Αριθμός 1969/2024
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Ε΄
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 24 Ιανουαρίου 2024, με την εξής σύνθεση: Ελένη Παπαδημητρίου, Σύμβουλος της Επικρατείας, Προεδρεύουσα, σε αναπλήρωση της Προέδρου του Τμήματος και του αναπληρωτή της Αντιπροέδρου, που είχαν κώλυμα, Χριστιάνα Μπολόφη, Χρήστος Παπανικολάου, Σύμβουλοι, Ανδρέας Σκούφαλος, Θεοδώρα Ζιάμου, Πάρεδροι. Γραμματέας η Γεωργία Σιμάτη.
Για να δικάσει την από 17 Μαρτίου 2023 αίτηση:
του ... του …, κατοίκου Ελευσίνας Αττικής (…), ο οποίος παρέστη με τη δικηγόρο Γλυκερία Σιούτη (Α.Μ. 8698), που τη διόρισε με πληρεξούσιο και η οποία κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς της,
κατά της Περιφέρειας Αττικής, η οποία παρέστη με τη δικηγόρο Κωνσταντίνα Παπαδήμα (Α.Μ. 19310), που τη διόρισε με πληρεξούσιο και απόφαση της Οικονομικής του Επιτροπής και η οποία κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς της,
και κατά του παρεμβαίνοντος Δήμου Ελευσίνας, ο οποίος παρέστη με τη δικηγόρο Μαρία Μαγαλιού (Α.Μ. 27399), που τη διόρισε με πληρεξούσιο.
Με την αίτηση αυτή ο αιτών επιδιώκει να ακυρωθεί η υπ’ αριθμ. 191734/15.2.2023 απόφαση του Τμήματος Πολεοδομικών Θεμάτων και Εφαρμογών, της Διεύθυνσης Χωρικού Σχεδιασμού, της Γενικής Διεύθυνσης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού Έργων και Υποδομών, της Περιφέρειας Αττικής και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.
Η πληρεξούσια της παρεμβαίνουσας δήλωσε σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 21 του Κανονισμού Λειτουργίας του Δικαστηρίου, ότι δεν θα αγορεύσει.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως του εισηγητή, Συμβούλου Χρήστου Παπανικολάου.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου και
Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα
Σκέφθηκε κατά τον Νόμο
1. Επειδή, για την άσκηση της κρινομένης αιτήσεως καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (κωδικός πληρωμής ηλεκτρονικού παραβόλου .../2023).
2. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση ο αιτών, ιδιοκτήτης ακινήτων στο Ο.Τ. 1 του Δήμου Ελευσίνας, επιδιώκει την ακύρωση της 191734/15.2.2023 απόφασης της Εντεταλμένης Περιφερειακής Συμβούλου Αττικής (Δ΄ 119/23.2.2023), με την οποία επανεπιβλήθηκε στις ως άνω ιδιοκτησίες η ρυμοτομική απαλλοτρίωση, η οποία είχε επιβληθεί αρχικώς με την 13185/1411/1988 απόφαση του Νομάρχη Δυτικής Αττικής (Δ΄ 475).
3. Επειδή, με έννομο συμφέρον και παραδεκτώς εν γένει παρεμβαίνει υπέρ του κύρους της προσβαλλόμενης απόφασης ο Δήμος Ελευσίνας.
