Αριθμός Γνωμοδότησης: 75/2025
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
(Τμήμα Α΄)
Συνεδρίαση της 13ης Οκτωβρίου 2025
Σύνθεση
Πρόεδρος: Αικατερίνη Γαλάνη, Αντιπρόεδρος Ν.Σ.Κ.
Μέλη: Ελένη Λευθεριώτου, Αντιπρόεδρος Ν.Σ.Κ., Σπυρίδων Μαυρογιάννης, Εμμανουέλα Πανοπούλου, Ουρανία Πατσοπούλου, Γεωργία Παπαδάκη, Σοφία Καρυτινού, Θωμαΐς Κουρτέση, Αλέξανδρος Σταυράκης, Νομικοί Σύμβουλοι του Κράτους.
Εισηγήτρια: Αικατερίνη Λημνιώτου, Πάρεδρος Ν.Σ.Κ. (γνώμη χωρίς ψήφο).
Αριθμός Ερωτήματος: Το με αριθμ. πρωτ. Οικ.2/41342/0025/26.05.2025 έγγραφο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών/ Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής/ Γενικό Λογιστήριο του Κράτους/ Γενική Διεύθυνση Θησαυροφυλακίου και Δημοσιονομικών Κανόνων/ Διεύθυνση Κρατικών Εγγυήσεων και Κίνησης Κεφαλαίων/ Τμήμα Α’-Παροχής Εγγυήσεων.
Περίληψη ερωτήματος : Ερωτάται: α) Εάν είναι εφικτή η τροποποίηση των υπουργικών αποφάσεων παροχής εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου, για τη δανειοδότηση πληγέντων από φυσικές καταστροφές, ως προς τον υπάρχοντα όρο της διετούς προθεσμίας χορήγησης των δανείων (από τη δημοσίευσή τους στο Φ.Ε.Κ.), μετά την πάροδο της σχετικής προθεσμίας.
β) Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης επί του πρώτου σκέλους του ερωτήματος, εάν είναι εφικτή η έκδοση νέων αποφάσεων παροχής εγγύησης, με ορισμό (ή και μη ορισμό) άλλης προθεσμίας για τη χορήγηση των δανείων.
----------------------------------
Στο πιο πάνω ερώτημα, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (Τμήμα Α΄) γνωμοδότησε ως εξής:
Ιστορικό
Από το έγγραφο του ερωτήματος και τα στοιχεία που το συνοδεύουν προκύπτουν τα ακόλουθα:
1. Προς αποκατάσταση των βλαβών που προκλήθηκαν σε κτίρια από τις πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν, εντός του Ιουλίου/ Αυγούστου 2021, σε περιοχές της Ελληνικής Επικράτειας, εκδόθηκαν, μεταξύ άλλων: α) Η με αριθμό Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./13665/Α325/17.08.2021 (Β’3863) κ.υ.α., με τίτλο «Οριοθέτηση περιοχών και χορήγηση στεγαστικής συνδρομής για την αποκατάσταση των ζημιών σε κτίρια από τις πυρκαγιές: α) της 26ης και 31ης Ιουλίου 2021 σε περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Αχαΐας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, β)της 27ης Ιουλίου 2021 σε περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Ανατολικής Αττικής της Περιφέρειας Αττικής και γ) της 3ης Αυγούστου 2021 σε περιοχής των Περιφερειακών Ενοτήτων Βορείου Τομέα Αθηνών και Ανατολικής Αττικής της Περιφέρειας Αττικής» και β) η με αριθμό Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./οικ. 14647/Α321/ 26.08.2021 (Β’ 3995) υ.α., με τίτλο « Προθεσμίες και διαδικασία χορήγησης στεγαστικής συνδρομής για ανακατασκευή, αυτοστέγαση, αποπεράτωση και επισκευή κτιρίων που έχουν πληγεί από τις πυρκαγιές του Ιουλίου/Αυγούστου 2021 σε περιοχές της Ελληνικής Επικράτειας, για τα οποία χορηγείται, πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής συνδρομής με τη μορφή έκτακτης εφάπαξ ενίσχυσης», με τις οποίες οριοθετήθηκαν ορισμένες από τις πληγείσες, εξαιτίας των ανωτέρω φυσικών καταστροφών, περιοχές και προβλέφθηκε για τους πληγέντες, πέραν της καταβολής έκτακτης εφάπαξ πρώτη αρωγής, και η παροχή στεγαστικής συνδρομής (Σ.Σ.), αποτελούμενη από Δωρεάν Κρατική Αρωγή (Δ.Κ.Α.), κατά ποσοστό 80%, και από Άτοκο Δάνειο (Α.Δ.), κατά ποσοστό 20%. Επίσης, καθορίστηκαν οι δικαιούχοι, οι όροι, η διαδικασία και οι προθεσμίες χορήγησης αυτής, (Σ.Σ.), καθώς και το περιεχόμενό της.
2. Για τα δάνεια που θα χορηγούνταν στο πλαίσιο της Σ.Σ., δυνάμει των προαναφερόμενων υπουργικών αποφάσεων, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών (Δ.Α.Ε.Φ.Κ.) του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας υπέβαλε προς το (τότε) Υπουργείο Οικονομικών, ήδη Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αίτημα για την έκδοση απόφασης παροχής εγγύησης εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου.
3. Στο πλαίσιο αυτό εκδόθηκε, σύμφωνα με τα άρθρα 91 επ. του ν. 4549/2018 (Α’ 105), η με αριθμό 2/87529/0025/12-11-2021 υπουργική απόφαση παροχής εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου, συνολικού ποσού 5.868.000,00 ευρώ, η οποία αφορούσε στη χορήγηση δανείων προς αποκατάσταση ζημιών, που προκλήθηκαν από έντεκα (11) συνολικά φυσικά φαινόμενα, μεταξύ αυτών και από τα προβλεπόμενα στην προαναφερόμενη κ.υ.α. (Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./13665/Α325/17.08.2021 ). Ως προς τα τελευταία, η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου παρασχέθηκε, μέχρι του ποσού των 896.040,00 ευρώ.
4. Η ανωτέρω απόφαση παροχής εγγύησης δημοσιεύθηκε στην ΕτΚ, τ.Β΄ αρ. φύλλου 5396, την 19.11.2021 και προέβλεπε προθεσμία δύο (2) ετών από τη δημοσίευσή της στο ΦΕΚ, ήτοι μέχρι 19.11.2023, για τη χορήγηση των δανείων.
5. Η Ε.Γ., πληγείσα από την πυρκαγιά της 3ης Αυγούστου 2021 στην Πάρνηθα (μετά την έκδοση, την 25.02.2022, Πρωτοκόλλου Αυτοψίας Ετοιμόρροπου Κτιρίου), υπέβαλε, σύμφωνα με τις ανωτέρω νομοθετικές ρυθμίσεις, τις με αριθμό πρωτοκόλλου 247855/04.08.2022 και 369921/24.11.2022 αιτήσεις της (αρχική και συμπληρωματική), για την έκδοση «Βεβαίωσης Καθορισμού Δικαιούχου Στεγαστικής Συνδρομής για Ανακατασκευή», αναφορικά με την (καταστραφείσα) κατοικία της, που βρίσκεται στη θέση Θρακομακεδόνες, της Δ.Ε. Αχαρνών, του Δήμου Αχαρνών της Π.Ε. Ανατολικής Αττικής.
