Νομολογία

Απόφαση

Αριθμός 810/2025
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Ε΄
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 17 Ιουνίου 2024, με την εξής σύνθεση: Χρήστος Ντουχάνης, Αντιπρόεδρος, Προεδρεύων, σε αναπλήρωση της Προέδρου του Τμήματος, που είχε κώλυμα, Ελένη Παπαδημητρίου, Ρωξάνη Γιαννουλάτου, Χριστιάνα Μπολόφη, Χρήστος Παπανικολάου, Σύμβουλοι, Θεοδώρα Ζιάμου, Ζωή Θεοδωρικάκου, Πάρεδροι. Γραμματέας η Γεωργία Σιμάτη.
Για να δικάσει την από 29 Μαΐου 2023 αίτηση:
των: 1) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «... ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ... Α.Ε.», που εδρεύει στην Αθήνα (...), 2) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «…-ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Α.Ε.», που εδρεύει στην Αθήνα (…), και 3) ... του …, κατοίκου Αθηνών (...), οι οποίες παρέστησαν με τον δικηγόρο Βασίλειο Παπαδημητρίου (Α.Μ. 16908), που τον διόρισε στο ακροατήριο η 3η αιτούσα, ως νόμιμη εκπρόσωπος των 1ης και 2ης αιτουσών εταιρειών,
κατά των: 1) Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος παρέστη με την Χριστίνα Γιωτοπούλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, 2) Υπουργού Οικονομικών, ο οποίος παρέστη με την Εμμανουέλα Πανοπούλου, Σύμβουλο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, 3) Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, ο οποίος παρέστη με την Ευτυχία Τσούντου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η οποία κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς της, 4) Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού, ο οποίος παρέστη με την Ελένη Χατζούλη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, και 5) Υπουργού Τουρισμού, ο οποίος παρέστη με την Δήμητρα Τσεραβίνη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους,
και κατά των παρεμβαινόντων: 1) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «... Ψυχαγωγική και Τουριστική Α.Ε.» (πρώην «Ελληνικό Καζίνο Πάρνηθας Α.Ε.») και τον διακριτικό τίτλο «... Entertainment Α.Ε.», που εδρεύει στην Κηφισιά Αττικής (…), η οποία παρέστη με τους δικηγόρους: α) Γεώργιο Δελλή (Α.Μ. 15582) και β) Άγγελο Χασαπόπουλο (Α.Μ. 31417), που τους διόρισε με πληρεξούσιο, 2) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΥ Α.Ε.» και τον διακριτικό τίτλο «ΕΤΑΔ Α.Ε.», που εδρεύει στην Αθήνα (Βουλής 7), η οποία παρέστη με την δικηγόρο Παναγιώτα Δάρα (Α.Μ. 21471), που την διόρισε με πληρεξούσιο, 3) σωματείου με την επωνυμία «ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΖΙΝΟΥ – ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΕΛΕΦΕΡΙΚ ΠΑΡΝΗΘΑΣ», που εδρεύει στην Αθήνα (3ης Σεπτεμβρίου 48Β), το οποίο παρέστη με τον δικηγόρο Γεώργιο Μελισσάρη (Α.Μ. 17124), που τον διόρισε με πληρεξούσιο, και 4) επιτροπής με την επωνυμία «ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΑΙΓΝΙΩΝ» (Ε.Ε.Ε.Π.), που εδρεύει στην Αθήνα (Αχαρνών 17 και Πλατείας Μαυροκορδάτου), η οποία παρέστη με τους δικηγόρους: α) Φίλιππο Σπυρόπουλο (Α.Μ. 7310) και β) Δημήτριο Ρούσση (Α.Μ. 17694), που τους διόρισε με πληρεξούσιο.
Με την αίτηση αυτή οι αιτούσες επιδιώκουν να ακυρωθεί το προεδρικό διάταγμα 36/2023 (Α΄ 79 2023).
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Συμβούλου Χριστιάνας Μπολόφη.
Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τον πληρεξούσιο των αιτουσών, ο οποίος ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση, και τους πληρεξουσίους των παρεμβαινόντων και τις αντιπροσώπους των Υπουργών, που εμφανίστηκαν, οι οποίοι ζήτησαν την απόρριψή της.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου και
Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα
Σκέφθηκε κατά τον Νόμο
1. Επειδή, για την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (.../2023 κωδικός πληρωμής ηλεκτρονικού παραβόλου).
2. Επειδή, με την αίτηση αυτή, όπως συμπληρώθηκε παραδεκτώς με το από 14.3.2024 δικόγραφο προσθέτων λόγων, ζητείται η ακύρωση του προεδρικού διατάγματος 36/2023, «Έγκριση μεταφοράς καζίνο Πάρνηθας στην περιοχή Δηλαβέρη (Μαρούσι Αττικής) – Έγκριση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) στην περιοχή Δηλαβέρη, Δήμου Αμαρουσίου (Ν. Αττικής) και καθορισμός χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης, περιβαλλοντική έγκριση του ΕΠΣ και έγκριση Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής (ΡΣΕ) αυτού» (Α΄ 79).
3. Επειδή, η υπόθεση εισάγεται για ανασυζήτηση στην επταμελή σύνθεση του Ε΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας με την από 9.5.2024 Πράξη της Προέδρου του Τμήματος, διότι μετά την αρχική συζήτηση της υπόθεσης (3.4.2024) ανέκυψε σοβαρό πρόβλημα υγείας στο πρόσωπο του μέλους της συνθέσεως Δ. Βανδώρου, ως εκ του οποίου κατέστη άδηλος ο χρόνος ολοκλήρωσης της διάσκεψης της υπόθεσης με τη συμμετοχή του μέλους αυτού.
4. Επειδή, το προσβαλλόμενο διάταγμα, με το οποίο επιχειρείται η μεταφορά του καζίνο της Πάρνηθας στην περιοχή Δηλαβέρη του Δήμου Αμαρουσίου Αττικής, εξεδόθη προεχόντως κατ’ επίκληση και εφαρμογή διατάξεων (ν. 4447/2016, άρθρα 8 και 10 - βλ. αναλυτικώς επόμενες σκέψεις), οι οποίες εντάσσονται στη νομοθεσία περί χωροταξίας, πολεοδομίας και δόμησης γενικά. Συνεπώς, η υπόθεση υπάγεται στην αρμοδιότητα του Ε΄ Τμήματος.
5. Επειδή, με έννομο συμφέρον ασκούν την υπό κρίση αίτηση οι δύο πρώτες αιτούσες, οι οποίες διαθέτουν ιδιοκτησίες, συνολικής επιφάνειας 13.709 τ.μ. και 6.184 τ.μ., αντίστοιχα, εντός της Πολεοδομικής Ενότητας 5 (Νέα Φιλοθέη) του Δήμου Αμαρουσίου (Π.Ε. 5) και εκτός των ορίων του προσβαλλόμενου ΕΠΣ της περιοχής Δηλαβέρη, ισχυρίζονται δε ότι βλάπτονται, αφενός μεν από την περιβαλλοντική υποβάθμιση της περιοχής λόγω του καθορισμού χρήσης καζίνο, αφετέρου δε από τη ματαίωση της αποκατάστασης των ιδιοκτησιών τους που είχε επιχειρηθεί με την 1/2010 Πράξη εφαρμογής (σε υλοποίηση Πολεοδομικού σχεδιασμού του έτους 2003), η Πράξη κύρωσης της οποίας καταργείται με το προσβαλλόμενο διάταγμα (άρθρο 15 παρ. 1 περ. α΄) και προβλέπεται η ανασύνταξή της (άρθρο 15 παρ. 3). Περαιτέρω, οι εν λόγω αιτούσες παραδεκτώς ομοδικούν, καθώς προβάλλουν κοινούς λόγους ακύρωσης που στηρίζονται στην αυτή πραγματική και νομική βάση. Αντιθέτως, η τρίτη αιτούσα δεν επικαλείται κάποια ιδιότητα, υπό την οποία ασκεί την αίτηση, εν πάση δε περιπτώσει, μόνη η μνεία της στο προοίμιο του δικογράφου ως κατοίκου Αθηνών, δεν αρκεί για τη θεμελίωση εννόμου συμφέροντος για την άσκηση της κρινομένης αιτήσεως. Συνεπώς, η αίτηση πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη ως προς την εν λόγω αιτούσα.
6. Επειδή, με έννομο συμφέρον και εν γένει παραδεκτώς παρεμβαίνει στη δίκη η ανώνυμη εταιρεία, κάτοχος της άδειας λειτουργίας του επίμαχου καζίνο (ΣτΕ 44-8/2021 Ολομ σκ. 5), όπως η επωνυμία της τροποποιήθηκε από «Ελληνικό Καζίνο Πάρνηθας Ανώνυμη Εταιρεία» (ΕΚΠΑ ΑΕ) σε «... Ψυχαγωγική και Τουριστική Ανώνυμη Εταιρεία» (και τον διακριτικό τίτλο «... AE») με την από 12.5.2023 απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της εταιρείας (σχετ. η .../22.5.2023 ανακοίνωση της υπηρεσίας Γ.Ε.ΜΗ. του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών), κατόπιν αιτήσεως της οποίας εκδόθηκε, άλλωστε, το προσβαλλόμενο προεδρικό διάταγμα και η οποία ορίζεται (βλ. άρθρο 2) ως Φορέας Υλοποίησης της μεταφοράς του καζίνο (πρβλ. ΣτΕ 2564/2022 Ολομ. σκ. 6). Ομοίως, με έννομο συμφέρον παρεμβαίνει και η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (ΕΤΑΔ Α.Ε.), υπό την ιδιότητά της ως μετόχου (κατόχου του 49% του μετοχικού κεφαλαίου) της ΕΚΠΑ Α.Ε. και, ήδη, κατά τα ανωτέρω, «... Ψυχαγωγική και Τουριστική Ανώνυμη Εταιρεία» (ΣτΕ 44-8/2021 Ολομ. σκ. 6).