4. Επειδή, κατά τα παγίως κριθέντα, στην περίπτωση που η Διοίκηση διαπιστώνει ότι συντρέχουν, καταρχήν, οι προϋποθέσεις για την άρση ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης ή ρυμοτομικού βάρους είτε κατά την εξέταση αιτήματος του ενδιαφερόμενου ιδιοκτήτη, που έχει υποβληθεί δια της διοικητικής οδού, είτε ύστερα από την έκδοση δικαστικής απόφασης που ακυρώνει την άρνηση της Διοίκησης να ικανοποιήσει το σχετικό αίτημα, αυτή οφείλει να επιληφθεί προκειμένου να προβεί στην άρση της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης ή του ρυμοτομικού βάρους και, ταυτοχρόνως, να ρυθμίσει εκ νέου το Πολεοδομικό καθεστώς του συγκεκριμένου ακινήτου. Στη ρύθμιση αυτή προβαίνει η Διοίκηση ενόψει της υποχρέωσής της που απορρέει από την συνταγματικώς κατοχυρωμένη (άρθρο 17) προστασία της ιδιοκτησίας, βάσει, όμως, των κριτηρίων του άρθρου 24 του Συντάγματος. Η Διοίκηση, δηλαδή, δεν δεσμεύεται να καταστήσει, άνευ ετέρου, το ακίνητο οικοδομήσιμο, αλλά οφείλει να εξετάσει εάν συντρέχουν λόγοι που εξ αντικειμένου δεν επιτρέπουν τη δόμησή του και, περαιτέρω, να συνεκτιμήσει, κατά τρόπο τεκμηριωμένο, αφενός μεν τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου ακινήτου, καθώς και τα χαρακτηριστικά και το νομοθετικό καθεστώς του οικισμού και της ευρύτερης περιοχής στην οποία αυτό εντάσσεται, αφετέρου δε τις πολεοδομικές ανάγκες, στις οποίες περιλαμβάνεται προεχόντως η ανάγκη δημιουργίας κοινοχρήστων και κοινωφελών χώρων, καθώς και τον Πολεοδομικό σχεδιασμό της περιοχής και, τέλος, τις δεσμεύσεις και κατευθύνσεις τυχόν υφισταμένου χωροταξικού σχεδίου ή Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου ή άλλων συναφών σχεδίων, προκειμένου να αποφεύγονται οι αποσπασματικές ρυθμίσεις. Ενόψει όλων των ανωτέρω εκτιμήσεων, η Διοίκηση οφείλει να κρίνει εάν η ιδιοκτησία πρέπει, για κάποιο νόμιμο λόγο, να παραμείνει εκτός Πολεοδομικού σχεδιασμού ή να δεσμευθεί εκ νέου, με την επανεπιβολή ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης ή ρυμοτομικού βάρους, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η δυνατότητα άμεσης αποζημίωσης των θιγόμενων ιδιοκτητών, ή να καταστεί οικοδομήσιμη, είτε με τους γενικούς όρους δόμησης είτε, ενδεχομένως, με ειδικούς όρους δόμησης, που πρέπει να καθορισθούν (ΣτΕ 386/2023, 374/2022, 2155/2019, 2142/2016 7μ., 647/2016 κ.ά.). Περαιτέρω, η ευχέρεια επανεπιβολής της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης ή του ρυμοτομικού βάρους προϋποθέτει, εκτός από την ύπαρξη σοβαρής πολεοδομικής ανάγκης χάριν της οποίας επιβάλλεται η επιχειρούμενη ρύθμιση, και την ύπαρξη πρόθεσης και δυνατότητας για την άμεση κατά νόμο συντέλεση της νέας απαλλοτρίωσης με την καταβολή της οφειλόμενης αποζημίωσης. Τέλος, η συνδρομή και των δύο αυτών προϋποθέσεων πρέπει να ερευνάται τελικώς από το όργανο που έχει την αποφασιστική αρμοδιότητα επανεπιβολής, η σχετική δε κρίση του πρέπει να έχει πλήρη και ειδική αιτιολογία, που μπορεί, όμως, να προκύπτει και από τα στοιχεία του φακέλου. Κατά την έρευνα, πάντως, των προϋποθέσεων αυτών, μπορεί να συνεκτιμάται και η συμπεριφορά της Διοίκησης κατά το διαρρεύσαν από την αρχική επιβολή της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης μέχρι την άρση της χρονικό διάστημα, αλλά και το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την εκ νέου επιβολή του βάρους αυτού (βλ. ΣτΕ 386/2023, 374/2022, 2155/2019, 2142/2016 7μ., 647/2016, 3210/2012, 2603/2008, 3935/2006 κ.ά.). Η υπό τις ανωτέρω προϋποθέσεις νέα απαλλοτρίωση ή επανεπιβολή Πολεοδομικού βάρους δεν αντιβαίνει ούτε προς τις συνταγματικές διατάξεις περί προστασίας της ιδιοκτησίας ούτε προς την υποχρέωση της Διοίκησης να συμμορφώνεται με τις ακυρωτικές αποφάσεις των διοικητικών δικαστηρίων (βλ. ΣτΕ 374/2022, 2155/2019, 2142/2016 7μ., 647/2016).