6.Την 14.12.2022 εκδόθηκε από την Δ.Α.Ε.Φ.Κ.- Κ.Ε. Βεβαίωση Καθορισμού της Ε.Γ. ως δικαιούχου Στεγαστικής Συνδρομής (Σ.Σ.), για Ανακατασκευή Πυρόπληκτου Κτιρίου και υπολογίστηκαν τόσο το συνολικό ποσό αυτής, [το οποίο συνίσταται σε 80% Δωρεάν Κρατική Αρωγή (Δ.Κ.Α.) και 20% Άτοκο Δάνειο (Α.Δ).], όσο και οι δόσεις της.
7. Μετά την έκδοση της από 02.02.2024 βεβαίωσης όρων δόμησης και Απαιτούμενων Εγκρίσεων και της από 05.02.2024 Οικοδομικής Άδειας της Υπηρεσίας Δόμησης Αχαρνών, η ενδιαφερόμενη υπέβαλε προς την Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε. τις με αριθμό πρωτοκόλλου 11047/14.02.2024 και 24559/ 28.03.2024 αιτήσεις της, (αρχική και συμπληρωματική), ζητώντας, πλέον, την έκδοση Έγκρισης Σ.Σ. για Ανακατασκευή-Χορήγησης α’ δόσης Σ.Σ. για το πυρόπληκτο κτίριο (κατοικία της), για το οποίο ελήφθη η από 12.03.2024, βεβαίωση κατεδάφισης.
8. Επί των αιτήσεων αυτών εκδόθηκε, από την αρμόδια υπηρεσία (Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε.), την 10.04.2024, η πράξη Έγκρισης Σ.Σ. για ανακατασκευή- Χορήγησης α’ δόσης Σ.Σ. , με την οποία εγκρίθηκαν η χορήγηση της Σ.Σ. και η α’ δόση αυτής, τόσο ως προς την Δ.Κ.Α., όσο και ως προς το Α.Δ..
9. Με την έκδοση της ανωτέρω πράξης Έγκρισης, την 10.04.2024, η ενδιαφερόμενη μπορούσε, πλέον, να αιτηθεί τη χορήγηση από τραπεζικό ίδρυμα δανείου με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, κατά τα οριζόμενα στις υπουργικές αποφάσεις. Πλην, όμως, κατά τον χρόνο αυτό (10.04.2024), είχε παρέλθει (την 19.11.2023) η διετής προθεσμία που έθετε για τη χορήγηση του δανείου η απόφαση παροχής εγγύησης, οπότε η ενδιαφερόμενη υπέβαλε, την 24.10.2024, αίτημα προς την ερωτώσα υπηρεσία να παραταθεί η ως άνω προθεσμία χορήγησης δανείου με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.
10.Την 18.03.2025 η ερωτώσα υπηρεσία, κατόπιν εξέτασης του αιτήματος της ενδιαφερόμενης εισηγήθηκε προς την Επιτροπή Εγγυήσεων, του άρθρου 97 του ν. 4549/2018, την έκδοση νέας απόφασης παροχής εγγύησης, με ορισμό σ’ αυτήν νέας προθεσμίας χορήγησης των δανείων μόνον ως προς την πυρκαγιά της 3ης Αυγούστου 2021 στην Πάρνηθα, (που αφορούσε το υποβληθέν αίτημα), επισημαίνοντας ότι η με αριθμό Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./13665/ Α325/17.08.2021 κ.υ.α., με την οποία οριοθετήθηκε η ως άνω φυσική καταστροφή, είναι σε ισχύ και ενεργής, σύμφωνα με την προηγηθείσα ηλεκτρονική αλληλογραφία με την υπηρεσία, που είναι αρμόδια για την υλοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος παροχής Σ.Σ..
11. Η Επιτροπή του άρθρου 97 του ν. 4549/2018, συνεκτιμώντας ότι όλες οι αποφάσεις παροχής εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου, επί δανειοδοτήσεων προς αποκατάσταση ζημιών από φυσικές καταστροφές από το έτος 2015 και εντεύθεν (78 στο σύνολο), περιέχουν τον όρο της διετούς προθεσμίας, από τη δημοσίευσή τους, για την χορήγηση των δανείων, αποφάσισε να υποβάλει ερώτημα προς το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, σχετικά με τη δυνατότητα παράτασης της ισχύος των αποφάσεων παροχής εγγύησης ή έκδοσης νέων, με ορισμό άλλης προθεσμίας χορήγησης των δανείων.
12. Προς τούτο υποβλήθηκε από την ερωτώσα Υπηρεσία το με αριθμό πρωτοκόλλου Οικ.2/41342/0025/26.05.2025 έγγραφο, που υπογράφεται από τον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, και σύμφωνα με το οποίο ερωτάται:
α) Εάν είναι εφικτή η τροποποίηση των υπουργικών αποφάσεων παροχής εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου, για τη δανειοδότηση πληγέντων από φυσικές καταστροφές, ως προς τον όρο της διετούς προθεσμίας χορήγησης των δανείων (από τη δημοσίευσή τους στο Φ.Ε.Κ.), μετά την πάροδο της σχετικής προθεσμίας.
β) Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης επί του πρώτου σκέλους του ερωτήματος, εάν είναι εφικτή η έκδοση νέων αποφάσεων παροχής εγγύησης, με ορισμό (ή και μη ορισμό) άλλης προθεσμίας για τη χορήγηση των δανείων.
Νομοθετικό Πλαίσιο
13. Στις διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 2, 10 παρ. 1 και 14 παρ. 2 της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Π.Ν.Π.) της 13ης Αυγούστου 2021, που αφορούσε σε «Έκτακτα μέτρα για την αποτελεσματική προστασία και την ταχεία αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος, την άμεση στήριξη των πληγέντων από τις πυρκαγιές του Ιουλίου/Αυγούστου 2021 και συναφείς διατάξεις» (Α’ 143), η οποία κυρώθηκε με τον ν.4824/2021 ( Α’ 156), ορίζονται, μεταξύ άλλων, τα εξής:
«ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Άρθρο πρώτο
Πεδίο εφαρμογής
Με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων: 1…2. Το τρίτο και πέμπτο μέρος ισχύουν στις περιοχές της ελληνικής Επικράτειας, στις οποίες εκδηλώθηκαν πυρκαγιές από την 27η Ιουλίου 2021 έως τη δημοσίευση της παρούσας και για τις οποίες εκδίδονται αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας για την κήρυξή τους σε κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης Πολιτικής Προστασίας.2. […].
ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΕΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΛΗΓΕΝΤΩΝ
Άρθρο Δέκατο
Εφάπαξ έκτακτη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης για κτιριακές εγκαταστάσεις και κατοικίες φυσικών ή νομικών προσώπων, έναντι στεγαστικής συνδρομής.
1. Σε πληγέντα φυσικά και νομικά πρόσωπα και πληγείσες νομικές οντότητες που περιέρχονται ή περιήλθαν, προσωρινά ή μόνιμα, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης εξαιτίας των φαινομένων του άρθρου πρώτου, χορηγείται πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής συνδρομής, με τη μορφή έκτακτης εφάπαξ ενίσχυσης, σύμφωνα με το παρόν.
2. Η πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής συνδρομής παρέχεται ως εξής:……….
