εν λόγω διατάξεων, ως και εκείνων του
άρθρου 4 παρ. 8 και 9 της υπ’ αριθμ. Φ.122.1/6/14241/Ζ2/27-1-2017 Υ.Α. Περαιτέρω, στις παραπάνω διατάξεις του άρθρου 20 παρ. 2 προβλέπεται και διαδικασία άσκησης της προσφυγής, ως και το χρονικό πλαίσιο εντός του οποίου πρέπει να ολοκληρωθεί ο έλεγχος νομιμότητας της υπόθεσης από τον Υπουργό. Στη περίπτωση κατά την οποία διαπιστωθεί έλλειψη νομιμότητας σε οποιοδήποτε στάδιο σε σύνθετη διοικητική ενέργεια ο Υπουργός ακυρώνει την Πρυτανική πράξη και αναπέμπει την υπόθεση στο οικείο Α.Ε.Ι. Το τελευταίο, επιλαμβανόμενο, εκ νέου, αυτής και συμμορφούμενο προς την πράξη αναπομπής, κατ’ εφαρμογή της αρχής της νομιμότητας (βλ. σχετ. ΣτΕ 795/2021, Πολίτης, Σπηλιωτόπουλος, Χρυσανθάκης «Λεξικό Νομικής Ορολογίας», ΄Εκδ. 2014, σελ. 175) πρέπει να κρίνει από το σημείο, που έχει διαπιστωθεί η πλημμέλεια και εντεύθεν, υπό το υφιστάμενο πραγματικό και νομικό καθεστώς του χρόνου εκδόσεως της πράξεως (βλ. σχετ. Ν.Σ.Κ. 92/2024, 29/2023, 7/2018, 306/2016, όπου και αυτόθι παραπομπές) ισχυόντων, κατά τα λοιπά και κατ’ αναλογία των όσων έχουν αναφερθεί παραπάνω στην παρ. 8 της παρούσης.
10) Στη συγκεκριμένη περίπτωση όπως έχει εκτεθεί ανωτέρω, στις 17.4.2014 ο Π.Γ. διορίστηκε Επίκουρος καθηγητής με συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο στο Πανεπιστήμιο Πατρών με, κατ’ αρχήν, τετραετή θητεία. Στις 6.10.2017 αιτήθηκε την μονιμοποίησή του, η οποία τελικά κατέληξε στις 26.10.2021 στην έκδοση αρνητικής πράξης από τον Πρύτανη. Την ίδια τύχη είχε και η δεύτερη αίτηση, την οποία υπέβαλε ο ενδιαφερόμενος, επί της οποίας εκδόθηκε, αρχικά, στις 11.1.2024 αρνητική, επίσης, πράξη του Πρύτανη και στη συνέχεια, την επομένη ημέρα, άλλη πράξη λύσης πλέον της υπηρεσιακής σχέσης (Γ΄ 198/23-1-2024). Κατόπιν, όμως, αποδοχής από τον Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού σχετικής προσφυγής νομιμότητας που άσκησε ο απολυθείς, ακυρώθηκε η δεύτερη πράξη της αρνητικής κρίσης και ανεπέμφθη η υπόθεση στο Πανεπιστήμιο για νέα νόμιμη κρίση. Όπως προκύπτει από το σκεπτικό της υπουργικής απόφασης, διαπιστώθηκε αφενός μεν πλημμελής συγκρότηση του οικείου Εκλεκτορικού Σώματος, αφετέρου δε ανεπαρκής αιτιολογία σε σχέση με την επιλογή μελών τούτου, που κρίθηκε ότι διέθεταν συναφές γνωστικό αντικείμενο προς εκείνο του κρινόμενου. Σύμφωνα όμως, με τα παραπάνω, η ακύρωση της πρυτανικής πράξης της δεύτερης αρνητικής κρίσης, η οποία είχε έρεισμα στην αντίστοιχη κρίση του οικείου Εκλεκτορικού Σώματος, του οποίου η εν γένει συγκρότηση κρίθηκε ότι δεν ήταν νόμιμη, επανέφερε νομικά τον ενδιαφερόμενο στην ίδια κατάσταση, στην οποία βρισκόταν πριν την έκδοση της
(δεύτερης) αρνητικής κρίσης του συλλογικού τούτου οργάνου. Πρέπει, λοιπόν, το Πανεπιστήμιο, να προβεί στην εκ νέου πρόσληψη του κριθέντος από την επομένη της ημερομηνίας απόλυσής του (24-1-2024) και να τoν διατηρήσει μέχρι την ύπαρξη νέας υπηρεσιακής κρίσης, οπότε και ανάλογα με το περιεχόμενο αυτής, θα καθοριστεί το ακαδημαϊκό του μέλλον. (Βλ. σχετ. και Ν.Σ.Κ. 7/2018 ο.π.).
Απάντηση:
11) Κατόπιν των όσων αναλυτικά έχουν αναφερθεί ανωτέρω, η απάντηση, που προσήκει στον προβληματισμό της υπηρεσίας, είναι ότι: Μετά την ακύρωση της δεύτερης πρυτανικής πράξης και την αναπομπή της υπόθεσης στο Πανεπιστήμιο Πατρών για νέα κρίση, το Ίδρυμα οφείλει, να επαναπροσλάβει τον αιτούντα αναδρομικά από την επομένη ημέρα της απόλυσής του (24-1-2024), αφού πρώτα ανακαλέσει την σχετική υπ’ αριθμ. 2163/12.1.2024 πρυτανική πράξη, δεδομένου ότι αυτή έχει απωλέσει, πλέον, το νόμιμο έρεισμά της και να τον διατηρήσει μέχρι να λάβει χώρα η επανάκρισή του, οπότε, ανάλογα προς το περιεχόμενό της θα καθοριστεί το ακαδημαϊκό του μέλλον.
Ο Γνωμοδοτών
ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΑΓΓΕΛΟΥ
Νομικός Σύμβουλος Ν.Σ.Κ.