5. Επειδή, στα άρθρα 88 και 89 του ν. 4759/2020 (Α΄ 245), όπως ίσχυαν κατά τον κρίσιμο χρόνο, κατ’ επίκληση των οποίων εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, προβλέπεται ότι μετά από την άρση της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης ο ιδιοκτήτης, με αίτηση προς τον οικείο δήμο, δύναται να ζητήσει την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου, προκειμένου η ιδιοκτησία του να καταστεί οικοδομήσιμη (άρθρο 88 παρ. 2). Το οικείο Δημοτικό Συμβούλιο, εντός προθεσμίας έξι (6) μηνών από την κατάθεση της αίτησης της παρ. 2 του άρθρου 88 είτε αποδέχεται την αίτηση και εκκινεί τη διαδικασία τροποποίησης του ρυμοτομικού σχεδίου είτε προτείνει στον οικείο περιφερειάρχη την εκ νέου επιβολή της αρθείσας ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης για τον ίδιο σκοπό ή τη μερική επανεπιβολή της, όταν συντρέχουν σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) σοβαροί πολεοδομικοί λόγοι επιβάλλουν τη διατήρηση του ακινήτου ή μέρους αυτού ως κοινόχρηστου ή κοινωφελούς χώρου και β) ο οικείος δήμος διαθέτει την οικονομική δυνατότητα για την άμεση καταβολή της προσήκουσας αποζημίωσης στους δικαιούχους, που αποδεικνύεται με την εγγραφή της προσήκουσας αποζημίωσης σε ειδικό κωδικό στον προϋπολογισμό του οικείου δήμου. Ως προσήκουσα αποζημίωση ορίζεται η υπολογιζόμενη με βάση το σύστημα αντικειμενικών αξιών του Υπουργείου Οικονομικών κατά το ημερολογιακό έτος υποβολής της αίτησης (άρθρο 88 παρ 3). Η πρόταση της παρ. 3 του άρθρου 88 διαβιβάζεται στον αρμόδιο περιφερειάρχη. Εάν, δι` αυτής προτείνεται η ολική ή μερική επανεπιβολή της απαλλοτρίωσης, ο περιφερειάρχης λαμβάνει απόφαση εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου. Μετά από την έκδοση της απόφασης επανεπιβολής της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης ο οικείος δήμος είτε παρακαταθέτει, εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών, την προσήκουσα αποζημίωση στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων υπέρ δικαιούχου, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 8 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων, είτε εκδίδει χρηματικό ένταλμα πληρωμής της προσήκουσας αποζημίωσης στον ιδιοκτήτη (άρθρο 89 παρ. 1). Ο δικαιούχος της αποζημίωσης, ακόμη και εάν εισπράξει την προσήκουσα αποζημίωση, δικαιούται, εντός έξι (6) μηνών από την παρακατάθεσή της ή την έκδοση του χρηματικού εντάλματος πληρωμής, να ασκήσει ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων αίτηση για τον προσδιορισμό προσωρινής ή οριστικής τιμής μονάδας απαλλοτρίωσης, στρεφόμενος κατά του οικείου δήμου σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων. Μετά από την παρέλευση της προθεσμίας αυτής συνάγεται αποδοχή της προσήκουσας αποζημίωσης από τον ιδιοκτήτη και η ρυμοτομική απαλλοτρίωση θεωρείται συντελεσθείσα (άρθρο 89 παρ. 2). Δεύτερη επανεπιβολή ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης επί του αυτού ακινήτου, ολική ή μερική, δεν επιτρέπεται (άρθρο 89 παρ. 3). Εξάλλου, σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 1 και 2 του ν. 4759/2020, οι διατάξεις των άρθρων 87 έως 91 του νόμου αυτού, εφαρμόζονται και επί ρυμοτομικών απαλλοτριώσεων που έχουν κηρυχθεί πριν από τη δημοσίευση του νόμου αυτού, οι ίδιες δε διατάξεις εφαρμόζονται και σε περίπτωση άρσης της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης, σε συμμόρφωση με δικαστική απόφαση που έχει εκδοθεί πριν από τη δημοσίευση του ν. 4759/2020 ή που θα εκδοθεί επί προσφυγής με αίτημα την άρση ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης που έχει κατατεθεί και συζητηθεί πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου. Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο εικοστό του ν. 4787/2021 (Α΄ 44) διαδικασίες τροποποίησης εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων μετά από άρση ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης ή δέσμευσης κατ` άρθρο 32 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79), για τις οποίες είχε υποβληθεί αίτηση πριν την 9η.12.2020 ολοκληρώνονται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 32 του ν. 4067/2012, ως ίσχυε προ της κατάργησής του.
6. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, με την 13185/1411/1988 απόφαση του Νομάρχη Δυτικής Αττικής (Δ΄ 475) είχε επιβληθεί ρυμοτομική απαλλοτρίωση στο Ο.Τ. 1 του ρυμοτομικού σχεδίου Ελευσίνας με τον χαρακτηρισμό του εν λόγω οικοδομικού τετραγώνου ως χώρου πλατείας. Με την 8039/2005 απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών έγινε δεκτή προσφυγή της δικαιοπαρόχου του ήδη αιτούντος και ακυρώθηκε η άρνηση της Διοικήσεως να άρει την ως άνω ρυμοτομική απαλλοτρίωση. Ο ήδη αιτών με την από 17.5.2022 αίτησή του στον Δήμο Ελευσίνας (αρ. πρωτ. .../19.5.2022) ζήτησε να ενεργήσει ο Δήμος Ελευσίνας κάθε πράξη για την άρση του χαρακτηρισμού συμμορφούμενος προς την 8039/2005 αμετάκλητη απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών και κατ’ εφαρμογήν της διάταξης της παρ. 1α του άρθρου 88 του ν. 4759/2020. Με την υπ’ αριθ. 286/2022 πράξη του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ελευσίνας (συν. 9.11.2022), εγκρίθηκε η 5η τροποποίηση Τεχνικού Προγράμματος έτους 2022 και η 5η αναμόρφωση Δημοτικού Προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2022, στην οποία αναγράφεται στον κωδικό 64.7121.8008 (Δαπάνη για απαλλοτρίωση οικοπέδων με ΚΑΕΚ ... και ΚΑΕΚ ... για την δημιουργία χώρου πλατείας στο Ο.Τ. 1 Ελευσίνας), ποσό 150.000,00 ευρώ. Με την 1874/11.11.2022 απόφαση Aνάληψης Yποχρέωσης (άρθρο 3 π.δ. 80/2016) του Δημάρχου Ελευσίνας, αποφασίστηκε η έγκριση και διάθεση πίστωσης του ως άνω ποσού. Ακολούθως, με την υπ’ αριθ. 303/2022 πράξη του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ελευσίνας (συν. 17.11.2022) αναγνωρίστηκε η πολεοδομική αναγκαιότητα διατήρησης του χαρακτηρισμού «Χώρος Πλατείας» στο Ο.Τ. 1 του ρυμοτομικού σχεδίου Ελευσίνας σε δύο ιδιοκτησίες εμβαδού 398,00 τ.μ. και 620,00 τ.μ. ιδιοκτησίας του αιτούντος και αποφασίστηκε η επανεπιβολή της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης στις ως άνω ιδιοκτησίες, όπως αυτή είχε αρχικώς κηρυχθεί με την 13185/1411/1988 απόφαση του Νομάρχη Δυτικής Αττικής. Στις 8.12.2022 ο αιτών άσκησε διοικητική προσφυγή κατά της 303/2022 πράξης του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ελευσίνας, η οποία απορρίφθηκε με την 9773/1.2.2023 απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής. Κατ’ επίκληση των διατάξεων των άρθρων 88, 89 και 93 του ν. 4759/2020, εκδόθηκε η ήδη προσβαλλόμενη απόφαση της Εντεταλμένης Περιφερειακής Συμβούλου Αττικής με την οποία επανεπιβλήθηκε η επίμαχη απαλλοτρίωση. Με την 81/2023 απόφαση της Επιτροπής Αναστολών του Δικαστηρίου ανεστάλη η εκτέλεση της προσβαλλόμενης απόφασης.
7. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε κατά παράβαση των ως άνω διατάξεων του ν. 4759/2020 για την επανεπιβολή απαλλοτρίωσης, κατά πλάνη περί τα πράγματα, κατά παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας και με παράνομη αιτιολογία. Και τούτο διότι εμμένει στην ανάγκη διατήρησης των κοινωφελών και κοινόχρηστων χώρων του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου και κατ’ επέκταση του χώρου πλατείας της επίμαχης απαλλοτρίωσης, παρά το γεγονός ότι ο Πολεοδομικός σχεδιασμός της περιοχής έχει οδηγήσει στη δημιουργία τεσσάρων πλατειών συνολικής επιφάνειας 20 στρεμμάτων και ενός χώρου κοινόχρηστου πρασίνου πλησίον του βαρυνόμενου ακινήτου, οι δύο στο παράκτιο μέτωπο και οι άλλες δύο στα όμορα Ο.Τ. 2Α και 3Α, δυνάμει της 52738/2021 απόφασης του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής (Δ΄ 237), με θέμα την τροποποίηση και τον επανακαθορισμό των ορίων Χερσαίας Ζώνης Λιμένα Ελευσίνας. Περαιτέρω, μία ακόμη πλατεία έχει δημιουργηθεί στο όμορο Ο.Τ. 14Β με το π.δ. της 19.10.2011. Ως εκ τούτου, δεν συντρέχει η πολεοδομική ανάγκη στέρησης της ιδιοκτησίας, καθότι η ανάγκη αυτή έχει υπερκαλυφθεί ήδη από την διαμόρφωση πλειόνων κοινόχρηστων χώρων, μεταξύ των οποίων είναι οι ως άνω πλατείες, που βρίσκονται στον περιβάλλοντα το ακίνητο χώρο. Εξάλλου, ο Προϊστάμενος του Τμήματος Μελετών της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Ελευσίνας, με την από 19.10.2022 εισήγησή του προς την Επιτροπή Ζωής του Δήμου, τάχθηκε υπέρ της άρσης της απαλλοτρίωσης, διότι κατά τα αναφερόμενα στην εν λόγω εισήγηση, τα δύο ακίνητα αποτελούν τη μοναδική ακίνητη περιουσία του αιτούντος, στην οποία διατηρεί τη μόνιμη κατοικία της πολύτεκνης οικογένειάς του.
8. Επειδή, από τα προσκομισθέντα στο Δικαστήριο στοιχεία προκύπτει τα εξής: Με την 13185/1411/1988 απόφαση του Νομάρχη Δυτικής Αττικής (Δ΄ 475) εγκρίθηκε η τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου Ελευσίνας στο Ο.Τ.1, με τον χαρακτηρισμό του ως χώρου πλατείας. Το εν λόγω Ο.Τ. ορίζεται από την παραλιακή οδό Κανελλοπούλου και την κάθετη σε αυτήν οδό Σαλαμίνας, η οποία οδηγεί, με κατεύθυνση προς τον βορρά, στον αρχαιολογικό χώρο Ελευσίνας και συνδέει αυτόν με τη θάλασσα. Με την 53571/3467/1989 απόφαση του Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. (Δ΄ 518) εγκρίθηκε το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (Γ.Π.Σ.) του Δήμου Ελευσίνας και, μεταξύ άλλων, προβλέφθηκε η χωροθέτηση πολιτιστικού κέντρου του δήμου, στην περιοχή των κλειστών εργοστασίων «…» και «…» νότια του αρχαιολογικού χώρου και η δημιουργία ζωνών προστασίας του περιβάλλοντος των αρχαιολογικών χώρων της περιοχής. Με την 21717/2005 απόφαση του Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. (Δ΄ 627) εγκρίθηκε η τροποποίηση του Γ.Π.