Άρθρο δέκατο τέταρτο
Συμψηφισμός και επιστροφή ποσών έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης σε φυσικά και νομικά πρόσωπα
1. […]. 2. Η ενίσχυση του άρθρου δέκατου συμψηφίζεται με τη στεγαστική συνδρομή, όπως αυτή καθορίζεται μετά την υποβολή φακέλου, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Εσωτερικών και Υποδομών και Μεταφορών για την οριοθέτηση της πληγείσας περιοχής και τη χορήγηση στεγαστικής συνδρομής. Σε περίπτωση που δεν κατατεθούν αίτηση και φάκελος για στεγαστική συνδρομή ή ο αιτών δεν κριθεί δικαιούχος μετά την εξέταση του φακέλου από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ή το ποσό στεγαστικής συνδρομής, όπως αυτό θα καθοριστεί από την τελευταία, είναι μικρότερο από το ποσό που έλαβε ο δικαιούχος, σύμφωνα με το άρθρο δέκατο, τότε το συνολικό ποσό ενίσχυσης ή το ποσό που υπερβαίνει το ποσό της στεγαστικής συνδρομής, κατά περίπτωση, επιστρέφεται εντόκως στο Ελληνικό Δημόσιο ως αχρεωστήτως καταβληθέν….».
14. Κατ’ επίκληση της παραπάνω εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 14 παρ.2 της Π.Ν.Π. εκδόθηκε η με αριθμό Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./ 13665/Α325/2021 (Β’ 3863) κ.υ.α., αναφορικά με την «Οριοθέτηση περιοχών και χορήγηση στεγαστικής συνδρομής για την αποκατάσταση των ζημιών σε κτίρια από τις πυρκαγιές α) της 26ης και 31ης Ιουλίου 2021 σε περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Αχαΐας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, β) της 27ης Ιουλίου 2021 σε περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Ανατολικής Αττικής της Περιφέρειας Αττικής και γ) της 3ης Αυγούστου 2021 σε περιοχές των Περιφερειακών Ενοτήτων Βορείου Τομέα Αθηνών και Ανατολικής Αττικής της Περιφέρειας Αττικής», στην οποία προβλέπονται, εκτός άλλων, και τα ακόλουθα:
«1. ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ
1.1.Εφαρμόζουμε αναλόγως τις διατάξεις …… για την αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθηκαν από τις πυρκαγιές του θέματος, οι οποίες έχουν χαρακτήρα φυσικής καταστροφής, σε κτίρια, τα οποία βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων των παρακάτω περιοχών: α) […].β)[…] γ)από την πυρκαγιά της 3ης Αυγούστου 2021:….Ολόκληρος ο Δήμος Αχαρνών, οι Δημοτικές Ενότητες Αγίου Στεφάνου και Κρυονερίου του Δήμου Διονύσου, καθώς και οι Δημοτικές Ενότητες Αφιδνών και Πολυδενδρίου του Δήμου Ωρωπού, της Περιφερειακής Ενότητας Ανατολικής Αττικής της Περιφέρειας Αττικής.1.2….1.3…1.4….
2. ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ
2.1. Ο/H ψιλός κύριος, επικαρπωτής ή ο/η έχων/-ουσα την πλήρη κυριότητα ή ο/η διαχειριστής/-τρια (σε περίπτωση διηρημένης ιδιοκτησίας) κτιρίου που έχει πληγεί από την πυρκαγιά του θέματος, εφόσον επιθυμεί τον έλεγχό του και την έκδοση Έκθεσης Αυτοψίας, πρέπει να υποβάλει στην αρμόδια Υπηρεσία αίτηση για διενέργεια αυτοψίας στο πληγέν κτίριο, εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η αίτηση αυτή θα συνοδεύεται από τίτλους ιδιοκτησίας, οδοιπορικό σκαρίφημα και φωτογραφίες του πληγέντος κτιρίου….
2.2. Ο/Η ιδιοκτήτης/-τρια ή όλοι οι συνιδιοκτήτες/-τριες (σε περίπτωση συνιδιοκτησίας) ή ο/η ειδικός/-ή διαχειριστής/-τρια (σε περίπτωση διηρημένης ιδιοκτησίας, όπου απαιτείται από τις ισχύουσες διατάξεις) κτιρίου που έχει πληγεί από την πυρκαγιά του θέματος, προκειμένου να καθοριστεί δικαιούχος Στεγαστικής Συνδρομής (Σ.Σ.) για:
i) ανακατασκευή, θα πρέπει να υποβάλει στην αρμόδια υπηρεσία αίτηση, με όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά όπως αυτά ορίζονται στις σχετικές υπουργικές αποφάσεις, για έκδοση Βεβαίωσης Καθορισμού Δικαιούχου Στεγαστικής Συνδρομής εντός προθεσμίας ενός (1) έτους από την ημερομηνία παραλαβής του Πρωτοκόλλου Αυτοψίας Επικινδύνως Ετοιμόρροπου Κτιρίου (ΠΑΕΕΚ) ή της Έκθεσης Αυτοψίας με την οποία το κτίριο χαρακτηρίστηκε κατεδαφιστέο.…….
3. ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ- ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ
3.1….
3.2. Δικαιούχοι Σ.Σ. είναι οι ιδιοκτήτες/-τριες οι οποίοι/-ες την ημέρα του συμβάντος έχουν την πλήρη ή τη ψιλή κυριότητα κτιρίων που έχουν υποστεί βλάβες και χρήζουν επισκευής ή ανακατασκευής.
3.3 H Σ.Σ. συνίσταται από 80% Δωρεάν Κρατική Αρωγή (Δ.Κ.Α.) που χορηγείται από την αρμόδια Υπηρεσία και από 20% Άτοκο Δάνειο (Α.Δ.) που χορηγείται από τα πιστωτικά ιδρύματα στους/τις δικαιούχους δανειολήπτες/-τριες.
Έναντι της Σ.Σ., χορηγείται πρώτη αρωγή με τη μορφή έκτακτης εφάπαξ ενίσχυσης, για την αποκατάσταση πληγέντος κτιρίου, σύμφωνα με τους όρους και τις διατάξεις της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 13-8-2021 (Α΄ 143).
3.4…3.5…3.6…
3.7. Στις περιπτώσεις που δεν χορηγείται στον/στη δικαιούχο δάνειο από πιστωτικό ίδρυμα ή ο/η ίδιος/-α δεν επιθυμεί τη λήψη του, δύναται να λάβει μόνο τη Δ.Κ.Α. από την αρμόδια υπηρεσία.
4. ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΤΙΡΙΩΝ
4.1. Δικαιούχοι Σ.Σ. για ανακατασκευή κτιρίων είναι οι ιδιοκτήτες/-τριες των κτιρίων:
α) που έχουν χαρακτηριστεί από την αρμόδια υπηρεσία ως Επικινδύνως Ετοιμόρροπα (Ε.Ε.) ή Ολοσχερώς κατεστραμμένα
β) που κατεδαφίστηκαν αμέσως μετά από το συμβάν με εντολή Δημόσιας ή Δημοτικής Αρχής, για λόγους δημόσιας ασφάλειας, χωρίς να έχει προηγηθεί της κατεδάφισης αυτοψία από την αρμόδια υπηρεσία.
O/Η ιδιοκτήτης/-τρια πρέπει να υποβάλει εντός προθεσμίας ενός (1) έτους από τη δημοσίευση της παρούσας απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία για έκδοση Βεβαίωσης Καθορισμού Δικαιούχου Στεγαστικής Συνδρομής για Ανακατασκευή, συνοδευόμενη επιπλέον με τα ακόλουθα δικαιολογητικά:………..