7. Επειδή, με έννομο συμφέρον και εν γένει παραδεκτώς παρεμβαίνει η πρωτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «Σωματείο Εργαζομένων Καζίνου - Ξενοδοχείου και Τελεφερίκ Πάρνηθας», στους καταστατικούς σκοπούς της οποίας περιλαμβάνεται «η διαφύλαξη και προαγωγή των εργασιακών, οικονομικών … κοινωνικών και συνδικαλιστικών συμφερόντων των μελών του, εργαζομένων στο Καζίνο της Πάρνηθας» (βλ. άρθρο 2 παρ. 1 του καταστατικού), ισχυρίζεται δε ότι η μετεγκατάσταση του καζίνο της Πάρνηθας, η οποία τελεί υπό την προϋπόθεση της διατήρησης των υφισταμένων θέσεων εργασίας για χρονικό διάστημα 5 τουλάχιστον ετών και της δημιουργίας τουλάχιστον 300 νέων θέσεων εργασίας (βλ. άρθρο 5 του προσβαλλόμενου διατάγματος), έχει θετικές συνέπειες για τους εργαζομένους στην επιχείρηση εκμετάλλευσης του καζίνο (ΣτΕ 45-8/2021 Ολομ σκ. 7).
8. Επειδή, τέλος, με έννομο συμφέρον παρεμβαίνει και η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ) υπέρ του κύρους του προσβαλλόμενου προεδρικού διατάγματος, διότι ασκεί την εποπτεία στην αγορά των τυχερών παιγνίων και, σύμφωνα με το άρθρο 369Α του ν. 4512/2018 (βλ. κατωτέρω σκ. 12), είναι αρμόδια για την εξέταση του αιτήματος μεταφοράς επιχείρησης καζίνο, την υποβολή σχετικής εισήγησης στον Υπουργό Οικονομικών, τον έλεγχο της τήρησης των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει η επιχείρηση καζίνο για τη μεταφορά στη νέα θέση και την επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση μη τήρησης των όρων μεταφοράς (πρβλ. ΣτΕ 1023/2022 7μ. σκ. 10, 2105/2021 Ολομ σκ. 5, 3314/2014 Ολομ σκ. 6, 1407/2004 σκ. 3). Άλλωστε, το προσβαλλόμενο διάταγμα, το οποίο εκδόθηκε με πρόταση όλων των καθ’ων Υπουργών και όχι μόνο του εν ευρεία εννοία εποπτεύοντος την ΕΕΕΠ Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΣτΕ Ολομ. 1819/2020 σκ. 17), δεν έχει ως αντικείμενο τη ρύθμιση ζητημάτων σχετικών με την αγορά παιγνίων, ώστε, κατ΄ εφαρμογήν της διάταξης του άρθρου 173 παρ. 8 περ. β΄ του ν. 4261/2014 [κατά την οποία η ΕΕΕΠ καθίσταται, από 1.6.2014, καθολική διάδοχος όλων των εκκρεμών δικών του Ελληνικού Δημοσίου σχετικά με την αγορά παιγνίων], να νομιμοποιείται παθητικώς η ΕΕΕΠ στην παρούσα δίκη ως κύριος διάδικος και να αποκλείεται η άσκηση παρέμβασης από την ίδια. Ενόψει τούτων, και η εν λόγω παρέμβαση ασκείται εν γένει παραδεκτώς.
9. Επειδή, το προσβαλλόμενο διάταγμα συγκροτείται από τέσσερα μέρη. Με το Α΄ Μέρος εγκρίνεται η μεταφορά του καζίνο Πάρνηθας, από την υφιστάμενη θέση στο Ξενοδοχείο Μον Παρνές στο όρος Πάρνηθα, στην περιοχή Δηλαβέρη, στο Μαρούσι Αττικής και ορίζεται η εταιρεία «Ελληνικό Καζίνο Πάρνηθας Α.Ε.» (ΕΚΠΑ ΑΕ) ως φορέας υλοποίησης της μεταφοράς που υπέχει υποχρέωση συνεργασίας με τις αρμόδιες αρχές (άρθρα 1 και 2). Με το Β΄ Μέρος θεσπίζονται ειδικοί όροι, περιορισμοί και προϋποθέσεις για τη μεταφορά του καζίνο (αντάλλαγμα, ελάχιστο ύψος της επένδυσης, οι ελάχιστες εργασίες και επενδύσεις που πρέπει να υλοποιηθούν από την ΕΚΠΑ ΑΕ στην υφιστάμενη θέση και, εν γένει, στο όρος Πάρνηθα, επιπλέον υποχρεώσεις της ΕΚΠΑ ΑΕ έναντι του Ελληνικού Δημοσίου και της ΕΤΑΔ ΑΕ και διαδικασία για την υλοποίηση της μεταφοράς του καζίνο, υπό τον έλεγχο και την εποπτεία της ΕΕΕΠ (άρθρα 3-7). Το Γ΄ Μέρος του διατάγματος αφορά την έγκριση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου [ΕΠΣ] σε τμήμα της περιοχής Δηλαβέρη του Δήμου Αμαρουσίου Αττικής (άρθρο 9), τον καθορισμό χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης (άρθρα 10 και 13), την περιβαλλοντική έγκριση του ΕΠΣ (άρθρο 11), την έγκριση του Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής [ΡΣΕ] (άρθρα 12 και 13) και την έγκριση της (Πράξης) εφαρμογής του ΡΣΕ (άρθρο 14). Στο Δ΄ Μέρος του σχεδίου τίθενται οι τελικές και μεταβατικές διατάξεις και ορίζεται η έναρξη ισχύος του διατάγματος.
10. Επειδή, η μεταφορά του καζίνο της Πάρνηθας σε άλλη θέση εντός του Ν. Αττικής επιχειρήθηκε αρχικώς με τις διατάξεις των άρθρων 6 επ. του ν. 4499/2017 (Α΄176). Ειδικότερα, το άρθρο 6 του νόμου αυτού είχε επιτρέψει τη μεταφορά του καζίνο της επιχείρησης “Ελληνικό Καζίνο Πάρνηθας ΑΕ” (ΕΚΠΑ ΑΕ) από την Πάρνηθα εντός της Περιφέρειας Αττικής και, ειδικότερα, εντός των διαδημοτικών κέντρων ευρείας ακτινοβολίας ή των Αναπτυξιακών Αξόνων διεθνούς και εθνικής εμβέλειας ή των Πόλων εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας, όπως αυτά καθορίζονται από τα άρθρα 10 και 11 του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας Αττικής [ΡΣΑ - ν. 4277/2014 (Α΄ 156)], εκτός των περιοχών που υπάγονται στα μητροπολιτικά κέντρα Αθήνας και Πειραιά, στις Χωρικές Υποενότητες Νότιας Αθήνας και Λαυρεωτικής, καθώς και στη Χωρική Ενότητα Δυτικής Αττικής, όπως ορίζονται στα άρθρα 8 και 9 του ν. 4277/2014. Το εν λόγω άρθρο 6 είχε, εξάλλου, εισαγάγει ρητώς παρέκκλιση όσων ορίζονταν στο άρθρο 1 παρ. 3 του ν. 2206/1994, το οποίο προέβλεπε ότι απαγορεύεται η μεταφορά των επιχειρήσεων καζίνο εκτός των καθοριζομένων με αυτό ζωνών για όλη τη διάρκεια του χρόνου παραχώρησης της άδειας, καθώς και ότι, κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μετά πάροδο τριετίας από τη χορήγηση της άδειας μεταφορά της επιχειρήσεως του Μον Παρνές από την Πάρνηθα σε θέση εκτός των ορίων του Δήμου Αθηναίων. Περαιτέρω, για την κατ’ εξαίρεση μεταφορά του καζίνο της Πάρνηθας ετίθεντο με το ίδιο άρθρο 6 του εν λόγω ν. 4499/2017 ως προϋποθέσεις: α) από Πολεοδομική - χωροταξική άποψη η περιοχή της μεταφοράς να έχει υπερτοπικό χαρακτήρα, αποκλειομένων των περιοχών αμιγούς ή γενικής κατοικίας, το ακίνητο που θα δεχτεί τη μεταφορά της χρήσης “καζίνο” να έχει πρόσωπο επί του κυρίου οδικού δικτύου, όπως ορίζεται στο ΡΣΑ, η χρήση καζίνο να συνδυάζεται με τις υφιστάμενες εγκατεστημένες λειτουργίες της ευρύτερης περιοχής, έτσι ώστε στο πλαίσιο της πολυλειτουργικότητας να αποτελέσει μέρος πόλου εμπορικών – επιχειρηματικών - τουριστικών δραστηριοτήτων, και η χωροθέτηση και η έγκριση της χρήσης για το ακίνητο που θα δεχτεί τη μεταφορά, να υλοποιηθεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 8 “Ειδικά Χωρικά Σχέδια” του ν. 4447/2016), β) η υποχρέωση της ΕΚΠΑ ΑΕ να διενεργήσει επένδυση τουλάχιστον 100.000.000 ευρώ, η οποία θα περιελάμβανε λειτουργίες πολιτισμού, διασκέδασης εστίασης τουρισμού και αναψυχής, γ) η διασφάλιση των θέσεων εργασίας, και δ) η κατόπιν αιτήσεως της ΕΚΠΑ ΑΕ, έκδοση απόφασης της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ), δημοσιευόμενη στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η οποία να τροποποιεί την ισχύουσα άδεια της επιχείρησης και να εγκρίνει τη μεταφορά του καζίνο στη θέση υλοποίησης της νέας επένδυσης.