Σ. του Δήμου Ελευσίνας και, μεταξύ άλλων, προβλέφθηκε η ανάδειξη και προστασία του αρχαιολογικού χώρου με την επιβολή όρων και περιορισμών δόμησης και χρήσεων γης της περιοχής που περιβάλλει τον αρχαιολογικό χώρο τέτοιων που θα εξασφαλίζουν την ικανοποιητική θέα του και την αποφυγή ρύπανσης και ασύμβατων χρήσεων και την εκπόνηση μελέτης για τη σύνδεση του αρχαιολογικού χώρου με τη θάλασσα και αξιοποίηση των παλαιών εργοστασίων «…» και «…» που παρεμβάλλονται. Με το π.δ. της 19.10.2011 (ΑΑΠ 300) εγκρίθηκε η πολεοδομική μελέτη επέκτασης της περιοχής «ΒΟΤΡΥΣ – ΕΛΑΙΟΥΡΓΕΙΟ» της δημοτικής ενότητας Ελευσίνας του δήμου Ελευσίνας (ν. Αττικής) (Π.Ε. 3), η τροποποίηση του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου στα όρια σύνδεσης και ο καθορισμός χρήσεων, όρων και περιορισμών δόμησης. Μεταξύ άλλων, προβλέφθηκε στην περιοχή που ορίζεται από τον αρχαιολογικό χώρο, την παραλιακή οδό Κανελλοπούλου και την κάθετη σε αυτήν οδό Σαλαμίνας, ο καθορισμός χώρου πολιτιστικών λειτουργιών και αρχαιολογικού μουσείου στο Ο.Τ. 363, χώρου πολιτιστικών λειτουργιών στο Ο.Τ. 362, υπαίθριου χώρου στάθμευσης (Ο.Τ. 14 α), και Κ.Χ. χώρου πρασίνου στο Ο.Τ. 14Β. Τα εν λόγω Ο.Τ. ευρίσκονται βορείως του Ο.Τ. 1 και μεταξύ του παραλιακού μετώπου, του Ο.Τ. 1 και του αρχαιολογικού χώρου Ελευσίνας. Μετά την υποβολή της από 19.5.2022 αιτήσεως του αιτούντος στον Δήμο Ελευσίνας για την άρση της επίμαχης απαλλοτρίωσης, ο Προϊστάμενος του Τμήματος Μελετών της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Ελευσίνας, με την από 19.10.2022 εισήγησή του προς την Επιτροπή Ζωής του Δήμου τάχθηκε υπέρ της άρσης τονίζοντας την κοινωνική διάσταση του θέματος (κύρια κατοικία πολύτεκνης οικογένειας). Ωστόσο, με την από 11.11.2022 εισήγησή του ο Προϊστάμενος της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου τάχθηκε υπέρ της επανεπιβολής της απαλλοτρίωσης επισημαίνοντας ότι το Ο.Τ. 1 βρίσκεται στο παραλιακό μέτωπο της Ελευσίνας και περικλείεται από τις οδούς Κανελλοπούλου (παραλιακή οδός), Δραγούμη και Σαλαμίνος. Δεδομένης της θέσης του Ο.Τ. 1, η διατήρηση του χώρου κρίνεται απαραίτητη, καθόσον ο αποχαρακτηρισμός των δύο ιδιοκτησιών θα μειώσει τους κοινόχρηστους χώρους κατά 1.018 τ.μ. συνολικά. Κατά την ίδια εισήγηση, οι ιδιοκτησίες του αιτούντος δεν είναι συνεχόμενες αλλά εναλλάσσονται στο ίδιο Ο.Τ. με άλλες δύο ιδιοκτησίες (της … Τράπεζας βλ. παρακάτω), οι οποίες εξακολουθούν και διατηρούν το χαρακτηρισμό τους ως χώρου πλατείας, γεγονός που καθιστά αδύνατη τη δημιουργία πλατείας στο Ο.Τ. 1 εάν αποχαρακτηριστούν τα δύο οικόπεδα του αιτούντος. Εξάλλου, ο Δήμος Ελευσίνας εμμένει παγίως στην πολεοδομική αναγκαιότητα διατήρησής του κοινοχρήστου χώρου στο Ο.Τ.1 (438/2006 πράξη του Δημοτικού Συμβουλίου). Περαιτέρω, το Ο.Τ. 1 γειτνιάζει με την περιοχή «ΒΟΤΡΥΣ-ΕΛΑΙΟΥΡΓΕΙΟ» (π.δ. της 19.10.2011) και, συγκεκριμένα, με το Ο.Τ. 362 που έχει χαρακτηριστεί «Χώρος Πολιτιστικών Λειτουργιών», το Ο.Τ. 363, τμήμα του οποίου έχει χαρακτηριστεί «Χώρος Πολιτιστικών Λειτουργιών» και τμήμα του «Χώρος Αρχαιολογικού Μουσείου», καθώς και το ελάχιστης επιφάνειας Ο.Τ. 14Β το οποίο έχει χαρακτηριστεί Χώρος Πρασίνου Κ.Χ. Συνεπώς, το Ο.