4.2…4.3….4.4…
7. ΤΡΟΠΟΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ Σ.Σ.
Α. Ανακατασκευή ή αυτοστέγαση ή αποπεράτωση κτιρίου
Α1) Το ποσό της Σ.Σ. για ανακατασκευή κτιρίου ή αυτοστέγαση (εφόσον αγοράζεται κτίριο υπό ανέγερση) χορηγείται από την αρμόδια Υπηρεσία σε τρεις δόσεις ως εξής:
• Η πρώτη δόση Σ.Σ. καταβάλλεται με την Έγκριση χορήγησης Σ.Σ. και αντιστοιχεί στο 50% του ποσού της εγκεκριμένης Σ.Σ.
• Η δεύτερη δόση Σ.Σ. καταβάλλεται με την περαίωση του φέροντος οργανισμού του νέου κτηρίου και αντιστοιχεί στο 30% του ποσού της εγκεκριμένης Σ.Σ..
• Η τρίτη δόση Σ.Σ. καταβάλλεται με την περαίωση του νέου κτηρίου και αντιστοιχεί στο 20% του ποσού της εγκεκριμένης Σ.Σ…………
11. ΑΡΜΟΔΙΟΙ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΔΑΝΕΙΩΝ
Τα εν λόγω δάνεια θα χορηγηθούν από τα πιστωτικά ιδρύματα.
Η συνολική διάρκεια των δανείων επισκευής ή ανακατασκευής κτιρίου ορίζεται σε δεκαπέντε (15) χρόνια, η δε εξόφλησή τους θα πραγματοποιηθεί σε ισόποσες εξαμηνιαίες ή ετήσιες χρεολυτικές δόσεις, η πρώτη από τις οποίες θα καταβληθεί είκοσι τέσσερις (24) μήνες μετά την υπογραφή της δανειστικής σύμβασης. …….Τα δάνεια βαρύνονται με επιτόκιο ίσο προς αυτό των εντόκων γραμματίων δημοσίου εξάμηνης διάρκειας της εκάστοτε τελευταίας εκδόσεως που χρονικά προηγείται της έναρξης κάθε περιόδου εκτοκισμού των δανείων, προσαυξημένο κατά δύο (2) ποσοστιαίες μονάδες, χωρίς άλλη προσαύξηση για προμήθεια κτλ, επιδοτούμενο κατά 100% από τον λογαριασμό του ν. 128/1975 (Α΄ 178). Για τους λοιπούς όρους και τη διαδικασία σύναψης και χορήγησης των δανείων έχουν εφαρμογή οι αντίστοιχες διατάξεις που ισχύουν για τη χρηματοδότηση της οικονομίας……».
15. Επιπρόσθετα, με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας αποκατάστασης, εκδόθηκε η με αριθμό Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./οικ.14647/Α321/26.08.2021 (Β΄ 3995) υ.α., με θέμα «Προθεσμίες και διαδικασία χορήγησης στεγαστικής συνδρομής για ανακατασκευή, αυτοστέγαση, αποπεράτωση και επισκευή κτηρίων που έχουν πληγεί από τις πυρκαγιές του Ιουλίου/Αυγούστου 2021 σε περιοχές της Ελληνικής Επικράτειας, για τα οποία χορηγείται, πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής συνδρομής με τη μορφή έκτακτης εφάπαξ ενίσχυσης», με την οποία αποφασίστηκαν, μεταξύ άλλων, τα κάτωθι:
«1…2….Α. ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ……..
Ι. ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Ι.1. α) Η αίτηση για Βεβαίωση Καθορισμού Δικαιούχου Σ.Σ. για Ανακατασκευή, υποβάλλεται, στην αρμόδια υπηρεσία [..],εντός της προθεσμίας που ορίζεται στη σχετική με το συμβάν κοινή υπουργική απόφαση περί χορήγησης στεγαστικής συνδρομής.
β) Οι αιτήσεις για Χορήγηση Α’ δόσης Σ.Σ., Β΄ δόσης Σ.Σ. και Γ΄ δόσης Σ.Σ. Ανακατασκευής υποβάλλονται, στην αρμόδια υπηρεσία[…], εντός προθεσμίας επτά (7) ετών από την έκδοση της Βεβαίωσης Καθορισμού Δικαιούχου Σ.Σ. για Ανακατασκευή…..
Ι.2. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ
Η διαδικασία χορήγησης Σ.Σ για ανακατασκευή χωρίζεται σε τέσσερα στάδια:
1ο στάδιο: Βεβαίωση Καθορισμού Δικαιούχου Σ.Σ. για Ανακατασκευή
Ο/Η ιδιοκτήτης/-τρια του πληγέντος κτηρίου πρέπει να υποβάλλει, στην αρμόδια υπηρεσία [….], αίτηση για Βεβαίωση Καθορισμού Δικαιούχου Σ.Σ. για Ανακατασκευή, συνοδευόμενη από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:……………
Μετά τον έλεγχο των δικαιολογητικών εκδίδεται από την αρμόδια υπηρεσία Βεβαίωση Καθορισμού Δικαιούχου Σ.Σ. για Ανακατασκευή. Στην υπόψη Βεβαίωση καθορίζεται το ύψος της Σ.Σ. (το ποσό του άτοκου δανείου και της δωρεάν κρατικής αρωγής) σύμφωνα με το εμβαδόν του πληγέντος κτηρίου και τη χρήση αυτού όπως περιγράφονται στο Π.Α.Ε.Ε.Κ./έκθεση αυτοψίας, καθώς και οι δόσεις χορήγησής της όπως αυτές καθορίζονται στη σχετική με το συμβάν κοινή υπουργική απόφαση περί χορήγησης στεγαστικής συνδρομής, λαμβάνοντας υπόψη τα αναφερόμενα στο κεφάλαιο Γ. «ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΥ ΠΡΩΤΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΜΕ ΤΗ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ» της παρούσας απόφασης. Για τη χορήγηση της στεγαστικής συνδρομής σύμφωνα με τα παρακάτω, απαιτείται η έκδοση άδειας δόμησης για την ανέγερση νέου κτηρίου από την αρμόδια υπηρεσία Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.).
2ο στάδιο: Έγκριση Σ.Σ. για Ανακατασκευή - Χορήγηση Α΄ δόσης Σ.Σ.
Για την Έγκριση Σ.Σ. Ανακατασκευής και Χορήγησης Α΄ δόσης Σ.Σ. ο/η δικαιούχος πρέπει να υποβάλλει, στην αρμόδια υπηρεσία […], αίτηση συνοδευόμενη από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:……
Μετά τον έλεγχο των δικαιολογητικών εκδίδεται, από την αρμόδια υπηρεσία […], η Έγκριση Σ.Σ. για Ανακατασκευή -Χορήγηση Α΄ δόσης Σ.Σ., και χορηγείται η πρώτη (Α΄) δόση της εγκεκριμένης Σ.Σ., όπως αυτή καθορίζεται στη σχετική με το συμβάν κοινή υπουργική απόφαση περί χορήγησης στεγαστικής συνδρομής, λαμβάνοντας υπόψη τα αναφερόμενα στο κεφάλαιο Γ. «ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΥ ΠΡΩΤΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΜΕ ΤΗ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ» της παρούσας απόφασης…….