11. Επειδή, κατ’ εφαρμογήν των ανωτέρω, ειδικών για το Καζίνο Πάρνηθας, διατάξεων του ν. 4499/2017, εκδόθηκε η ΓΔΟΥ 235/1.7.2019 απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης και Οικονομικών, περί καθορισμού των όρων της επένδυσης για τη μεταφορά του Καζίνο Πάρνηθας σε άλλη θέση εντός της Περιφέρειας Αττικής (Β΄2784/4.7.2019). Η κ.υ.α, όμως, αυτή ακυρώθηκε με την 44/2021 απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την αιτιολογία (βλ. ιδίως σκ. 29) ότι με τον ν. 4499/2017, κατ’ εξουσιοδότηση του οποίου αυτή εκδόθηκε, είχε ανατραπεί εξ ολοκλήρου το συμβατικό και νομοθετικό καθεστώς, δυνάμει του οποίου είχε χορηγηθεί στην ΕΚΠΑ ΑΕ, κατ’ αποκλειστικότητα, η άδεια λειτουργίας καζίνο στην Αττική, είχε δε εισαχθεί απόκλιση από την πάγια διαδικασία χορήγησης των αδειών λειτουργίας καζίνο, η οποία προβλέπει διαχρονικώς τη διενέργεια πλειοδοτικού διαγωνισμού για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας καζίνο. Συνεπώς, κατά την ανωτέρω απόφαση του Δικαστηρίου, επρόκειτο για ευνοϊκή υπέρ της ΕΚΠΑ ΑΕ ρύθμιση τυπικού νόμου, η οποία είχε ατομικό χαρακτήρα, καθ’ ο μέρος με αυτήν αίρονταν η δεσμεύουσα την ΕΚΠΑ ΑΕ απαγόρευση μεταφοράς του καζίνο από το Ξενοδοχείο Mont -Parnes και παρεχόταν στην εταιρεία το δικαίωμα μεταφοράς σε άλλη θέση, με τελείως διαφορετικά- ποιοτικώς -χαρακτηριστικά, χωρίς να προκύπτει ότι συντρέχουν ειδικές περιστάσεις ή επιτακτικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος που θα δικαιολογούσαν, κατ’ εξαίρεση, τη θέσπιση με τον ν. 4499/2017 της ως άνω ατομικού χαρακτήρα ρύθμισης. Περαιτέρω, βάσει όσων έγιναν δεκτά ανωτέρω με την 44/2021 απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την 45/2021 απόφαση του ίδιου σχηματισμού ακυρώθηκε και η, εκδοθείσα κατ’ εφαρμογήν των αυτών διατάξεων του ν. 4499/2017, καθώς και των διατάξεων του ν. 4447/2016, απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΣΜΠ/52935/472/19.6.2019 του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία είχε προεγκριθεί η κατ’ αρχήν χωροθέτηση Ειδικού Χωρικού Σχεδίου [ΕΧΣ] για την μετεγκατάσταση του Καζίνο Πάρνηθας στην περιοχή «Δηλαβέρη» του Δήμου Αμαρουσίου.
12. Επειδή, μετά τη δημοσίευση των ανωτέρω αποφάσεων 44 και 45/2021 της Ολομελείας του Δικαστηρίου, δημοσιεύθηκε ο ν. 4790/2021 (Α΄48), με το άρθρο 81 του οποίου προστέθηκε στον ν. 4512/2018 (Α΄5) νέο άρθρο 369Α, με τίτλο «Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία για την κατ’ εξαίρεση μεταφορά υφιστάμενης επιχείρησης καζίνο». Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του εν λόγω νομοθετήματος, με τη νέα αυτή διάταξη εισάγεται ένα συνεκτικό, ρυθμιστικό πλαίσιο για τη δυνητική, εξαιρετική μεταφορά των επιχειρήσεων καζίνο, τόσο γενικά όσο και ειδικότερα για το καζίνο της Πάρνηθας, υπό την προϋπόθεση της τήρησης αυστηρής διαδικασίας, μέσω της οποίας τεκμηριώνονται πλήρως οι εξαιρετικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος, σε πλήρη συμμόρφωση με την πρόσφατη απόφαση ΣτΕ Ολ. 44/2021. Σημειώνεται δε, ότι η διάταξη αφορά σε κάθε καζίνο, είτε αδειοδοτήθηκε με ατομική Πράξη είτε με νόμο, ανεξάρτητα από το αν η άδειά του αφορά σε συγκεκριμένη μόνο θέση ή σε θέση εντός ευρύτερης περιοχής και από το εάν η μεταφορά του ήταν ή όχι επιτρεπτή κατά το προϊσχύον για το καζίνο καθεστώς. Στο εν λόγω άρθρο 369Α προβλέπονται, ειδικότερα, τα εξής: «1. Η μεταφορά επιχείρησης καζίνο απαγορεύεται. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται, για λόγους δημοσίου συμφέροντος, η μεταφορά επιχείρησης καζίνο, η οποία λειτουργεί τουλάχιστον επί δεκαετία και έχει αδειοδοτηθεί με οποιοδήποτε καθεστώς για συγκεκριμένη θέση ή περιοχή είτε ως αυτοτελής δραστηριότητα παροχής υπηρεσιών τυχερών παιγνίων είτε μαζί με υπηρεσίες Ξενοδοχείου, εστίασης, μαρίνας, αναψυχής ή άλλες, σε άλλη θέση από εκείνη για την οποία έχει χορηγηθεί η άδεια καζίνο και, σε κάθε περίπτωση, εντός του ίδιου νομού ή, σε περίπτωση νησιωτικών νομών, εντός της ίδιας νήσου, με υποχρεωτική μεταφορά του συνόλου των δραστηριοτήτων της και υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνονται υπόψη υφιστάμενα δικαιώματα αποκλειστικής λειτουργίας καζίνο, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις: α) αδυναμία απρόσκοπτης και βιώσιμης συνέχισης της λειτουργίας του καζίνο στην υφιστάμενη θέση, κατά τρόπο ώστε αυτό να επιτελεί αποτελεσματικά τον ρόλο του ως μέρος του νόμιμου δικτύου παροχής υπηρεσιών τυχερών παιγνίων και παράγοντα διασφάλισης τόσο του οικονομικού συμφέροντος του Δημοσίου όσο και των λοιπών πτυχών του δημοσίου συμφέροντος, όπως, ενδεικτικά, της προαγωγής της ανάπτυξης, της διατήρησης των θέσεων εργασίας, της ανταγωνιστικής λειτουργίας των αγορών τυχερών παιγνίων και της προστασίας του περιβάλλοντος και της χωροταξίας, β) δημιουργία αυξημένων, μετρήσιμων πλεονεκτημάτων για το δημόσιο συμφέρον από τη μεταφορά του καζίνο σε άλλη περιοχή εντός του ίδιου νομού ή, σε περίπτωση νησιωτικών νομών, εντός της ίδιας νήσου, όπως, ιδίως η προσέλκυση παικτών στο νόμιμο δίκτυο διεξαγωγής των τυχερών παιγνίων, η βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας της νόμιμης αγοράς των τυχερών παιγνίων, τα άμεσα και έμμεσα οικονομικά οφέλη για το Δημόσιο, η διατήρηση και αύξηση των θέσεων εργασίας, τα περιβαλλοντικά, χωροταξικά, Πολεοδομικά ή άλλα οφέλη, και γ) ύπαρξη συγκριτικών πλεονεκτημάτων από τη σκοπιά του δημοσίου συμφέροντος, της διαδικασίας μετεγκατάστασης αντί της διακοπής της λειτουργίας του καζίνο στην υφιστάμενη θέση και της εν συνεχεία διενέργειας διαγωνιστικής διαδικασίας για εγκατάσταση και λειτουργία καζίνο σε άλλη θέση, όπως, ιδίως, η αποφυγή του κόστους της πρόωρης διακοπής της λειτουργίας του καζίνο στην υφιστάμενη θέση, τα οικονομικά και άλλα πλεονεκτήματα που προκύπτουν για το Δημόσιο και το γενικό συμφέρον από την αδιάλειπτη συνέχιση της λειτουργίας του καζίνο μέσω της μεταφοράς στη νέα θέση, ο προσδοκώμενος χρόνος ολοκλήρωσης των απαιτούμενων διαδικασιών και ενεργειών, το συγκριτικό κόστος αβεβαιότητας αναφορικά με την επιτυχή ή μη έκβαση της διαγωνιστικής διαδικασίας του άρθρου 361 για τη χορήγηση νέας άδειας καζίνο σε άλλη θέση στον ίδιο νομό ή νήσο και το συγκριτικό κόστος αβεβαιότητας σχετικά με τη διασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στη σχετική αγορά τυχερών παιγνίων. Η μεταφορά εγκρίνεται ύστερα από τεκμηρίωση της συνδρομής των ως άνω λόγων, σύμφωνα με τη διαδικασία των επόμενων παραγράφων. 