Αριθμός 393/2024
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Z' Ποινικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χριστοδούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Βάρκα, Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Ελευθέριο Σισμανίδη και Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημα του στις 17 Ιανουαρίου 2024, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Γεώργιο Οικονόμου, (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Κ. Φ. του Σ., κατοίκου ….., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Αλεξόπουλο, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 349/2023 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.
Το Πενταμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορούμενη, ζητάει την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην από …. αίτησή της, η οποία ασκήθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Εφετείου Θεσσαλονίκης Ζωγραφιάς Χατζηκυριακίδου, η οποία έλαβε αριθμό ….., που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό …..
Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα ο οποίος πρότεινε α) να απορριφθεί το αίτημα αναβολής και β) να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση ως ανυποστήρικτη και να επιβληθούν τα έξοδα στην αναιρεσείουσα και τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά το άρθρο 515 παρ. 1 εδ. α' ΚΠΔ, με αίτηση ενός από τους διαδίκους ή του Εισαγγελέα μπορεί το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου, σε ιδιαίτερα εξαιρετικές περιπτώσεις, να αναβάλει για μία μόνο φορά τη συζήτηση σε ρητή δικάσιμο. Στην κρινόμενη υπόθεση, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης αυτού του Δικαστηρίου, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου εκθέματος, εμφανίσθηκε ο νομίμως εξουσιοδοτηθείς από την αναιρεσείουσα Δικηγόρος Αθηνών Ιωάννης Αλεξόπουλος (βλ. την από … σχετική έγγραφη εξουσιοδότηση της αναιρεσείουσας), ο οποίος υπέβαλε αίτημα αναβολής της συζήτησης της κρινόμενης υπόθεσης, επικαλούμενος την απόφαση αποχής των Δικηγόρων από τα καθήκοντά τους. Ο λόγος όμως αυτός δεν μπορεί να δικαιολογήσει αναβολή της εκδίκασης της κρινόμενης υπόθεσης, εξαιτίας του κινδύνου παραγραφής της αξιόποινης πράξης της κατηγορουμένης και ήδη αναιρεσείουσας, περίπτωση που ρητώς έχει εξαιρεθεί από την προαναφερθείσα απόφαση αποχής των Δικηγόρων από τα καθήκοντά τους και ως εκ τούτου πρέπει να απορριφθεί το ως άνω σχετικό υποβληθέν αίτημα, ενώ μετά ταύτα, ο προαναφερθείς πληρεξούσιος Δικηγόρος δήλωσε ότι παρίσταται για την εκπροσώπηση της αναιρεσείουσας εντολέως του. Η κρινόμενη από ….. αίτηση αναίρεσης της Κ. Φ. του Σ., κατά της υπ' αριθμ. 349/2023 απόφασης του δικάσαντος ως δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποίαν, αφού δικάσθηκε απούσα η προαναφερθείσα Κ. Φ. του Σ., καθόσον δεν εμφανίσθηκε στο δικαστήριο, παρότι είχε κλητευθεί νομίμως και εμπροθέσμως, απορρίφθηκε ως ανυποστήρικτη η από …. (αριθμός κατάθεσης: …) ασκηθείσα εκ μέρους της έφεση κατά της (πρωτοβάθμιας) υπ' αριθμ. 151/2022 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης που δίκασε ως πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, με την οποίαν αυτή (αναιρεσείουσα) καταδικάσθηκε ωσεί παρούσα για την αξιόποινη πράξη της απιστίας δικηγόρου κατ' εξακολούθηση (άρθρο 233 παρ. 1 ΠΚ, σε συνδυασμό με τις γενικές διατάξεις των άρθρων 1, 2, 5 παρ. 1, 14, 16, 17, 18, 26 παρ. 1α', 27 παρ. 1, 50, 51, 53, 79 και 98 ΠΚ) και της επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης τριών (3) ετών, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη επί τριετία, ασκήθηκε νομίμως και εμπροθέσμως σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 462, 464, 466 παρ. 1, 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 1 εδ. α', 504 παρ. 1 και 505 παρ. 1, περ. α' ΚΠΔ. Επί πλέον η αίτηση περιέχει ορισμένο αναιρετικό λόγο, συνιστάμενο - κατ' ορθή εκτίμηση - στην παράνομη απόρριψη της έφεσης ως ανυποστήρικτης (άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Η' ΚΠΔ).