Στην περίπτωση που αποδεδειγμένα δεν χορηγείται στον/στη δικαιούχο δάνειο από Πιστωτικό Ίδρυμα, ο/η δικαιούχος θα πρέπει να προσκομίσει την έγγραφη αρνητική απάντηση του Πιστωτικού Ιδρύματος προκειμένου η υπηρεσία να τροποποιήσει την Έγκριση Σ.Σ. για Ανακατασκευή - Χορήγηση Α΄ δόσης Σ.Σ. Ανακατασκευής ώστε να του/της χορηγηθεί μόνο η αναλογούσα δωρεάν κρατική αρωγή της Α΄ δόσης στεγαστικής συνδρομής, όπως προβλέπεται στη σχετική με το συμβάν κοινή υπουργική απόφαση περί χορήγησης στεγαστικής συνδρομής, λαμβάνοντας υπόψη τα αναφερόμενα στο κεφάλαιο Γ. «ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΥ ΠΡΩΤΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΜΕ ΤΗ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ» της παρούσας απόφασης.
3ο στάδιο: Βεβαίωση Προόδου Εργασιών Ανακατασκευής-Έγκριση Χορήγησης Β΄ δόσης Σ.Σ.
Μετά την περαίωση του φέροντος οργανισμού του νέου κτηρίου, ο/η δικαιούχος πρέπει να υποβάλει, στην αρμόδια υπηρεσία […], αίτηση για έκδοση Βεβαίωσης Προόδου Εργασιών Ανακατασκευής και Έγκρισης Χορήγησης Β΄ δόσης Σ.Σ., συνοδευόμενη από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:…..
Μετά τον έλεγχο των δικαιολογητικών και αφού προηγηθεί η διενέργεια αυτοψίας από μηχανικούς της αρμόδιας υπηρεσίας για τη διαπίστωση της εκτέλεσης των απαιτούμενων εργασιών, εκδίδεται Βεβαίωση Προόδου Εργασιών Ανακατασκευής - Έγκριση Χορήγησης Β΄ δόσης Σ.Σ.
Με τη βεβαίωση αυτή χορηγείται στον/στη δικαιούχο η δεύτερη (Β΄) δόση της εγκεκριμένης Σ.Σ. όπως αυτή καθορίζεται στη σχετική με το συμβάν κοινή υπουργική απόφαση περί χορήγησης στεγαστικής συνδρομής, λαμβάνοντας υπόψη τα αναφερόμενα στο κεφάλαιο Γ. «ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΥ ΠΡΩΤΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΜΕ ΤΗ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ» της παρούσας απόφασης…….
4ο στάδιο: Έγκριση Χορήγησης Γ΄ δόσης Σ.Σ. Ανακατασκευής.
Μετά την περαίωση του νέου κτηρίου ο/η δικαιούχος πρέπει να υποβάλει, στην αρμόδια υπηρεσία […], αίτηση για έκδοση Βεβαίωσης Περαίωσης Εργασιών Ανακατασκευής και Έγκρισης Χορήγησης Γ’ δόσης Σ.Σ., συνοδευόμενη από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:……
Μετά τον έλεγχο των δικαιολογητικών και αφού προηγηθεί η διενέργεια αυτοψίας από μηχανικούς της αρμόδιας υπηρεσίας για τη διαπίστωση της εκτέλεσης των απαιτούμενων εργασιών εκδίδεται Βεβαίωση Περαίωσης Εργασιών Ανακατασκευής - Έγκριση Χορήγησης Γ΄ δόσης Σ.Σ.
Με τη Βεβαίωση αυτή χορηγείται στον/στη δικαιούχο η τρίτη (Γ΄) δόση της εγκεκριμένης Σ.Σ., όπως αυτή καθορίζεται στη σχετική με το συμβάν κοινή υπουργική απόφαση περί χορήγησης στεγαστικής συνδρομής, λαμβάνοντας υπόψη τα αναφερόμενα στο κεφάλαιο Γ. «ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΥ ΠΡΩΤΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΜΕ ΤΗ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ» της παρούσας απόφασης………».
16. Περαιτέρω, στο άρθρο 126 παρ. 1 του ν.4270/2014 « Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας ( ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ΕΕ)- δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» (Α’ 143), ορίζεται ότι:
«Άρθρο 126
Εγγυήσεις
«1.Το Υπουργείο Οικονομικών είναι αποκλειστικά αρμόδιο για την παροχή εγγυήσεων για λογαριασμό του Δημοσίου…..».
17. Επίσης, από τις διατάξεις των άρθρων 91, 96 παρ. 1, 97 παρ. 1, 100 παρ.1 και 5 και 104 του ν. 4549/2018 « Διατάξεις για την ολοκλήρωση της Συμφωνίας Δημοσιονομικών Στόχων και Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων- Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2019-2022 και λοιπές διατάξεις» ( Α’ 105), προκύπτουν και τα ακόλουθα:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΠΑΡΟΧΗ ΤΗΣ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΔΑΝΕΙΩΝ, ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ.
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Άρθρο 91
Αρμόδιο όργανο
«Ο Υπουργός Οικονομικών είναι αποκλειστικά αρμόδιος να παρέχει με απόφασή του, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, μετά από σύμφωνη γνώμη της Διυπουργικής Επιτροπής της παραγράφου 1 του άρθρου 96, προς ημεδαπά ή αλλοδαπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, οργανισμούς ή κοινοπραξίες αυτών και οργανισμούς δημοσίου δικαίου για δάνεια, εγγυητικές επιστολές, αντεγγυήσεις, πιστώσεις και κάθε άλλο χρηματοδοτικό μέσο που χορηγούν υπέρ:
α) Φυσικών προσώπων ή ομάδων φυσικών προσώπων, των οποίων το βιοτικό επίπεδο είναι ιδιαίτερα χαμηλό ή έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές ή άλλα έκτακτα γεγονότα, υπό την προϋπόθεση ότι η εγγύηση παρέχεται προς αποκατάσταση της προκληθείσης ζημίας αφαιρουμένου τυχόν καταβληθέντος ποσού ασφαλιστικής αποζημίωσης, χωρίς να συνιστά έμμεσο πλεονέκτημα για επιχειρήσεις που διαθέτουν τα απαιτούμενα προς τούτο προϊόντα ή υπηρεσίες. Η παρεχόμενη εγγύηση δεν καλύπτει ανάγκες που απορρέουν από την άσκηση οικονομικής δραστηριότητας, αλλά κοινωνικές ανάγκες, ιδίως στεγαστική αποκατάσταση, υγεία, εκπαίδευση…..».
ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ
Άρθρο 96
Σύσταση και αρμοδιότητες της Διυπουργικής Επιτροπής
«1.Συνιστάται Διυπουργική Επιτροπή, η οποία εξετάζει τα αιτήματα παροχής της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου, αξιολογεί τη σκοπιμότητα παροχής αυτής από οικονομικής και κοινωνικής πλευράς και αποφασίζει ομόφωνα για την παροχή της σύμφωνης γνώμης της στον Υπουργό Οικονομικών, ύστερα από εισήγηση της Επιτροπής για την παροχή εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου….».