2. Οι επιχειρήσεις καζίνο, που θεωρούν επιβεβλημένη τη μεταφορά τους κατά τα ανωτέρω, υποβάλλουν αίτηση στην Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων, που συνοδεύεται από φάκελο τεκμηρίωσης της συνδρομής των προϋποθέσεων της παρ. 1. Ο φάκελος τεκμηρίωσης περιλαμβάνει τουλάχιστον: (α) πλήρες σχέδιο (business plan) για τη λειτουργία του καζίνο στη νέα του θέση, σε βάθος πενταετίας (…), (β) δύο (2) ανεξάρτητες μελέτες, από ορκωτούς ελεγκτές ή άλλους φορείς εγνωσμένου κύρους, με τις οποίες τεκμηριώνονται κατά τρόπο διεξοδικό και μετρήσιμο, σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης: αα. η αδυναμία απρόσκοπτης, βιώσιμης και επωφελούς για το δημόσιο συμφέρον συνέχισης της λειτουργίας του καζίνο στην υφιστάμενη θέση, ββ. τα συγκεκριμένα πλεονεκτήματα από τη μεταφορά του καζίνο και των λοιπών δραστηριοτήτων σε συγκεκριμένη οικιστική ενότητα ή θέση εντός του ίδιου νομού ή νήσου, γγ. τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της διαδικασίας μεταφοράς αντί της διακοπής της λειτουργίας του καζίνο στην υφιστάμενη θέση και της διενέργειας διαγωνιστικής διαδικασίας του άρθρου 361 για τη χορήγηση νέας άδειας καζίνο σε άλλη θέση στον ίδιο νομό ή νήσο, δδ. η υπεραξία που η επιχείρηση καζίνο αποκτά λόγω της μεταφοράς στη νέα θέση, (γ) αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της επένδυσης, μεταφοράς και έναρξης λειτουργίας του καζίνο και των λοιπών δραστηριοτήτων που μεταφέρονται στη νέα θέση, (δ) τις πηγές και τους φορείς χρηματοδότησης της νέας επένδυσης, (ε) αναλυτική επιμέτρηση του κόστους της νέας επένδυσης, (στ) αναλυτική εκτίμηση του άμεσου και έμμεσου δημοσιονομικού οφέλους, που προκύπτει από τη νέα επένδυση, του κοινωνικού κόστους και οφέλους που αυτή συνεπάγεται, καθώς και των ωφελειών που θα προκύψουν για την εθνική οικονομία, (ζ) περιγραφή των υφιστάμενων θέσεων εργασίας και αυτών που θα προστεθούν, ανά ειδικότητα και επιμέρους επιχειρηματική δραστηριότητα, (η) ανάλυση κινδύνων που μπορούν να επηρεάσουν την έγκαιρη ολοκλήρωση της επένδυσης, (θ) κάθε άλλο στοιχείο, δεδομένο ή έγγραφο, που κρίνεται σκόπιμο να υποβληθεί στην Ε.Ε.Ε.Π. για τη διαμόρφωση της κρίσης της, όπως βεβαίωςη ότι έχει γίνει έγκαιρη ενημέρωση των εργαζομένων για τη μεταφορά της επιχείρησης. 3. Το αίτημα, συνοδευόμενο από τον φάκελο τεκμηρίωσης, εξετάζεται από την Ε.Ε.Ε.Π. κατά απόλυτη προτεραιότητα. Για την αξιολόγηση αυτή, η Ε.Ε.Ε.Π. δύναται να ζητεί την άμεση συνδρομή και γνώμη έως τεσσάρων (4) ανεξάρτητων εξωτερικών συμβούλων, με εγνωσμένο υπόβαθρο και εμπειρία στα πεδία της νομικής, της οικονομικής ή άλλης συναφούς επιστήμης (…). Εφόσον στοιχειοθετείται η συνδρομή των εξαιρετικών λόγων δημοσίου συμφέροντος της παρ. 1, η Ε.Ε.Ε.Π. εισηγείται μέσα σε αποκλειστική προθεσμία δύο (2) μηνών από την υποβολή του αιτήματος την κατ’ εξαίρεση μεταφορά του καζίνο σε άλλη οικιστική ενότητα ή συγκεκριμένη θέση εντός του ίδιου νομού ή νήσου, λαμβάνοντας υπόψη υφιστάμενα δικαιώματα αποκλειστικής λειτουργίας καζίνο. Η εισήγηση της Ε.Ε.Ε.Π. υποβάλλεται μαζί με τον φάκελο τεκμηρίωσης και τις γνώμες των ανεξάρτητων συμβούλων στον Υπουργό Οικονομικών. 4. Με προεδρικό διάταγμα, το οποίο εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Τουρισμού και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εγκρίνεται η κατ’ εξαίρεση μεταφορά του καζίνο και καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι, περιορισμοί και προϋποθέσεις για την πραγματοποίησή της, όπως ιδίως: (α) Το αντάλλαγμα για τη μεταφορά στη νέα θέση, που καταβάλλεται στο Ελληνικό Δημόσιο από τον κάτοχο της άδειας (…). (β) Το ελάχιστο ύψος της επένδυσης, η οποία περιλαμβάνει υποχρεωτικά έργα ανάπτυξης με λειτουργίες πολιτισμού, διασκέδασης, εστίασης, τουρισμού και αναψυχής, καθώς και κάθε έργο το οποίο συνδέεται με την πραγματοποίηση της μεταφοράς, χωρίς να περιορίζεται στις άμεσες δαπάνες για την κατασκευή και εγκατάσταση του καζίνο. (γ) Οι πηγές και οι φορείς χρηματοδότησης της νέας επένδυσης. (δ) Η υποχρέωση του κατόχου της άδειας να διατηρήσει τις υφιστάμενες θέσεις εργασίας και να δημιουργήσει νέες (…). (ε) Οι όροι και προϋποθέσεις για την υποδοχή του καζίνο στη νέα του θέση, από πλευράς δημόσιας εποπτείας των τυχερών παιγνίων (…). (στ) Οι τυχόν ειδικότερες υποχρεώσεις που αναλαμβάνει ο κάτοχος της άδειας ή/και οι μέτοχοί του για τη μεταφορά στη νέα θέση, συμπεριλαμβανομένων τυχόν υποχρεώσεων με τη μορφή αντισταθμιστικών οφελών βάσει της υφιστάμενης άδειας (…). (ζ) Οι κυρώσεις τις οποίες επιβάλλει η Ε.Ε.Ε.Π., κατ’ ανάλογη εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 51 του ν. 4002/2011 (Α΄ 180), σε περίπτωση μη τήρησης των όρων μεταφοράς και οι εν γένει συνέπειες από τη μη τήρηση αυτήν. (η) Η διαδικασία, καθώς και οι υποχρεώσεις της Ε.Ε.Ε.Π., καθώς και κάθε άλλης δημόσιας αρχής ή φορέα για την ολοκλήρωση της μεταφοράς, κατά τρόπο που διασφαλίζει την αδιάλειπτη προσωρινή λειτουργία της επιχείρησης καζίνο στην υφιστάμενη θέση και, ακολούθως, στην οριστική νέα θέση (…). (θ) Κάθε άλλο μέτρο, όρος, υποχρέωση ή περιορισμός που απαιτείται για την επίτευξη της μεταφοράς. Το προεδρικό διάταγμα υποβάλλεται προς υποχρεωτική επεξεργασία από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ακόμη και κατά τις ατομικού χαρακτήρα ρυθμίσεις του. 5. (…) 7. Με το ίδιο προεδρικό διάταγμα και εφόσον τηρούνται οι προϋποθέσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, είναι δυνατό να εγκρίνεται ταυτόχρονα Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ), Πολεοδομικό Σχέδιο Εφαρμογής (ΠΣΕ), οι τυχόν αναγκαίες Πράξεις Εφαρμογής, καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο εργαλείο για τη χωροθέτηση του καζίνο στη νέα του θέση, σύμφωνα με τον ν. 4447/2016 (Α΄ 241). Η ειδικότερη χρήση καζίνο καθορίζεται υπό την αίρεση πραγματοποίησης της μεταφοράς και χορήγησης της άδειας καζίνο στη νέα θέση. 8. Ειδικά για τη μεταφορά της υφιστάμενης επιχείρησης καζίνο με την επωνυμία «Ελληνικό Καζίνο Πάρνηθας Α.Ε.» (ΕΚΠΑ Α.Ε.), από την Πάρνηθα σε άλλη θέση εντός της Περιφέρειας Αττικής, ισχύουν, επιπροσθέτως, τα ακόλουθα: (α) Η μεταφορά συντελείται με γνώμονα τη βέλτιστη λειτουργία του νόμιμου δικτύου παροχής υπηρεσιών τυχερών παιγνίων εντός της Περιφέρειας Αττικής και ειδικότερα, εντός των διαδημοτικών κέντρων ευρείας ακτινοβολίας ή των αναπτυξιακών αξόνων διεθνούς και εθνικής εμβέλειας ή των πόλων εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας, όπως αυτά καθορίζονται από τα άρθρα 10 και 11 του ν. 4277/2014 (Α΄ 156), εκτός των περιοχών που υπάγονται στα μητροπολιτικά κέντρα Αθήνας και Πειραιά, στις Χωρικές Υποενότητες Νότιας Αθήνας και Λαυρεωτικής, καθώς και στη Χωρική Ενότητα Δυτικής Αττικής, όπως ορίζονται στα άρθρα 8 και 9 του ν. 4277/2014, σε ακίνητο που έχει πρόσωπο επί του κυρίου οδικού δικτύου, όπως ορίζεται στο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας - Αττικής (ΡΣΑ) του ν. 4277/2014. Η χρήση καζίνο πρέπει να συνδυάζεται με τις υφιστάμενες εγκατεστημένες λειτουργίες της ευρύτερης περιοχής, έτσι ώστε στο πλαίσιο της πολυλειτουργικότητας να αποτελέσει μέρος πόλου εμπορικών - επιχειρηματικών - τουριστικών δραστηριοτήτων. (β) Σε περίπτωση υποβολής αιτήματος μεταφοράς, με το προεδρικό διάταγμα της παρ. 4, καθορίζονται επιπλέον τα ακόλουθα: αα. Ο Αριθμός των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται με βιώσιμο τρόπο για τουλάχιστον πέντε (5) έτη από την έναρξη λειτουργίας του καζίνο στην νέα θέση, ο οποίος δεν μπορεί να υπολείπεται των τριακοσίων (300). ββ. Το αντάλλαγμα για τη μεταφορά στη νέα θέση, που καταβάλλεται στο Ελληνικό Δημόσιο από την ΕΚΠΑ Α.