Συνεπώς, πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή και να εξετασθεί περαιτέρω ως προς την βασιμότητα του λόγου της. Από τη διάταξη του άρθρου 501 παρ. 1 του ισχύοντος από 1-7-2019 νΚΠΔ [Ν. 4620/2019, ΦΕΚ Α' 96/11.6.2019)], που είναι εφαρμοστέα στην κρινόμενη υπόθεση, ενόψει του ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε στις 22-9-2023, προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ο εκκαλών δεν εμφανιστεί αυτοπροσώπως ή δια συνηγόρου του, αν συντρέχει η περίπτωση της παρ. 3 του άρθρου 340, η έφεση απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη, εκτός αν έχει προηγηθεί παραίτηση, οπότε κηρύσσεται απαράδεκτη, ενώ η σχετική αυτή απόφαση μπορεί να προσβληθεί με αίτηση αναίρεσης για τους λόγους που διαλαμβάνονται περιοριστικά στο άρθρο 510 του ίδιου κώδικα. Προϋπόθεση όμως, της απόρριψης της έφεσης, ως ανυποστήρικτης, είναι η νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση του εκκαλούντος - κατηγορουμένου στο ακροατήριο για τη δικάσιμο κατά την οποία δικάζεται η έφεσή του, ενώ αν ο τελευταίος, δηλαδή ο εκκαλών - κατηγορούμενος δεν κλητευθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα και δεν εμφανισθεί στο ακροατήριο κατά την ορισθείσα δικάσιμο, τότε το δικαστήριο οφείλει να κηρύξει απαράδεκτη τη συζήτηση και να μην απορρίψει την έφεση ως ανυποστήρικτη, διαφορετικά, αν δηλαδή, πράξει το αντίθετο, ιδρύεται λόγος αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Θ' ΚΠΔ και η απόφασή του καθίσταται αναιρετέα (ΑΠ 920/2023, ΑΠ 695/2022, ΑΠ 2027/2019). Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 340 παρ. 4 του ήδη ισχύοντος νΚΠΔ προκύπτει ότι, αν ο κατηγορούμενος δεν εμφανιστεί ή δεν εκπροσωπείται νομίμως από συνήγορο, δικάζεται σαν να ήταν παρών, εφόσον έχει νομίμως κλητευθεί και έχει ενημερωθεί ότι σε περίπτωση μη εμφάνισης ή μη εκπροσώπησής του θα δικαστεί ερήμην. Η προϋπόθεση της ενημέρωσης του κατηγορουμένου για να δικαστεί σαν να ήταν παρών προστέθηκε στον ισχύοντα ΚΠΔ προκειμένου, σε περίπτωση μη εμφάνισής του, να ερευνάται όχι μόνον η κλήτευσή του, αλλά και η ενημέρωσή του για τις συνέπειες της ερημοδικίας του, όπως επισημαίνεται στην εισηγητική έκθεση του εν λόγω ΚΠΔ, η παράλειψη της οποίας (ενημέρωσης) καθιστά την κλήτευσή του άκυρη (ΑΠ 1016/2021). Εξάλλου, με το άρθρο 510 παρ. 1, στοιχ. Η' ΚΠΔ, ιδρύεται νέος λόγος αναίρεσης, η παράνομη απόρριψη της έφεσης ως απαράδεκτης ή ως ανυποστήρικτης. Η παράνομη απόρριψη επέρχεται όταν το εφετείο παραβιάζει δικονομική διάταξη ή κάποιο δικονομικό τύπο, που έχει τεθεί για να καθορίσει την παραδεκτή άσκηση της έφεσης και τη δικονομική παρουσία του εκκαλούντος, διαταράσσοντας έτσι τον κανονιστικά προκαθορισμένο τρόπο εξέλιξης της ποινικής διαδικασίας από το ένα στάδιο στο επόμενο και επομένως, και τα δικαιώματα του εκκαλούντος για ακρόαση, παροχή έννομης προστασίας και δίκαιη δίκη.
