Με την κρινόμενη αίτηση ζητείται η αναίρεση απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε προσφυγή κοινοπραξίας για την καταβολή τόκων επί επιστραφέντος πιστωτικού υπολοίπου ΦΠΑ. Η διαφορά αφορά ειδικότερα το αν η σχετική αξίωση είχε υποπέσει σε παραγραφή.
Νομικό πλαίσιο για τόκους επί αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου
Κατά πάγια νομολογία, ο φορολογούμενος δικαιούται τόκους για φόρο που καταβλήθηκε αχρεωστήτως, ιδίως όταν η επιβολή του αντίκειται στο ενωσιακό δίκαιο. Οι τόκοι μπορούν να ζητηθούν, είτε με την κύρια προσφυγή επιστροφής φόρου, είτε με αυτοτελή μεταγενέστερη αίτηση ή προσφυγή. Ωστόσο, η αξίωση τελεί υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει παραγραφεί.
Η αξίωση για τόκους υπόκειται σε πενταετή παραγραφή, η οποία αρχίζει από την καταβολή του φόρου. Η παραγραφή διακόπτεται με αίτηση προς τη Διοίκηση, ή
με «υποβολή της υπόθεσης στο δικαστήριο».
Η έννοια της «υποβολής» ερμηνεύεται ευρέως και περιλαμβάνει κάθε δικαστική ενέργεια που θέτει τη διαφορά ενώπιον δικαστηρίου, ακόμη και αγωγή.
Το βασικό ζήτημα είναι αν η άσκηση αγωγής για τόκους –η οποία είναι καταρχήν απαράδεκτη σε φορολογικές διαφορές (άρθρο 71 παρ. 4 ΚΔΔ)– διακόπτει την παραγραφή.
Το Διοικητικό Εφετείο έκρινε ότι η αγωγή δεν διέκοψε την παραγραφή λόγω απαραδέκτου, συνεπώς η αξίωση είχε παραγραφεί (παρέλευση πενταετίας από το 2014 έως το 2020).
Σύμφωνα με την κρίση του ΣτΕ, η παραπάνω ερμηνεία είναι εσφαλμένη. Συγκεκριμένα, η άσκηση αγωγής, ακόμη και αν είναι απαράδεκτη, συνιστά «υποβολή της υπόθεσης στο δικαστήριο» και διακόπτει την παραγραφή.
Επιπλέον, η επίδοση της αγωγής στο Δημόσιο ισοδυναμεί με αίτηση προς τη Διοίκηση για πληρωμή, επιφέροντας επίσης διακοπή.
Το απαράδεκτο της αγωγής δεν αφορά έλλειψη δικαιοδοσίας και δεν αναιρεί το διακοπτικό αποτέλεσμα.
Συνεπώς, η αγωγή της 13.4.2017 διέκοψε την παραγραφή της αξίωσης για τόκους.
Η αίτηση αναίρεσης κρίνεται βάσιμη και θα έπρεπε να γίνει δεκτή. Ωστόσο, λόγω της ιδιαίτερης σημασίας του ζητήματος –αν δηλαδή απαράδεκτη αγωγή διακόπτει την παραγραφή– η υπόθεση παραπέμπεται σε επταμελή σύνθεση για οριστική κρίση.