Ε., διασφαλίζοντας σε κάθε περίπτωση ότι το ποσοστό της ΕΤΑΔ Α.Ε. στο μετοχικό κεφάλαιο της ΕΚΠΑ Α.Ε. δεν θα μειωθεί κάτω του ποσοστού σαράντα οκτώ κόμμα εννέα τοις εκατό (48.9%). γγ. Οι αναγκαίες εργασίες και επενδύσεις για την αποκατάσταση και αναβάθμιση του τοπίου και του περιβάλλοντος στην Πάρνηθα, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν με δαπάνες της ΕΚΠΑ Α.Ε. μετά τη μεταφορά, κατόπιν χορήγησης των προβλεπόμενων αδειών. Ειδικότερα, η ΕΚΠΑ Α.Ε. αναλαμβάνει την άμεση αποκατάσταση του τοπίου και του περιβάλλοντος στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας, εντός των ορίων της έκτασης των ενενήντα χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων (90.000 τ.μ.) που περιγράφεται στην περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 3139/2003 (Α΄ 100), όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του συγκροτήματος καζίνο - Ξενοδοχείου «Μον Παρνές», τηρουμένων των νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων για την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού - ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Η αποκατάσταση θα γίνει βάσει μελέτης που θα εκπονήσει η ΕΚΠΑ Α.Ε. και θα εγκριθεί από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και θα εκτελεσθεί υπό την επίβλεψη των αρμοδίων υπηρεσιών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. δδ. Οι ειδικότερες υποχρεώσεις της ΕΚΠΑ Α.Ε. για την ολοκλήρωση της αναβάθμισης και του εκσυγχρονισμού του χαρακτηρισθέντος ως νεότερου μνημείου «Πύργου Μυλωνά» του ξενοδοχειακού συγκροτήματος «Μον Παρνές», εντός τριετίας από την έναρξη λειτουργίας του καζίνο στη νέα θέση. εε. Το ελάχιστο ποσό που θα διαθέσει η ΕΚΠΑ Α.Ε. υπέρ των αρμόδιων φορέων ΕΤΑΔ Α.Ε. και Φορέας Διαχείρισης Δρυμού για τη συντήρηση και λειτουργία των εγκαταστάσεων, του τελεφερίκ, καθώς και για την προστασία του Εθνικού Δρυμού και τη συντήρηση του οδικού δικτύου, το οποίο δεν μπορεί να υπολείπεται του ενός και ημίσεος (1,5) εκατομμυρίου ευρώ ετησίως από τα κέρδη των παιγνίων και πέραν του ποσοστού συμμετοχής του Ελληνικού Δημοσίου σε αυτά, για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από την έναρξη λειτουργίας του καζίνο στη νέα θέση. Από το ίδιο χρονικό σημείο καταργούνται η περ. β΄ της παρ. 3 και η περ. β΄ της παρ. 5 του άρθρου 3 του ν. 3139/2003. στστ. Οι αναγκαίοι όροι τακτοποίησης των συναλλακτικών σχέσεων με την ΕΤΑΔ Α.Ε. και το Ελληνικό Δημόσιο, ιδίως δε η άνευ ανταλλάγματος επιστροφή κατά κυριότητα στην ΕΤΑΔ Α.Ε. των ακινήτων στην Πάρνηθα, τα οποία είχαν εισφερθεί στην ΕΚΠΑ Α.Ε. βάσει του ν. 3139/2003, ή άλλες τυχόν αξιώσεις δυνάμει ή στο πλαίσιο της από 15.11.2002 «Σύμβασης Μεταβίβασης Μετοχών, παραχώρησης της διοίκησης της «Ελληνικό Καζίνο Πάρνηθας Α.Ε.» και διαχείρισης της επιχείρησης καζίνο και ξενοδοχείων». Περαιτέρω, με την περ. α΄ της παρ. 9 του άρθρου 81 του ν. 4790/2021 καταργείται η παρ. 3 του άρθρου 1 του ν. 2206/1994 (Α΄ 62), ως προς την απαγόρευση μεταφοράς καζίνο. Με την περ. β΄ της ίδιας παραγράφου του ν. 4790/2021 καταργούνται τα άρθρα 6 έως 10 του ν. 4499/2017 για την «Ελληνικό Καζίνο Πάρνηθας Α.Ε.». Ορίζεται, όμως, ρητώς ότι από την κατάργηση των διατάξεων αυτών δεν επηρεάζεται η διαδικασία έγκρισης Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) και Πολεοδομικού Σχεδίου Εφαρμογής (ΠΣΕ), η οποία εκκρεμεί μετά από αίτημα της ΕΚΠΑ Α.Ε. και η οποία συνεχίζεται, σύμφωνα με τις γενικές προβλέψεις του ν. 4447/2016.
13. Επειδή, όπως γίνεται παγίως δεκτό, ο νομοθέτης διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια κατά την εκτίμηση των περιστάσεων και δεν κωλύεται να εισαγάγει ρυθμίσεις διαφορετικές από εκείνες που ίσχυαν στο παρελθόν, λόγω μεταβολής των αντιλήψεών του, έστω κι αν θίγονται υφιστάμενα δικαιώματα ή συμφέροντα, αρκεί η επιχειρούμενη ρύθμιση να χωρεί κατά τρόπο γενικό, απρόσωπο και αντικειμενικό και να εξυπηρετεί λόγους γενικότερου δημοσίου συμφέροντος (ΣτΕ 1755/2019 Ολομ. σκ. 17, 2112/2022 7μ. σκ. 30, 2114/2022 7μ. σκ. 29, 2713/2006 7μ. σκ. 8, 2885/2016 σκ. 10, 102/2010 σκ. 11, 2590/2004 σκ. 5, 5057/1987 7μ.). Εν προκειμένω, ο νομοθέτης, μεταβάλλοντας αντιλήψεις σε σχέση με το προϊσχύσαν καθεστώς και αφού έλαβε υπόψη τις αποφάσεις 44-45/2021 της Ολομέλειας, εισήγαγε με τον ν. 4790/2021 γενικές και αφηρημένες, παγίου χαρακτήρα ρυθμίσεις στο σύστημα λειτουργίας των καζίνο του ν. 4512/2018, με τις οποίες προβλέπεται πλέον, εκτός από τη διενέργεια πλειοδοτικού διαγωνισμού για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας καζίνο σε συγκεκριμένη περιοχή, και η δυνατότητα, εφόσον συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος, μεταφοράς ήδη αδειοδοτημένης -είτε με ατομική Πράξη είτε με νόμο- μονάδας σε νέα θέση. Περαιτέρω, και καθ’ όσον αφορά ειδικώς στο καζίνο της Πάρνηθας, θεμιτώς κατά το Σύνταγμα το άρθρο 81 παρ. 8 του ν. 4790/2021 προβλέπει ειδικές επιπλέον προϋποθέσεις για τη μεταφορά του σε άλλη θέση εντός της Περιφέρειας Αττικής. Η επιλογή δε του νομοθέτη να προκρίνει, αντί της διαγωνιστικής διαδικασίας, τη μεταφορά του καζίνο της Πάρνηθας σε άλλη θέση, δεν παρέχει ούτε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην παρεμβαίνουσα ... Entertainment ΑΕ (πρώην ΕΚΠΑ ΑΕ) έναντι τρίτων, δραστηριοποιούμενων στον τομέα των καζίνο και των τυχερών παιγνίων επιχειρήσεων, εφόσον επιβάλλονται σε αυτήν υποχρεώσεις επιπρόσθετες αυτών που προβλέπουν οι πάγιες ρυθμίσεις των λοιπών, πλην της παρ. 8, διατάξεων του άρθρου 81 του ν. 4790/2021, ούτε συνιστά γενικότερα ευνοϊκή υπέρ αυτής ρύθμιση τυπικού νόμου με ατομικό χαρακτήρα, όπως αντιθέτως είχε συμβεί με τις διατάξεις των άρθρων 6 επ. του ν. 4499/2017, με τον οποίον είχε επιχειρηθεί, όπως προελέχθη, η μεταφορά του καζίνο της Πάρνηθας σε άλλη θέση εντός του ν. Αττικής. Και τούτο διότι η εξαιρετική διαδικασία του άρθρου 81 του ν. 4790/2021 θεσπίσθηκε όχι υπέρ μιας συγκεκριμένης επιχείρησης, αλλά παρέχει στο σύνολο των αδειοδοτημένων επιχειρήσεων καζίνο τη δυνατότητα της μεταφοράς τους σε νέα θέση, εφόσον συντρέχουν εξαιρετικοί προς τούτο λόγοι δημοσίου συμφέροντος, η αξιοποίηση δε της δυνατότητας αυτής εξαρτάται από την έκδοση του σχετικού προεδρικού διατάγματος, κατόπιν ελέγχου από τη Διοίκηση της συνδρομής των ουσιαστικών και διαδικαστικών προϋποθέσεων που τάσσει ο νεότερος νόμος και κατόπιν επεξεργασίας του σχεδίου από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Κατόπιν τούτων, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο λόγος ακυρώσεως ότι οι ρυθμίσεις του προσβαλλόμενου διατάγματος, οι οποίες θεσπίσθηκαν δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 81 του ν. 4790/2021 σχετικά με τη δυνατότητα της κατ’ εξαίρεση μεταφοράς αδειοδοτημένου καζίνο σε άλλη θέση, επαναλαμβάνουν ομοίου κατ’ ουσίαν περιεχομένου ρυθμίσεις του προγενέστερου νομοθετικού καθεστώτος (ν. 4499/2017), το οποίο κρίθηκε, κατά τα ανωτέρω, αντισυνταγματικό, αφού οι νέες διατάξεις αφορούν όλες τις αδειοδοτημένες επιχειρήσεις καζίνο και όχι μόνο την επίμαχη, όπως οι κριθείσες ως αντισυνταγματικές διατάξεις της προϊσχύουσας νομοθεσίας.