Συνεπώς, στο άρθρο 510 παρ. 1, στοιχ. Η' ΚΠΔ τυποποιείται πλέον ένας δικονομικός λόγος αναίρεσης, ο οποίος λειτουργεί αυτοτελώς ως κύρωση, σε περίπτωση διαπίστωσης πλημμέλειας αποδιδόμενης στην παραβίαση κάποιου δικονομικού κανόνα δικαίου που οδηγεί σε παράνομη απόρριψη της έφεσης ως απαράδεκτης ή ανυποστήρικτης και είναι ουσιώδης τόσο για τη διασφάλιση της ισορροπίας και της κανονικότητας της ποινικής δίκης όσο και για το σεβασμό των παραπάνω θεμελιωδών δικαιωμάτων του κατηγορουμένου. Μάλιστα, κατά το άρθρο 510 παρ. 2 ΚΠΔ, ο ως άνω λόγος αναίρεσης μπορεί να προβληθεί, έστω και αν τα πραγματικά περιστατικά, που τον θεμελιώνουν δεν προτάθηκαν στο δικαστήριο της ουσίας (ΑΠ 703/2022). Από την διατύπωση του αναιρετικού αυτού λόγου προκύπτει ότι υπάγεται σ' αυτόν μόνον η περίπτωση της παράνομης απόρριψης της έφεσης ως απαράδεκτης ή ως ανυποστήρικτης και όχι και η αντίστροφη περίπτωση κατά την οποία η έφεση δεν απορρίφθηκε ως παράνομη ή ως ανυποστήρικτη, γιατί η τελευταία αυτή περίπτωση εξακολουθεί να υπάγεται στον αναιρετικό λόγο του άρθρου 510 παρ. 1, στοιχ. Θ' ΚΠΔ και αυτό διότι, ο προβλεπόμενος (τελευταίος) αυτός λόγος αναίρεσης υπάρχει, όταν το δικαστήριο άσκησε δικαιοδοσία που δεν του παρέχεται από τον νόμο ή υφίσταται μεν τέτοια δικαιοδοσία, δεν συντρέχουν όμως οι όροι, οι οποίοι του παρέχουν την εξουσία να κρίνει στην συγκεκριμένη περίπτωση ή όταν αρνείται να ασκήσει δικαιοδοσία, η οποία του παρέχεται από τον νόμο στην συγκεκριμένη περίπτωση, αν και συντρέχουν οι απαιτούμενοι γι' αυτό κατά τον νόμο όροι. Στην πρώτη περίπτωση, που το δικαστήριο αποφασίζει κάτι για το οποίο δεν έχει δικαιοδοσία, υπάρχει θετική υπέρβαση εξουσίας, ενώ στην δεύτερη περίπτωση, που παραλείπει να αποφασίσει κάτι, το οποίο υποχρεούται στα πλαίσια της δικαιοδοσίας του, υπάρχει αρνητική υπέρβαση εξουσίας (ΟλΑΠ 3/2005, ΑΠ 920/2023, ΑΠ 1515/2022, ΑΠ 95/2022, ΑΠ 1003/2020).