Άρθρο 97
Σύσταση και αρμοδιότητες της Επιτροπής για την παροχή εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου
«1. Συνιστάται στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Επιτροπή για την παροχή εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου η οποία έχει τις κάτωθι αρμοδιότητες:
α) εξετάζει κάθε αίτημα παροχής της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου, είτε μεμονωμένης είτε υπό μορφή καθεστώτος, για να διαπιστώσει εάν πληρούνται οι προβλεπόμενες από τις διατάξεις του παρόντος νόμου προϋποθέσεις,
β) μελετά και επεξεργάζεται τα υποβαλλόμενα οικονομικά στοιχεία με σκοπό να διαπιστώσει την προοπτική και τη δυνατότητα των υπό δανειοδότηση ή πιστοδότηση φορέων για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων από ίδια έσοδα,
γ) σταθμίζει το μέγεθος του αναλαμβανόμενου από το Ελληνικό Δημόσιο κινδύνου και την επίδρασή του στη διαμόρφωση του δημοσίου χρέους, αξιολογεί τις προσκομισθείσες προσφορές των πιστωτικών ιδρυμάτων και εισηγείται σχετικά με την επιβαλλόμενη προμήθεια ασφαλείας,
δ) μελετά ειδικά προβλήματα που ανακύπτουν και συνδέονται με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου και προτείνει μέτρα για την αντιμετώπισή τους,
ε) εισηγείται εγγράφως στη Διυπουργική Επιτροπή για την παροχή ή μη της σχετικής σύμφωνης γνώμης της, προτείνοντας ειδικότερες προϋποθέσεις και όρους παροχής της εγγύησης, καθώς και τις ασφάλειες που πρέπει να ληφθούν κατά περίπτωση….».
Άρθρο 100
Διαδικασία εξέτασης των αιτημάτων για την παροχή της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου
«1. Για τα δάνεια που χορηγούνται στους δικαιούχους της περίπτωσης α΄ του άρθρου 91, η διαδικασία παροχής της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου είναι η ακόλουθη:
Ο αρμόδιος φορέας υποβάλλει αίτημα στη Διεύθυνση […], αναφέροντας αναλυτικά το σκοπό της χρηματοδότησης. Το αίτημα εξετάζεται από την ανωτέρω Διεύθυνση, η οποία εισηγείται στην Επιτροπή του άρθρου 97 την παροχή ή μη της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου. Η Επιτροπή υποβάλλει εισήγηση στη Διυπουργική Επιτροπή, η οποία παρέχει τη σύμφωνη γνώμη της στον Υπουργό Οικονομικών για την παροχή της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου. Ακολουθεί η έκδοση της απόφασης του Υπουργού Οικονομικών με επιμέλεια της Διεύθυνσης.2……3….4….
5. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής των παραγράφων 1 έως 4 του παρόντος άρθρου καθορίζονται κάθε φορά στην απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, με την οποία παρέχεται η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου και προσδιορίζεται η έκταση της εγγυητικής του ευθύνης, η οποία σε κάθε περίπτωση παρακολουθεί την εξέλιξη της κύριας οφειλής. Στην ίδια απόφαση καθορίζονται τυχόν κυρώσεις σε βάρος των φορέων σε περίπτωση μη τήρησης από μέρους τους του σκοπού της εγγύησης».
18. Κατ’ εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων και σύμφωνα με την εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 100 παρ. 5 του ν. 4549/2018 (Α’ 105), εκδόθηκε η με αριθμό 2/87529/0025/12.11.2021 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών (Β΄ 5396/19.11.2021) για την «Παροχή της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, μέγιστου ποσού έως 5.868.000€, για τη χορήγηση δανείων σε φυσικά πρόσωπα, τα οποία δεν ασκούν οικονομική δραστηριότητα, προς αποκατάσταση κτιριακών ζημιών που προκλήθηκαν από φυσικές καταστροφές», σύμφωνα με την οποία:
«Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Έχοντας υπόψη:
1….2.Τις εξής έντεκα (11)κοινές υπουργικές αποφάσεις: ..Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε../ 13665/ Α325/ 17.08.2021 (Β’3863)……. .3…4…5…, αποφασίζει:
Την παροχή της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, σε ποσοστό 75%, για τη χορήγηση δανείων προς αποκατάσταση ζημιών σε κτίρια που ανήκουν σε φυσικά πρόσωπα, (τα οποία δεν ασκούν οικονομική δραστηριότητα), οι οποίες προκλήθηκαν από τις φυσικές καταστροφές που περιγράφονται στις κάτωθι έντεκα (11) κοινές υπουργικές αποφάσεις, με μέγιστο ποσό εγγύησης για κάθε κοινή υπουργική απόφαση και φυσική καταστροφή, το ποσό που αναφέρεται στον παρακάτω πίνακα και συνολικά για το μέγιστο ποσό των 5.868.000 €: ……
Οι βασικοί όροι των δανείων είναι οι εξής: [Παρατίθενται οι όροι από 1 -11].
12. Ορίζεται προθεσμία δύο (2) ετών, από τη δημοσίευση σε ΦΕΚ της παρούσας απόφασης εγγύησης, για τη χορήγηση των δανείων……».
Ερμηνεία και εφαρμογή διατάξεων
19. Από τις προαναφερόμενες διατάξεις, ερμηνευόμενες αυτοτελώς, αλλά και σε συνδυασμό μεταξύ τους, ενόψει και όλου του νομικού πλαισίου, εντός του οποίου εντάσσονται, του σκοπού που εξυπηρετούν και την υπαγωγή σ’ αυτές των πραγματικών περιστατικών που τέθηκαν υπόψη του Τμήματος από την ερωτώσα υπηρεσία, συνάγονται τα ακόλουθα:
20. Κατά τα παγίως γενόμενα δεκτά στον χώρο του διοικητικού δικαίου, η κανονιστική δράση της Διοίκησης, η οποία παρέχεται στα διοικητικά όργανα, είτε απευθείας από το Σύνταγμα, είτε κατόπιν νομοθετικής εξουσιοδότησηςεκδηλώνεται, μεταξύ άλλων, και με την έκδοση κανονιστικών διοικητικών πράξεων. Με τις τελευταίες ρυθμίζεται, κατά απρόσωπο τρόπο, μια κατηγορία σχέσεων, με γενικούς και αφηρημένους κανόνες δικαίου και προσδιορίζεται η κατηγορία των προσώπων, στα οποία αφορά μία ρύθμιση ( ΟλΣτΕ 1210/2010). Νόμιμο έρεισμα των κανονιστικών διοικητικών πράξεων είναι ένας τυπικός νόμος και αυτές εκδίδονται στο πλαίσιο ειδικής και ορισμένης νομοθετικής εξουσιοδότησης (ΟλΣτΕ 2315/2018, 1804/2017, ΣτΕ 16/2022). Η ρύθμιση του νόμου, επί του οποίου ερείδεται η κανονιστική διοικητική πράξη, μαζί με τη ρύθμιση της τελευταίας, αποτελούν ένα ενιαίο σύστημα κανόνων δικαίου, ενώ η ουσιαστική ρύθμιση στην οποία αναφέρεται η κανονιστική πράξη μπορεί να διαλαμβάνεται, τόσο στις διατάξεις του εξουσιοδοτικού νόμου, όσο και στις διατάξεις άλλων (τυπικών ή ουσιαστικών) νόμων, σχετικών με τα θέματα που αποτελούν το αντικείμενο της νομοθετικής εξουσιοδότησης (ΣτΕ Ολ 1749/2016, ΣτΕ 857/2019).