14. Επειδή, όπως έχει κριθεί (Ολ ΣτΕ 44/2021), η αγορά τυχερών παιγνίων, δηλαδή παιγνίων, με εγγενές στοιχείο την αβεβαιότητα του αποτελέσματος, “δεν αποτελεί ούτε συνήθη εμπορική δραστηριότητα ούτε συνήθη μορφή παροχής υπηρεσιών», καθόσον τα παίγνια αυτά, όπως παγίως αναγνωρίζεται από τη νομοθεσία και τη νομολογία, ενέχουν υψηλό κίνδυνο διάπραξης απάτης και άλλων εγκλημάτων, με συνέπεια τον παράνομο πλουτισμό από την άσκηση της οικείας δραστηριότητας και την απώλεια φορολογικών εσόδων για το Δημόσιο, και συνδέονται με πλείστες επιβλαβείς, σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο, συνέπειες (εθισμός, κατασπατάληση σημαντικών χρηματικών ποσών). Ως εκ τούτου, διαχρονικώς, η προσφορά και διεξαγωγή τυχερών παιγνίων υπόκειται σε «αυστηρή νομοθετική πλαισίωση, προκειμένου να διαφυλαχθούν ουσιώδεις όροι δημοσίου συμφέροντος και δημοσίας τάξεως, καθώς και η ασφάλεια και η προστασία των πολιτών». Στο πλαίσιο αυτό, οι οργανωμένες λέσχες τυχερών παιγνίων τύπου καζίνο υπάγονται σε ιδιαίτερο καθεστώς, ενόψει, ιδίως, των ελκυστικών υπηρεσιών που προσφέρονται εκεί και της μεγάλης διακινδύνευσης κατά τον στοιχηματισμό (ΣτΕ Ολομ. 44/2021 σκ. 24). Από τις ρυθμίσεις δε της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 2206/1994, κατά την οποία «Η λειτουργία των καζίνων υπόκειται στον έλεγχο του κράτους», αλλά και των μεταγενέστερων αυτού νομοθετημάτων (ν. 4002/2011, 4512/2018 κ.α.), προκύπτει ότι η ίδρυση, οργάνωση και η λειτουργία των καζίνο διέπεται από αυστηρό νομικό καθεστώς, που χαρακτηρίζεται από τον στενό και αδιάλειπτο κρατικό έλεγχο. Σκοπός, εξάλλου, των κανόνων, που ρυθμίζουν την, κατά κρατική παραχώρηση, επιχειρηματική αυτή δραστηριότητα, είναι η προστασία των παικτών, αλλά και γενικώς του κοινωνικού συνόλου, από τους κινδύνους που συνεπάγεται η λειτουργία των καζίνων, όπως υπογραμμίζεται και στην εισηγητική έκθεση του ν. 2206/1994. Αναγνωρίζοντας ο κοινός νομοθέτης τις αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις από την ανεξέλεγκτη λειτουργία των επιχειρήσεων αυτών, έθεσε μεν στο άρθρο 8 παρ. 1 του ν. 2160/1993, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 4 παρ. 9 του ν. 2206/1994, ως αρχή την ελευθερία πρόσβασης του κοινού στα καζίνο, προέβλεψε όμως ρητώς, με την ίδια διάταξη, «τη δυνατότητα επιβολής απαγορεύσεων ή περιορισμών για λόγους δημόσιου ή κοινωνικού συμφέροντος» (βλ. ΣτΕ 4025/1998 Ολομ. σκ. 8, 4026-7/1998 Ολομ. σκ. 6, 215/2012 σκ. 5, 494/2010 σκ. 4, 3836/1999 7μ. σκ. 5). Από καμία, όμως, διάταξη του Συντάγματος ή άλλων κανόνων υπερνομοθετικής ισχύος δεν επιβάλλεται η απαγόρευση εγκατάστασης των καζίνο εντός του αστικού ιστού. Η πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας για την προστασία της αξίας του ανθρώπου (άρθρο 2 παρ. 1 ), όπως επίσης και η μέριμνα του Κράτους για την προστασία της παιδικής ηλικίας (άρθρο 21 παρ. 1) και της νεότητας (άρθρο 21 παρ. 3), υλοποιούνται, στον τομέα της λειτουργίας και οργάνωσης των καζίνο χωρίς πλήρη απαγόρευση της εγκατάστασής της εντός ή εκτός του αστικού χώρου, αλλά μέσω της θέσπισης αυστηρού νομοθετικού πλαισίου, το οποίο αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση των δυσμενών κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων από την ανεξέλεγκτη λειτουργία των επιχειρήσεων αυτών και στην προστασία των καταναλωτών των σχετικών υπηρεσιών, των ανηλίκων και άλλων ευαίσθητων ομάδων του πληθυσμού από τον εθισμό που μπορεί να υποστούν. Στο πλαίσιο, επομένως, της παρεχόμενης από την ανωτέρω νομοθεσία δυνατότητας επιβολής απαγορεύσεων ή περιορισμών στην ίδρυση και λειτουργία καζίνων, με το άρθρο 6 παρ. 18α του ν. 2160/1993 ορίσθηκε ότι επιτρέπεται η χρήση των καζίνο μόνον εντός των περιοχών με γενική Πολεοδομική λειτουργία «τουρισμός-αναψυχή» (άρθρο 8 περ. 17 του από 23.2.1987 π.δ/τος, Δ΄ 166), ρύθμιση η οποία εξακολουθεί, κατ’ ουσίαν, να ισχύει και σήμερα σύμφωνα με το άρθρο 5 περ. 44 του π.δ. 59/2018 (Α΄114). Σε αντίθεση μάλιστα προς τη χρήση “καζίνο», η οποία θεωρείται “εντατική τουριστική χρήση για περιορισμένες ομάδες χρηστών” (ΟλΣτΕ 2403/1997, σκ. 11), η χρήση της διεξαγωγής “τυχερών παιγνίων” επιτρεπόταν - ήδη υπό το καθεστώς του από 23.2.1987 π.δ/τος και παραμένει και σήμερα επιτρεπτή υπό το καθεστώς του π.δ/τος 59/2018, όχι μόνον στις περιοχές με γενική κατηγορία χρήσεων “τουρισμός αναψυχή” αλλά και στις περιοχές “Γενικής Κατοικίας (άρθρο 3 περ. 45), όπου διαβιούν και πρόσωπα νεαρής ηλικίας, και “Πολεοδομικού Κέντρου” (άρθρο 4 περ. 45). Πέραν του, κατά τα ανωτέρω, ορισμού της χρήσης των καζίνο ως επιτρεπόμενης μόνον εντός περιοχών με γενική Πολεοδομική λειτουργία “τουρισμός - αναψυχή», ο κοινός νομοθέτης δεν διέλαβε άλλο μέτρο σχετικά με την απαγόρευση χωροθέτησης της χρήσης των καζίνο εντός των πόλεων. Άλλωστε, το γεγονός ότι δεν απαγορεύεται η λειτουργία των επιχειρήσεων αυτών εντός των μεγάλων πόλεων προκύπτει και από τα αναφερόμενα στην εισηγητική Έκθεση του ν. 2206/1994, σύμφωνα με την οποία βασική αρχή που διέπει τις διατάξεις του είναι, μεταξύ άλλων, η προστασία του κοινωνικού συνόλου «από τους κινδύνους που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τη λειτουργία των καζίνο μέσα στις μεγάλες πόλεις». Όπως, μάλιστα, έχει κριθεί, λόγοι δημοσίου συμφέροντος, αναγόμενοι κυρίως στην αποτελεσματική περιστολή των αρνητικών κοινωνικών, οικονομικών και δημοσιονομικών επιπτώσεων από τη διεξαγωγή παράνομων τυχερών παιγνίων, δικαιολογούν τη χωροθέτηση καζίνο εντός του αστικού ιστού, ώστε αυτό να ανταγωνίζεται αποτελεσματικά το παράνομο στοίχημα (Ολ ΣτΕ 44/2021, σκ. 29). Ανεξαρτήτως, τέλος, του ότι η νομοθεσία δεν έχει θέσει ρητή απαγόρευση για την εγκατάσταση καζίνο πλησίον εκπαιδευτικών δομών, σε κάθε περίπτωση η απόσταση της περιοχής επέμβασης από δομές εκπαίδευσης είναι σημαντική και συγκεκριμένα ανέρχεται σε 350 μ. από το 7ο Δημοτικό Σχολείο Αμαρουσίου και 570 μ. από το 8ο και 9ο Λύκειο Αμαρουσίου. Οι αποστάσεις από εκπαιδευτικές δομές του Δήμου Χαλανδρίου κυμαίνονται από 300 έως 450 μ. (σε ευθεία γραμμή), χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το φράγμα της Λ. Κηφισίας που επί της ουσίας δεν επιτρέπει τη λειτουργική διασύνδεση των δύο Δήμων στο σημείο αυτό (βλ. την από 7.9.2020 εισήγηση της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών Αστικών και Περιαστικών Περιοχών, καθώς και το ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/1306/69/5.1.2024 έγγραφο απόψεων της ίδιας υπηρεσίας προς το Δικαστήριο). Συνεπώς, ο λόγος ακυρώσεως ότι μη νομίμως με το προσβαλλόμενο διάταγμα επιχειρείται η χωροθέτηση καζίνο εντός του αστικού ιστού, σε άμεση, μάλιστα, γειτνίαση με δομές εκπαίδευσης, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
15. Επειδή, οι διατάξεις του άρθρου 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, όπως ισχύει, με τις οποίες έχει αναχθεί σε συνταγματικά προστατευόμενη αξία το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, απευθύνουν επιταγές στον νομοθέτη να ρυθμίσει τη χωροταξική ανάπτυξη και Πολεοδομική διαμόρφωση της χώρας με βάση ορθολογικό σχεδιασμό, στο πλαίσιο του οποίου κάθε εισαγόμενη ρύθμιση πρέπει να υιοθετείται βάσει χωροταξικών και Πολεοδομικών κριτηρίων, σύμφωνα με τη φυσιογνωμία, τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες κάθε περιοχής, ώστε να εξασφαλίζεται η ορθή ανάπτυξη των οικισμών, η προστασία του περιβάλλοντος και οι βέλτιστοι δυνατοί όροι διαβίωσης (ΣτΕ Ολομ. 1528/2003), μετά από εκτίμηση ειδικής για την προτεινόμενη ρύθμιση επιστημονικής μελέτης (πρβλ. ΣτΕ Ολομ.: 1970/2012, σκ. 11, 3838/2009, σκ. 9, 123/2007, σκ. 8), και με τη συμμετοχή του Ο.Τ.Α., στην περιφέρεια του οποίου αφορούν οι εισαγόμενες ρυθμίσεις, καθώς και των ενδιαφερομένων πολιτών (πρβλ. ΣτΕ Ολομ. 3661/2005, σκ. 7, και έκτοτε πάγια νομολογία). Ενόψει της ανωτέρω συνταγματικής επιταγής για ορθολογικό χωροταξικό και Πολεοδομικό σχεδιασμό, ο κοινός νομοθέτης μπορεί να τροποποιεί τις ισχύουσες πολεοδομικές ρυθμίσεις, εφόσον η εισαγόμενη νέα ρύθμιση αποσκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων. Απαγορεύεται δε, κατ’ αρχήν, η επί το δυσμενέστερον μεταβολή τους, εκτός εάν αυτή επιβάλλεται από εξαιρετικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, κατόπιν σχετικής σταθμίσεως από τον τυπικό ή κανονιστικό νομοθέτη. Η τήρηση της συνταγματικής επιταγής υπόκειται στον οριακό έλεγχο του ακυρωτικού δικαστή, ο οποίος, βάσει και των διδαγμάτων της κοινής πείρας, οφείλει να κρίνει σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση αν με τις θεσπιζόμενες χωροταξικές ή πολεοδομικές ρυθμίσεις επέρχεται υποβάθμιση του περιβάλλοντος (βλ. ΣτΕ Ολομ.: 10/1988, 1159/1989, 150/1990, 3618/1995, 1528/2003, 2818/2004, 3838/2009, 415/2011, 376/2014, 705/2020 κ.ά.). Ο κανόνας αυτός ισχύει και ως προς τις χρήσεις γης, οι οποίες αποτελούν ουσιώδες στοιχείο τής κατά το άρθρο 24 του Συντάγματος επιβαλλομένης, κατά τα ανωτέρω, ορθολογικής χωροταξίας και πολεοδομίας, ο δε καθορισμός ή η τροποποίησή τους πρέπει, ομοίως, να επιχειρείται δυνάμει γενικών και αντικειμενικών κριτηρίων, συναπτομένων προς τον σεβασμό του περιβάλλοντος, την ασφάλεια, την υγιεινή και αισθητική και την λειτουργικότητα των πόλεων και οικισμών, την ικανότητά τους, δηλαδή, να επιτελούν την κύρια λειτουργία τους, χωρίς να επιρρίπτουν σε άλλους οικισμούς τα βάρη που αυτή η λειτουργία συνεπάγεται. Κατά συνέπεια, και του καθεστώτος των χρήσεων γης η επιδείνωση είναι συνταγματικώς ανεκτή μόνον κατ’ εξαίρεση και εφόσον συντρέχουν, κατά τα προαναφερόμενα, ειδικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος, η συνδρομή των οποίων πρέπει, ομοίως, να τεκμηριώνεται από ειδική επιστημονική μελέτη με βάση τα πορίσματα των επιστημών της χωροταξίας και της πολεοδομίας (πρβλ. ΣτΕ Ολομ.: 3500/2009, 123/2007), πάντοτε δε εντός των πλαισίων που χαράσσει ο υπερκείμενος χωροταξικός ή, εφόσον υπάρχει, Πολεοδομικός σχεδιασμός. Τους εν λόγω συνταγματικούς κανόνες απηχούν οι διατάξεις του άρθρου 29 παρ. 4 περ. β΄ και γ΄ του ν. 2831/2000 (Α΄ 140), σύμφωνα με τις οποίες οι πολεοδομικές ρυθμίσεις πρέπει να μην επιφέρουν αλλαγή των γενικών κατηγοριών χρήσεων της περιοχής, σύμφωνα με τις διατάξεις του από 23.2.1987 π.δ/τος, δυσμενέστερη για το φυσικό και δομημένο περιβάλλον (περ. β΄), και να μην είναι αντίθετες με τις διατάξεις και κατευθύνσεις των εγκεκριμένων Γ.Π.Σ. και Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. (περ. γ΄).