Στην κρινομένη υπόθεση από το σκεπτικό της ως άνω προσβαλλομένης υπ' αριθμ. 349/2023 απόφασης, προκύπτει ότι το προαναφερθέν Πενταμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης, που δίκασε ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο, διέλαβε στο σκεπτικό του - μεταξύ των άλλων - και τα εξής: "Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. 178/6-4-2023 αναβλητική απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, αντίγραφο της οποίας βρίσκεται στη δικογραφία και αναγνώσθηκε, η εκκαλούσα - κατηγορούμενη, κληθείσα νομίμως κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 6-4-2023 προκειμένου να υποστηρίξει την έφεσή της κατά της υπ' αριθμ. 151/20-1-2022 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης (Α' Βαθμού) και ενημερωθείσα ότι αν δεν εμφανισθεί ή δεν εκπροσωπηθεί νομίμως από συνήγορο θα δικαστεί ερήμην, δεν εμφανίστηκε ούτε εκπροσωπήθηκε νομίμως από συνήγορο ενώπιον του Δικαστηρίου και δια της εμφανισθείσας ως αγγέλου, Δικηγόρου Θεσσαλονίκης ….. (Α.Μ. …), ζήτησε την αναβολή της δίκης, λόγω σημαντικών αιτίων στο πρόσωπό της (εκκαλούσας-κατηγορουμένης) και ειδικότερα λόγω ασθενείας η οποία εμπόδιζε την εμφάνισή της στο ακροατήριο. Το Δικαστήριο με την παραπάνω απόφασή του (178/6-4-2023), ανέβαλε την εκδίκαση της υποθέσεως για την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας (22-9-2023), γνωστοποιήθηκε δε, από τον Πρόεδρο του Δικαστηρίου και προφορικά στην αναγγείλασα στο Δικαστήριο το κώλυμα της εκκαλούσας-κατηγορουμένης (η οποία ανέλαβε την υποχρέωση να την ενημερώσει), η αναβολή της υποθέσεως για την προαναφερθείσα δικάσιμο και η υποχρέωση της εκκαλούσας-κατηγορουμένης να προσέλθει κατά τη δικάσιμο αυτή χωρίς κλήτευση, όπως αναφέρεται στην παραπάνω απόφαση, η οποία επέχει θέση κλητεύσεως της εκκαλούσας-κατηγορουμένης (άρθρο 349 παρ. 3 ΚΠΔ), ενώ, παράλληλα η ανωτέρω ενημερώθηκε και ανέλαβε την υποχρέωση να ενημερώσει την εκκαλούσα ότι σε περίπτωση μη εμφάνισης ή μη εκπροσώπησής της θα δικαστεί ερήμην. Επομένως, αφού η εκκαλούσα-κατηγορουμένη δεν εμφανίσθηκε, πρέπει να απορριφθεί η έφεσή της ως ανυποστήρικτη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 320, 321, 326, 340 και 501 Κ.Π.Δ. και να επιβληθούν εις βάρος της τα έξοδα της παρούσας δίκης (άρθρο 578 παρ.1 ΚΠΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό". Στην συνέχεια το παραπάνω δευτεροβάθμιο δικαστήριο διέλαβε στο διατακτικό του τα εξής: "ΔΙΚΑΖΕΙ με απούσα την εκκαλούσα-κατηγορούμενη Κ. Φ. του Σ. και της Χ., γεννηθείσα στην …στις …, κάτοικο …, επί της οδού … αρ.1.., με ΑΦΜ ….της Δ.Ο.Υ. ….
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ ως ανυποστήρικτη την με αριθμό … και χρονολογία … κρινόμενη έφεση της ως άνω εκκαλούσας - κατηγορουμένης κατά της απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης (Α' Βαθμού) με αριθμό 151/20-1-2022, με την οποία καταδικάσθηκε για την πράξη της απιστίας δικηγόρου κατ' εξακολούθηση, πράξη που τελέσθηκε στην …., στις …. και …, σε ποινή φυλάκισης τριών (3) ετών, η οποία έχει ανασταλεί για μια τριετία".