21. Οι κανονιστικές διοικητικές πράξεις έχουν άμεση τυπική και ουσιαστική ισχύ, οι οποίες συμπίπτουν χρονικά με την ολοκλήρωση της διαδικασίας έκδοσής τους, ήτοι από τη δημοσίευσή τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, που συνιστά και συστατικό τύπο για όσες, εξ αυτών, είναι, κατά τον νόμο, δημοσιευτέες (άρθρο 18 παρ. 1 του ν. 2690/1999, Κ.Δ.Δ.). Η ισχύς των κανονιστικών διοικητικών πράξεων λήγει με την κατάργησή τους από το όργανο που τις εξέδωσε, (οπότε και παύουν να ισχύουν για το μέλλον), δυνάμει νεότερης κανονιστικής πράξης, η οποία εκδίδεται στο πλαίσιο, είτε της ισχύουσας, είτε νεότερης νομοθετικής εξουσιοδότησης.Επίσης, παύση της ουσιαστικής ισχύος της επέρχεται και με τη λήξη της διάρκειας, που, τυχόν, έχει καθοριστεί, αναφορικά με το ρυθμιζόμενο ουσιαστικό αντικείμενο της πράξης, καθώς είναι συχνή η έκδοση κανονιστικής πράξης, που θέτει κανόνες δικαίου για καθορισμένη χρονική περίοδο.
22. Η τροποποίηση μιας κανονιστικής διοικητικής πράξης είναι δυνατή με νεότερη, όμοια, κατ’ είδος διοικητική πράξη, εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται η σχετική κανονιστική αρμοδιότητα . Επίσης, είναι δυνατή μόνο όσο αυτή ισχύει. Τούτο διότι, με τη λήξη της ισχύος της διοικητικής πράξης, αυτή παύει να παράγει έννομα αποτελέσματα και εκλείπει το ουσιαστικό αντικείμενο της τροποποίησης. Αντίθετη παραδοχή θα δημιουργούσε ανασφάλεια δικαίου και θα παραβίαζε την αρχή της νομιμότητας, καθώς θα τροποποιούνταν μια διοικητική πράξη που δεν θα ήταν πλέον ενεργής. Εάν, μετά τη λήξη της ισχύος μιας κανονιστικής διοικητικής πράξης, εξακολουθεί να υφίσταται η αναγκαιότητα της ουσιαστικής της ρύθμισης, θα πρέπει να εκδοθεί νέα, στο πλαίσιο είτε της ισχύουσας, είτε νεότερης νομοθετικής εξουσιοδότησης. Αυτονόητη τυγχάνει στην περίπτωση αυτή, η ανάγκη τήρησης της εκάστοτε νόμιμης και διαγραφόμενης στον νόμο διαδικασίας.
23. Η εξουσιοδοτική διάταξη μπορεί να προβλέπει εφάπαξ άσκηση της προβλεπόμενης σ’ αυτήν κανονιστικής αρμοδιότητας. Στην περίπτωση αυτή, δεν είναι δυνατή η, δυνάμει αυτής, έκδοση νεότερης κανονιστικής διοικητικής πράξης, ούτε και η τροποποίηση αυτών που εκδόθηκαν, βάσει της ίδιας νομοθετικής εξουσιοδότησης. Εάν, ωστόσο, δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη στην εξουσιοδοτική διάταξη, η κανονιστική αρμοδιότητα μπορεί να ασκηθεί κατ’ επανάληψη και η χρήση της νομοθετικής εξουσιοδότησης εναπόκειται, πλέον, στη διακριτική ευχέρεια του εξουσιοδοτούμενου οργάνου, το οποίο και μόνο μπορεί να εκτιμήσει τη σκοπιμότητα της έκδοσης των κανονιστικών πράξεων.
24. Στην υπό εξέταση περίπτωση, τόσο η με αριθμό Δ.Α.Ε.Φ.Κ.- Κ.Ε./ 13665/Α325/17.08.2021 (Β΄3863) απόφαση οριοθέτησης πυρόπληκτων περιοχών και χορήγησης Σ.Σ., προς αποκατάσταση των ζημιών, που υπέστησαν τα κτίρια από τις πυρκαγιές Ιουλίου/ Αυγούστου 2021, όπως αυτή συμπληρώθηκε με την με αριθμό Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./οικ. 14647/Α321/26.08.2021 (Β’ 3995) υ.α., αναφορικά με τις προθεσμίες και τη διαδικασία χορήγησης Σ.Σ., όσον και η με αριθμό 2/87529/0025/11-11-2021 (Β’ 5396) απόφαση παροχής της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου, για τα δάνεια που θα χορηγούνταν στο πλαίσιο της εν λόγω Σ.Σ., συνιστούν κανονιστικές διοικητικές πράξεις. Αποτυπώνουν ένα ενιαίο, αλληλοσυμπληρούμενο, σύστημα ουσιαστικών ρυθμίσεων, με σκοπό την υλοποίηση της κρατικής μέριμνας, κατά την αντιμετώπιση των έκτακτων φυσικών καταστροφών στις οποίες αφορούν. Το κανονιστικό αυτό πλαίσιο για τη χορήγηση Σ.Σ. για ανακατασκευή κτιρίου, το οποίο ενδιαφέρει εν προκειμένω, με βάση το πραγματικό, επ’ αφορμή του οποίου ετέθη το υπό εξέταση ερώτημα, διαγράφεται σε περισσότερα διαδικαστικά στάδια, εντός ειδικών και διαφορετικών για το καθένα προθεσμιών ενέργειας και, κατόπιν προσκόμισης διαφορετικών δικαιολογητικών και εγγράφων. Ειδικότερα:
25. Η διαδικασία εκκινεί με την υποβολή αίτησης από τον ενδιαφερόμενο για τη διενέργεια αυτοψίας στο πληγέν κτίριο, εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση της με αριθμό Δ.Α.Ε.Φ.Κ.- Κ.Ε./13665/Α325/ 2021 κ.υ.α., ήτοι την 19.08.2021.
26. Το πρώτο στάδιο ολοκληρώνεται με την έκδοση από την αρμόδια υπηρεσία Βεβαίωσης Καθορισμού Δικαιούχου Σ.Σ. (αναλυόμενη σε Δ.Κ.Α. και Α.Δ.), κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου, εντός προθεσμίας ενός (1) έτους από την ημερομηνία παραλαβής του Πρωτοκόλλου Αυτοψίας Επικινδύνως Ετοιμόρροπου Κτιρίου (ΠΑΕΕΚ) ή της Έκθεσης Αυτοψίας, με την οποία το κτίριο χαρακτηρίστηκε κατεδαφιστέο.
28. Κρίσιμη, ωστόσο, για τη χορήγηση της Στεγαστικής Συνδρομής (Δ.Κ.Α. και Α.Δ.) για την περίπτωση της ανακατασκευής πληγέντος κτιρίου, είναι η έκδοση Έγκρισης Σ.Σ. για Ανακατασκευή και Χορήγησης της α’ δόσης, με την ολοκλήρωση του δεύτερου σταδίου της διαγραφόμενης στο νόμο διαδικασίας, εφόσον προσκομιστεί, προηγουμένως (και μεταξύ άλλων, δικαιολογητικών), άδεια δόμησης για την ανέγερση του νέου κτιρίου και υποβληθεί σχετική αίτηση από τον ενδιαφερόμενο, εντός προθεσμίας επτά (7) ετών, από την έκδοση της Βεβαίωσης Καθορισμού Δικαιούχου Σ.Σ. για ανακατασκευή.