16. Επειδή, όμως, ο συνταγματικός (άρθρο 24 παρ. 1 και 2) σκοπός της προστασίας του περιβάλλοντος και της εξασφάλισης των άριστων δυνατών όρων διαβίωσης του πληθυσμού είναι, καταρχήν, επιτεύξιμος, κατά την έννοια των οικείων συνταγματικών διατάξεων, μέσω της σύνδεσης της προστασίας του περιβάλλοντος με την οικονομική ανάπτυξη, επίσης θαλπόμενη από το Σύνταγμα, η οποία, κατά το γράμμα της οικείας συνταγματικής διάταξης (άρθρο 106 παρ. 1), καταλαμβάνει όλους τους τομείς της οικονομίας και, επομένως, επηρεάζει όλες τις κρατικές αποστολές, και αυτήν της προστασίας του περιβάλλοντος, συνδιαμορφώνοντας το περιεχόμενό τους. Τούτο δε διότι ο σεβασμός του περιβάλλοντος, ως συλλογικού αγαθού, και η διατήρηση της ποιότητάς του όχι απλώς δεν αποκλείουν, αλλά προϋποθέτουν την οικονομική ανάπτυξη και διευκολύνονται από αυτή. Αντιστρόφως, όμως, η οικονομική ανάπτυξη, που επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, μέσω της αξιοποίησης των φυσικών πόρων, δεν επιτρέπεται να επιδιώκεται χωρίς τα αρμόδια νομοθετικά και διοικητικά όργανα να μεριμνούν για την προστασία και διατήρηση του περιβάλλοντος, τούτο δε προκειμένου η οικονομική ανάπτυξη να καθίσταται βιώσιμη, οριοθετούμενη από την αρχή της αειφορίας, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα. Για τον λόγο, άλλωστε, αυτόν η κατάρτιση και εφαρμογή ολοκληρωμένων χωροταξικών σχεδίων συνιστά, κατά τα παγίως κριθέντα (ΣτΕ Ολομ.: 3920/2010, 2489/2006, 3478/2000), ουσιώδες στοιχείο για την πραγμάτωση της συνταγματικής αυτής επιταγής, αφού μόνο μέσω των σχεδίων αυτών μπορούν τα έργα και οι δραστηριότητες που ασκούν πιέσεις στο περιβάλλον και εγκυμονούν κινδύνους για τις συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων, να οργανώνονται και να εκτελούνται υπό συνθήκες που, κατά το δυνατόν, ελαχιστοποιούν και απορροφούν τις πιέσεις αυτές. Ενόψει τούτων, η έγκριση χωρικού σχεδίου, το οποίο προβλέπει και οργανώνει δραστηριότητες εν δυνάμει επιβαρυντικές του περιβάλλοντος (π.χ. βιομηχανικές, οικιστικές ή άλλες) σε περιοχές που είτε δεν είχαν αποτελέσει αντικείμενο χωρικού σχεδιασμού, όπου κάθε παρόμοια δραστηριότητα ήταν, καταρχήν, μη επιτρεπτή γι’ αυτόν τον λόγο, είτε είχαν μεν αποτελέσει αντικείμενο σχεδιασμού, επιπέδου, όμως, που, κατά τον νόμο υπόκειται αυτού στο οποίο εντάσσεται το χωρικό σχέδιο για το οποίο πρόκειται, δεν μπορεί να νοηθεί ως υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος ούτε ως ανεπίτρεπτη επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων, λαμβανομένου άλλωστε υπόψη ότι η έγκριση υποδεέστερων σχεδίων μέσω των οποίων υλοποιείται ο υπερκείμενος χωροταξικός σχεδιασμός είναι υποχρεωτική για τον νομοθέτη και τη Διοίκηση (πρβλ ΣτΕ Ολομ.: 1305/2019, σκ. 33, 1761/2019, σκ. 30), κατά συνέπεια, δεν θα ήταν κατ’ αρχήν, δυνατόν η προηγούμενη έγκριση σχεδίων υποδεεστέρου επιπέδου να κωλύει την έγκριση σχεδίων υπερκειμένου επιπέδου, η νομιμότητα των οποίων συναρτάται με το κατά πόσον αυτά εναρμονίζονται με τον υπερκείμενο έναντι αυτών σχεδιασμό και όχι με τον υποδεέστερο. Διάφορο είναι, βεβαίως, το ζήτημα, τυχόν, άλλων νομικών πλημμελειών του σχεδίου, για το οποίο πρόκειται, όπως η, εξ άλλης επόψεως, αντίθεσή του προς το Σύνταγμα.