Τ. 1 ως χώρος πλατείας θα είναι η μοναδική πλατεία στο παραλιακό μέτωπο, υποστηρικτική των εν λόγω κοινωφελών λειτουργιών. Επιπλέον εντός του Ο.Τ. 362 πραγματοποιείται και το ετήσιο φεστιβάλ «ΑΙΣΧΥΛΕΙΑ» στην περιοχή «ΒΟΤΡΥΣ-ΕΛΑΙΟΥΡΓΕΙΟ», το δε Ο.Τ. 1 βρίσκεται σε απόσταση 250 μ. περίπου από τον αρχαιολογικό χώρο. Τέλος, η αξιοποίηση του Ο.Τ. 1 θα αναδείξει την περιοχή του χώρου πολιτιστικών λειτουργιών, του νέου αρχαιολογικού μουσείου, του παραλιακού μετώπου και του αρχαιολογικού χώρου και θα αναβαθμίσει το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων. Η εισήγηση αυτή υιοθετήθηκε τόσο από την Επιτροπή Ποιότητας Ζωής του Δήμου Ελευσίνας (πράξη 48/2022) όσο και από το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου, το οποίο με την 303/2022 πράξη του αποφάσισε την επανεπιβολή της απαλλοτρίωσης στις ιδιοκτησίες με ΚΑΕΚ ... και ΚΑΕΚ ... που βρίσκονται στο Ο.Τ. 1 Ελευσίνας, και είχε χαρακτηριστεί «Χώρος Πλατείας», «διότι έχει την οικονομική δυνατότητα για την άμεση καταβολή της προσήκουσας αποζημίωσης και έχει ήδη εγγράψει στον προϋπολογισμό του Δήμου με Κ.Α. 64.7121.8008 και με τίτλο “Δαπάνη για απαλλοτρίωση οικοπέδων με ΚΑΕΚ ... και ΚΑΕΚ ... για τη δημιουργία χώρου Πλατείας στο Ο.Τ. 1 Ελευσίνας” το ποσόν 150.000,00 ευρώ, το οποίο αντλήθηκε από πρόσφατη έκτακτη επιχορήγηση του Υπουργείου Εσωτερικών ύψους 20.000.000 ευρώ λόγω της φιλοξενίας του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2023 για τις εκκρεμούσες μεταξύ άλλων αναπλάσεις του ρυμοτομικού σχεδίου».
9. Επειδή, νομίμως, κατά τις μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 93 του ν. 4759/2020 και άρθρου εικοστού του ν. 4787/2021, η επίμαχη πράξη επανεπιβολής ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης εκδόθηκε με βάση τις διατάξεις του ν. 4759/2020, εφόσον ο αιτών κατέθεσε αίτηση άρσης της απαλλοτρίωσης μετά την 9.12.2020. Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου που αναφέρθηκαν στην ανωτέρω σκέψη, η επιβληθείσα, με την προσβαλλόμενη απόφαση, ρύθμιση εξυπηρετεί πολεοδομική αναγκαιότητα. Ειδικότερα, η διατήρηση του χαρακτηρισμού των ακινήτων ως κοινόχρηστου χώρου πλατείας ενσωματώνει το Ο.Τ. 1 στον σχεδιασμό της περιοχής νοτίως του αρχαιολογικού χώρου, δυτικά της οδού Σαλαμίνος και βόρεια της οδού Κανελλοπούλου, επιτρέποντας τη σύνδεση του αρχαιολογικού χώρου με τη θάλασσα και την άρτια ανάπτυξη των χρήσεων, τόσο της κύριας που είναι το νέο αρχαιολογικό μουσείο όσο και των υποστηρικτών αυτής (πολιτιστικές λειτουργίες, στάθμευση, χώροι πρασίνου), ώστε η έκταση να επιτελεί τον προορισμό της κατά τις σχετικές προβλέψεις του ισχύοντος Γ.Π.Σ. και του π.δ. της 19.10.2011. Ενόψει δε της ενότητας, από πλευράς σχεδιασμού, του ως άνω χώρου που ορίζεται από το παράκτιο μέτωπο και την οδό Κανελλοπούλου προς τον νότο, την οδό Σαλαμίνος ανατολικά και τον αρχαιολογικό χώρο βόρεια, οι ισχυρισμοί του αιτούντος ότι η επανεπιβολή της απαλλοτρίωσης παρίσταται ανορθολογική και δυσανάλογη, δεδομένης της ύπαρξης άλλων κοινόχρηστων χώρων στην περιοχή, είναι απορριπτέοι, εφόσον οι χώροι αυτοί είτε εντάσσονται στη χερσαία ζώνη λιμένος, ήτοι εντός πλαισίου ρυθμίσεων που έχουν διαφορετικό προσανατολισμό (εξυπηρέτηση χρήσεων λιμένα) είτε τοποθετούνται εκτός της ως άνω περιοχής, ανατολικά της οδού Σαλαμίνος, (Ο.