29. Εξ αυτών συνάγεται ότι ο ενδιαφερόμενος, που βεβαιώθηκε ως δικαιούχος Σ.Σ. για ανακατασκευή, με βάση το προαναφερόμενο κανονιστικό πλαίσιο, δύναται να υποβάλει αίτηση σε πιστωτικά ιδρύματα, για τη χορήγηση άτοκου δανείου, με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, (ως μέρους της συνολικά εγκριθείσας Σ.Σ.), μόνον, μετά την έκδοση της πράξης Έγκρισης Σ.Σ. και χορήγησης α’ δόσης, προϋπόθεση της οποίας είναι η προηγούμενη έκδοση οικοδομικής άδειας.
30. Η απόφαση παροχής εγγύησης, στην οποία αναφέρεται το υπό εξέταση ερώτημα, ως κανονιστική διοικητική πράξη, εκδόθηκε, δυνάμει της εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 100 παρ. 5 του ν. 4549/2018 (Α’ 105), η οποία ορίζει ότι «…5. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής των παραγράφων 1 έως 4 του παρόντος άρθρου καθορίζονται κάθε φορά στην απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, με την οποία παρέχεται η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου και προσδιορίζεται η έκταση της εγγυητικής του ευθύνης, η οποία σε κάθε περίπτωση παρακολουθεί την εξέλιξη της κύριας οφειλής…..». Από τη διατύπωση της αμέσως προπαρατιθέμενης διάταξης προκύπτει η δυνατότητα της κατ’ επανάληψη άσκησης της διαλαμβανόμενης σ’ αυτήν κανονιστικής αρμοδιότητας της Διοίκησης, η οποία είναι ευρεία από άποψη αντικειμένου και έχει παρακολουθηματικό χαρακτήρα, σε σχέση με τις διατάξεις που προβλέπουν τον λόγο και τη διαδικασία χορήγησης του εγγυημένου από το Ελληνικό Δημόσιο δανείου.
31. Με την απόφαση παροχής εγγύησης δεν ορίζεται χρόνος λήξης της τυπικής ισχύος της. Πλην όμως, από την, υπάρχουσα στον όρο 12 αυτής, πρόβλεψη ότι «Ορίζεται προθεσμία δύο (2) ετών, από τη δημοσίευση σε ΦΕΚ της παρούσας απόφασης εγγύησης , για τη χορήγηση των δανείων», συνάγεται η παύση της ουσιαστικής ισχύος της, αναφορικά με το αντικείμενο της ρύθμισής της, μετά την παρέλευση διετίας από τον χρόνο δημοσίευσής της, ήτοι εν προκειμένω, μετά την 19.11.2023. Για την ταυτότητα του νομικού λόγου, το ίδιο εκτιμάται ότι ισχύει και αναφορικά με τις λοιπές υπουργικές αποφάσεις παροχής εγγύησης για χορήγηση δανείων προς αποκατάσταση ζημιών ένεκα φυσικών καταστροφών, εάν και εφόσον διαλαμβάνεται και σ’ αυτές ο ανωτέρω όρος, όπως προκύπτει από το ιστορικό του υπό εξέταση ερωτήματος.
32. Στο πλαίσιο αυτό και με βάση τα όσα προεκτέθηκαν, μετά τη λήξη της ουσιαστικής ισχύος της απόφασης παροχής εγγύησης δεν δύναται η κανονιστική αυτή πράξη να τροποποιηθεί ως προς έναν ή περισσότερους όρους της. Εάν, κατά την κρίση της Διοίκησης, εξακολουθεί να υφίσταται η αναγκαιότητα για την παροχή εγγύησης εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου, δύναται να εκδοθεί νέα απόφαση: α) εντός της εξουσιοδοτικής διάταξης επί της οποίας ερείδεται και η οποία δεν απαγορεύει την κατ’ επανάληψη άσκηση της διαγραφόμενης σ’ αυτήν κανονιστικής αρμοδιότητας, (προϋπόθεση που συντρέχει στην υπό εξέταση περίπτωση), β) με τήρηση, εκ νέου, στο σύνολό της και καθ’ όλα τα στάδια, της προβλεπόμενης, κατά τον χρόνο έκδοσης της νέας υπουργικής απόφασης, διαδικασίας έκδοσης αυτής και γ) εντός εν ισχύι κανονιστικού ρυθμιστικού πλαισίου, που προβλέπει την εκάστοτε χορήγηση κρατικής συνδρομής για την αντιμετώπιση ζημιών από φυσικές καταστροφές, ως προς το οποίο η παροχή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου έχει
παρακολουθηματικό χαρακτήρα. Τέλος, με τη νέα απόφαση παροχής εγγύησης είναι δυνατόν να οριστεί νέα προθεσμία χορήγησης δανείου με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, εναρμονισμένη με τις προθεσμίες που προβλέπονται στο εκάστοτε αντίστοιχο ρυθμιστικό πλαίσιο, για την αποκατάσταση ζημιών από φυσικές καταστροφές, το οποίο θα πρέπει να είναι εν ισχύι.
Απάντηση
33. Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, επί του τεθέντος ερωτήματος, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (Τμήμα Α’) γνωμοδοτεί, ομόφωνα, ότι:
α) Μετά την παρέλευση της προβλεπόμενης διετούς προθεσμίας, για τη χορήγηση του δανείου με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, δεν είναι δυνατή η παράτασή της, δια τροποποίησης του σχετικού όρου της υπουργικής απόφασης.
β) Η Διοίκηση, εφόσον διαπιστώνει ότι είναι αναγκαία η παροχή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου, δύναται να προβεί σε έκδοση νέας απόφασης: α) εντός της εξουσιοδοτικής διάταξης επί της οποίας ερείδεται και η οποία δεν απαγορεύει την κατ’ επανάληψη άσκηση της διαγραφόμενης σ’ αυτήν κανονιστικής αρμοδιότητας (προϋπόθεση, που συντρέχει στην υπό εξέταση περίπτωση), β) με τήρηση, εκ νέου, στο σύνολό της και καθ’ όλα τα στάδια, της προβλεπόμενης, κατά τον χρόνο έκδοσης της νέας υπουργικής απόφασης, διαδικασίας έκδοσης αυτής και γ) εντός εν ισχύι κανονιστικού ρυθμιστικού πλαισίου, που προβλέπει την εκάστοτε χορήγηση κρατικής συνδρομής, για την αντιμετώπιση ζημιών από φυσικές καταστροφές, ως προς το οποίο η παροχή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου έχει παρακολουθηματικό χαρακτήρα. Με τη νέα απόφαση παροχής εγγύησης είναι δυνατόν να οριστεί νέα προθεσμία χορήγησης δανείου με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, εναρμονισμένη με τις προθεσμίες, που προβλέπονται στο εκάστοτε εν ισχύι κανονιστικό ρυθμιστικό πλαίσιο, για την αποκατάσταση ζημιών από φυσικές καταστροφές.-
ΘΕΩΡΗΘΗΚΕ
Αθήνα, 21.10.2025
Η Πρόεδρος του Α’ Τμήματος ΝΣΚ Η Εισηγήτρια
Αικατερίνη Γαλάνη Αικατερίνη Λημνιώτου
Αντιπρόεδρος ΝΣΚ Πάρεδρος ΝΣΚ