Με τον μοναδικό αναιρετικό λόγο, όπως αυτός (ορθά) εκτιμάται από το παρόν Δικαστήριο, η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εσφαλμένα απέρριψε ως ανυποστήρικτη την ασκηθείσα έφεσή της κατά της παραπάνω καταδικαστικής σε βάρος της υπ' αριθμ. 151/2022 απόφασης και προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την απορρέουσα από το άρθρο 510 παρ. 1, στοιχ. Η' ΚΠΔ, πλημμέλεια. Από την παραδεκτή για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, επισκόπηση των εγγράφων της δικογραφίας, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την ως άνω υπ' αριθμ. 151/2022 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, που ως εκ της ιδιότητος της κατηγορουμένης και ήδη αναιρεσείουσας, δίκασε ως πρωτοβάθμιο Δικαστήριο (άρθρο 111 παρ. 6 ΚΠΔ), η εν λόγω κατηγορουμένη καταδικάσθηκε ωσεί παρούσα για την αξιόποινη πράξη της απιστίας δικηγόρου κατ' εξακολούθηση (άρθρο 233 παρ. 1 ΠΚ, σε συνδυασμό με τις γενικές διατάξεις των άρθρων 1, 2, 5 παρ. 1, 14, 16, 17, 18, 26 παρ. 1α', 27 παρ. 1, 50, 51, 53, 79 και 98 ΠΚ) και επιβλήθηκε σ' αυτήν ποινή φυλάκισης τριών (3) ετών, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη για χρονικό διάστημα τριών (3) ετών. Ακολούθως, κατά της ως άνω καταδικαστικής εις βάρος της εκδοθείσας απόφασης, η κατηγορουμένη και ήδη αναιρεσείουσα άσκησε την από …. (αριθμός κατάθεσης: …) έφεσή της, που προσδιορίστηκε να συζητηθεί στις 6 Απριλίου 2023. Κατά την εν λόγω δικάσιμο η εκκαλούσα - κατηγορουμένη και ήδη αναιρεσείουσα ήταν απούσα και δεν εκπροσωπήθηκε κατά νόμο από πληρεξούσιο δικηγόρο, αλλά εμφανίστηκε ως άγγελος αυτής η δικηγόρος Θεσσαλονίκης ….. και κατόπιν νομίμως υποβληθέντος για λογαριασμό της εκκαλούσας αιτήματος, χωρίς έρευνα του παραδεκτού της έφεσης, αναβλήθηκε η εκδίκασή της κατ' άρθρο 349 ΚΠΔ, για 22 Σεπτεμβρίου 2023, όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. 178/6-4-2023 απόφαση του ως άνω δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου. Με την ίδια απόφαση μάλιστα ενημερώθηκε νομίμως η εκκαλούσα - κατηγορουμένη και ήδη αναιρεσείουσα ότι οφείλει να προσέλθει στην ως άνω μετ' αναβολή δικάσιμο, δηλαδή στις 22-9-2023, χωρίς κλήση αλλά και ότι αν δεν εμφανισθεί ή δεν εκπροσωπηθεί νομίμως στην τελευταία αυτή δικάσιμο θα δικαστεί ερήμην κατ' άρθρο 340 παρ. 4 ΚΠΔ. Εφόσον λοιπόν κατά την προαναφερθείσα μετ' αναβολή δικάσιμο δεν εμφανίσθηκε η εκκαλούσα - κατηγορουμένη και ήδη αναιρεσείουσα στο παραπάνω δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ορθά απορρίφθηκε ως ανυποστήρικτη η ως άνω ασκηθείσα έφεσή της κατά της προαναφερθείσης υπ' αριθμ. 151/2022 καταδικαστικής σε βάρος της απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Θεσσαλονίκης, που δίκασε ως πρωτοβάθμιο δικαστήριο και είναι αβάσιμος ο (μοναδικός) αναιρετικός λόγος. Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτησή της για την αναίρεση της ως άνω προσβαλλόμενης υπ' αριθμ. 349/2023 απόφασης του δικάσαντος ως δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, ενώ πρέπει ακόμη να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 578 παρ. 1 ΚΠΔ), όπως στο διατακτικό αυτής της απόφασης ορίζεται ειδικότερα.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από …. αίτηση της Κ. Φ. του Σ., για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 349/2022 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που δίκασε ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο.
ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στην καταβολή των εξόδων της ποινικής διαδικασίας, ποσού διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Φεβρουαρίου 2024.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Φεβρουαρίου 2024.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