Τ. 2Α και 3Α) και, πάντως, κατά τα προκύπτοντα από τα προσκομιζόμενα στοιχεία, συμμετέχουν με το επίμαχο Ο.Τ. 1 στη δημιουργία εντός ενιαίου μετώπου κοινόχρηστων χώρων έμπροσθεν της παραλιακής ζώνης. Περαιτέρω, στον κωδικό Κ.Α. 64.7121.8008 του οικείου προϋπολογισμού του Δήμου έχει εγγραφεί, κατά τα προεκτεθέντα, ποσό 150.000 ευρώ, για την επανεπιβολή της επίμαχης απαλλοτρίωσης, ενώ με την 1874/11.11.2022 απόφαση Aνάληψης Yποχρέωσης του Δημάρχου Ελευσίνας αποφασίστηκε η έγκριση και διάθεση πίστωσης του ως άνω ποσού. Τέλος, ο παρεμβαίνων δήμος προσκόμισε ενώπιον του Δικαστηρίου την 594/2023 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία εγκρίθηκε η απευθείας αγορά των δύο άλλων ακινήτων που ευρίσκονται στο Ο.Τ. 1, ιδιοκτησίας Εθνικής Τράπεζας, με συμφωνηθέν τίμημα 140.000 ευρώ. Συντρέχουν, συνεπώς, αμφότερα τα κριτήρια για την επανεπιβολή της απαλλοτρίωσης, τα δε περί του αντιθέτου προβαλλόμενα είναι απορριπτέα ως αβάσιμα.
10. Επειδή, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της σοβαρής πολεοδομικής ανάγκης, καθώς και της πρόθεσης και δυνατότητας για την άμεση κατά νόμον συντέλεση της νέας απαλλοτρίωσης με την καταβολή της οφειλόμενης αποζημίωσης, η Διοίκηση δεν κωλυόταν να προβεί στην επανεπιβολή της δέσμευσης, η πράξη δε αυτή δεν εκδόθηκε κατά παράβαση των άρθρων 17 και 25 του Συντάγματος, του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, καθώς και της αρχής της αναλογικότητας και της συνταγματικής διάταξης του άρθρου 24 παρ. 2 του Συντάγματος περί ορθολογικού σχεδιασμού. Εξάλλου, ο αιτών δύναται κατά νόμον (άρθρο 89 παρ. 2 ν. 4759/2020) να αναζητήσει την προσήκουσα αποζημίωση της ιδιοκτησίας του και μετά την παρακατάθεσή της ή την έκδοση του χρηματικού εντάλματος πληρωμής, ασκώντας ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων αίτηση για τον προσδιορισμό προσωρινής ή οριστικής τιμής μονάδας απαλλοτρίωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων.
11. Επειδή, κατόπιν τούτων, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί και να γίνει δεκτή η παρέμβαση.
Διά ταύτα
Απορρίπτει την αίτηση.
Διατάσσει την κατάπτωση του παραβόλου.
Δέχεται την παρέμβαση.
Επιβάλλει σε βάρος του αιτούντος τη δικαστική δαπάνη του Δημοσίου, η οποία ανέρχεται σε τετρακόσια εξήντα (460) ευρώ και του παρεμβαίνοντος Δήμου Ελευσίνας, η οποία ανέρχεται σε εξακόσια σαράντα (640) ευρώ.
Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 8 Φεβρουαρίου 2024
Η Προεδρεύουσα Σύμβουλος Η Γραμματέας
Ελένη Παπαδημητρίου Γεωργία Σιμάτη
και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 11ης Δεκεμβρίου 2024.
Η Πρόεδρος του Ε´ Τμήματος Η Γραμματέας του Ε´ Τμήματος
και μετά την αποχώρησή της
Ο Γραμματέας
Μαργαρίτα Γκορτζολίδου Νικόλαος Βασιλόπουλος