17. Επειδή, με τον ν. 4447/2016 “Χωρικός σχεδιασμός Βιώσιμη ανάπτυξη και άλλες διατάξεις” (Α΄241), κατ’ επίκληση και εφαρμογή των διατάξεων του οποίου εξεδόθη το προσβαλλόμενο διάταγμα, καθιερώθηκε σύστημα χωρικού σχεδιασμού με σκοπό, κατά την εκτίμηση της οικείας αιτιολογικής Έκθεσης, την ενίσχυση της αναπτυξιακής προοπτικής της Χώρας, την προστασία του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και την προώθηση της κοινωνικής συνοχής και δικαιοσύνης. Ειδικότερα, στον νόμο αυτόν ορίζονται τα εξής: Άρθρο 8 [όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 11 του ν. 4759/2020 (Α΄245) και τροποποιήθηκε με το άρθρο δέκατο ένατο παρ. 2 του ν. 4787/2021 (Α΄44), τα άρθρα 118 παρ. 4 και 119 παρ. 7 και 8 του ν. 4819/2021 (Α΄129) και το άρθρο 18 παρ. 1-2 του ν. 4872/2021 (Α΄247)]: «1.α. Για τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη περιοχών ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων, που μπορεί να λειτουργήσουν ως υποδοχείς σχεδίων, έργων και προγραμμάτων υπερτοπικής κλίμακας ή στρατηγικής σημασίας, για τις οποίες απαιτείται ειδική ρύθμιση των χρήσεων γης και των λοιπών όρων ανάπτυξής τους, καταρτίζονται Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (Ε.Π.Σ.). […] Η περιοχή για την οποία καταρτίζεται ένα Ε.Π.Σ. ονομάζεται περιοχή επέμβασης. Η περιοχή επέμβασης μπορεί να αποτελείται από διακριτά (μη όμορα) τμήματα, εφόσον μεταξύ των επιμέρους τμημάτων της υπάρχει λειτουργική ενότητα και εξυπηρετούνται οι στόχοι του Ε.Π.Σ. Απαραίτητη προϋπόθεση στην περίπτωση αυτή είναι να ακολουθηθεί η διαδικασία προέγκρισης της περ. ε΄. Το σύνολο της δημοτικής ενότητας που περιλαμβάνει την περιοχή επέμβασης αποτελεί την ευρύτερη περιοχή του Ε.Π.Σ. Αν η περιοχή επέμβασης εμπίπτει στα διοικητικά όρια περισσότερων δημοτικών ενοτήτων, το σύνολο των δημοτικών ενοτήτων αποτελεί την ευρύτερη περιοχή του Ε.Π.Σ. Εάν τα όρια της περιοχής επέμβασης ταυτίζονται με τα διοικητικά όρια μιας δημοτικής ενότητας, η συνολική έκταση του οικείου δήμου αποτελεί την ευρύτερη περιοχή της παρούσας. Η περιοχή που περιβάλλει την περιοχή επέμβασης και βρίσκεται σε άμεση συσχέτιση με αυτήν λόγω της αλληλεπίδρασης των Πολεοδομικών και λοιπών λειτουργιών της, ονομάζεται ζώνη άμεσης επιρροής. β. Τα Ε.Π.Σ. αποτελούν σύνολα κειμένων, χαρτών και διαγραμμάτων, με τα οποία καθορίζονται το πρότυπο χωρικής οργάνωσης και ανάπτυξης και τα βασικά προγραμματικά μεγέθη, όρια Πολεοδομικών ενοτήτων και οικισμών, οι χρήσεις γης, οι όροι και περιορισμοί δόμησης, οι σημαντικές πολεοδομικές παρεμβάσεις, ζώνες ειδικών Πολεοδομικών κινήτρων, το οδικό δίκτυο, τα λοιπά μεταφορικά, τεχνικά και περιβαλλοντικά δίκτυα και υποδομές, τα μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, μέτρα υποστηρικτικά της αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και διαχείρισης συνεπειών φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών και λοιπών απειλών, καθώς και κάθε άλλο μέτρο, όρος ή περιορισμός που απαιτείται, ώστε να καταστεί η περιοχή επέμβασης κατάλληλη είτε για τη δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων δραστηριοτήτων είτε για την πραγματοποίηση των προγραμμάτων και παρεμβάσεων της παρ. 1. […] γ. Τα Ε.Π.Σ. εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις των Περιφερειακών και των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων και περιέχουν τις αναγκαίες ρυθμίσεις για την επίτευξη των σκοπών τους, εντός της περιοχής επέμβασης. Εκτός της περιοχής επέμβασης είναι κατ’ εξαίρεση επιτρεπτό τα Ε.Π.Σ. να προσδιορίζουν υποδομές, μέτρα και όρους που είναι αναγκαίοι για την οργανική ενσωμάτωση της περιοχής επέμβασης στην ευρύτερη περιοχή που την περιβάλλει. δ. Τα Ε.Π.Σ. εντάσσονται στο ίδιο επίπεδο σχεδιασμού με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ) και μπορούν να περιλαμβάνουν ρυθμίσεις για όλα τα θέματα που ρυθμίζονται από ΤΠΣ και να τροποποιούν τις ρυθμίσεις των εγκεκριμένων ΤΠΣ. δα. Με τα ΕΠΣ δύνανται να καθορίζονται ειδικοί όροι και περιορισμοί δόμησης ακόμη και κατά παρέκκλιση από τους ισχύοντες όρους και περιορισμούς δόμησης, καθώς και από τις διατάξεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού και της εκτός σχεδίου δόμησης, κατόπιν ειδικής μελέτης και σχετικής επιστημονικής τεκμηρίωσης. ε. Πριν από την έγκριση ενός Ε.Π.Σ., με σκοπό να κριθεί η καταρχήν δυνατότητα χωροθέτησής του, είναι δυνατόν να προηγηθεί η εξής διαδικασία προέγκρισης … 2.α. Για τα Ε.Π.Σ. εφαρμόζονται, κατά περίπτωση, οι περ. α΄ έως δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 7, σε συνάρτηση με τους επιδιωκόμενους κάθε φορά στόχους. Καταγράφονται αναλυτικά τα προς ρύθμιση στοιχεία, προκειμένου να επιτευχθούν οι επιδιωκόμενοι στόχοι στο πλαίσιο της πρότασης χωρικού προορισμού του συγκεκριμένου Ε.Π.Σ.. β. Για τα Ε.Π.Σ. εφαρμόζονται αναλόγως οι παρ. 4, 5, 7, και 8 του άρθρου 7, λαμβανομένων υπόψη του χαρακτήρα της περιοχής επέμβασης και της/των δημοτικών ενοτήτων, στις οποίες αυτή εντάσσεται και των στόχων του Ε.Π.Σ.. 3α. Η κίνηση της διαδικασίας για τη σύνταξη Ε.Π.Σ. γίνεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή από τον οικείο Δήμο ή την οικεία Περιφέρεια ή από τον φορέα υλοποίησης του σχεδίου, έργου ή προγράμματος. Τα Ε.Π.Σ. υπόκεινται σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης. β. Η έγκριση των Ε.Π.Σ. γίνεται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. Για τις μητροπολιτικές περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, αρμόδιο όργανο για τη γνώμη του προηγούμενου εδαφίου είναι το Συμβούλιο Μητροπολιτικού Σχεδιασμού. Η αρμόδια υπηρεσία και τα αρμόδια Συμβούλια ελέγχουν και την εναρμόνιση του περιεχομένου των Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων με τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, καθώς και τη συμβατότητα με αντίστοιχα σχέδια (Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια, Σχέδια Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτών Πόλεων, ΤΠΣ, Ε.Π.Σ.) στην ίδια και σε όμορες δημοτικές ενότητες. Με το ανωτέρω προεδρικό διάταγμα εγκρίνονται επίσης οι κατευθύνσεις, οι όροι και τα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, τα οποία πρέπει να τηρούνται κατά την εξειδίκευση και υλοποίηση των Ε.Π.Σ., σύμφωνα με τη σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. γ. Με το προεδρικό διάταγμα έγκρισης των Ε.Π.Σ. μπορεί να εγκρίνεται και το Ρυμοτομικό Σχέδιο εφαρμογής, όπου αυτό απαιτείται. Αν ο φορέας κίνησης της διαδικασίας του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου είναι κύριος της προς πολεοδόμηση έκτασης, η διαδικασία δημοσιότητας της περ. β΄ της παρ. 4 του άρθρου 10 παραλείπεται. δ. Ο φορέας κίνησης της διαδικασίας του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου της περ. α΄ μπορεί να είναι κύριος μέρους ή του συνόλου της περιοχής επέμβασης … 4. Η οικεία Περιφέρεια παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή των ρυθμίσεων των Ε.Π.Σ. … 5. α. Δεν επιτρέπεται η αναθεώρηση των Ε.Π.Σ. ή η τροποποίησή τους με ΤΠΣ προτού παρέλθει πενταετία από την έγκρισή τους ... 6. […] Για τη χωρική οργάνωση των περιοχών των περ. α΄ και β΄ εφαρμόζονται οι οικείες για κάθε κατηγορία υποδοχέα διατάξεις, καθώς και η διαδικασία της περ. ε΄ της παρ. 1. Για τον σχεδιασμό και τη χωρική οργάνωση των περιοχών της περ. γ΄ εφαρμόζεται αποκλειστικά το οικείο θεσμικό τους πλαίσιο. … 8. […]». Άρθρο 10 [όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 13 του ν. 4759/2020 και διαμορφώθηκε με το άρθρο 158 του ν. 4876/2021, Α΄ 251]: «1. Για την πολεοδόμηση ορισμένης περιοχής απαιτείται η σύνταξη και έγκριση Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής, το οποίο περιλαμβάνει το Ρυμοτομικό Σχέδιο και την Πράξη Εφαρμογής. Με τα σχέδια αυτά εξειδικεύονται, σε κλίμακα πόλης ή οικισμού ή τμημάτων αυτών ή σε ζώνες και περιοχές ειδικών χρήσεων, οι ρυθμίσεις των Τοπικών ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, περί χρήσεων γης και όρων δόμησης και καθορίζονται επακριβώς οι κοινόχρηστοι, κοινωφελείς και οικοδομήσιμοι χώροι της προς πολεοδόμηση περιοχής, καθώς και τα διαγράμματα των δικτύων υποδομής. 2. Για την κατάρτιση Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής απαιτείται η ύπαρξη εγκεκριμένων Τοπικών ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων των άρθρων 7 και 8. ... 3. Τα Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής καταρτίζονται για το σύνολο των περιοχών των Τοπικών ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων ή και για τμήμα αυτών, το οποίο πρέπει πάντως να αποτελεί Πολεοδομική ενότητα, όπως αυτή καθορίζεται στο οικείο Τοπικό ή Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο ή υποενότητα Πολεοδομικής ενότητας, προκειμένου να εξυπηρετηθούν κοινωφελείς σκοποί. 4. α) Η διαδικασία σύνταξης των Ρυμοτομικών Σχεδίων Εφαρμογής εκκινεί από τον οικείο Δήμο. Η διαδικασία μπορεί να εκκινήσει και από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, ύστερα από σχετική ενημέρωση του οικείου Δήμου. β) Τα Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής, πριν από την έγκρισή τους, εκτίθενται με το σχετικό κτηματογραφικό διάγραμμα στον οικείο Δήμο επί είκοσι (20) εργάσιμες ημέρες. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα αναρτώνται στην ιστοσελίδα του δήμου και της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης. […] Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν, μέσα στην προθεσμία αυτή, να λάβουν γνώση των παραπάνω στοιχείων και να υποβάλουν εγγράφως ή ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα του οικείου δήμου ενστάσεις, τις οποίες ο δήμος οφείλει να εξετάσει εντός σαράντα (40) εργάσιμων ημερών από τη λήξη της ανωτέρω προθεσμίας. Εφόσον, μετά από την εξέταση των ενστάσεων, προκύπτει ανάγκη τροποποίησης των Ρυμοτομικών Σχεδίων, αυτά αναρτώνται εκ νέου για δέκα (10) εργάσιμες ημέρες προς ενημέρωση του κοινού. Μετά από την άπρακτη πάροδο των ως άνω προθεσμιών, τα Ρυμοτομικά Σχέδια προωθούνται προς έγκριση. γ) Η έγκριση των Ρυμοτομικών Σχεδίων Εφαρμογής γίνεται με απόφαση του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ύστερα από γνώμη του οικείου Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. […] δ) Με την απόφαση της περ. γ΄ κυρώνεται και η οικεία Πράξη Εφαρμογής, όπου απαιτείται, η οποία συντάσσεται ταυτόχρονα και σε άμεση συσχέτιση με τα Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής, σύμφωνα με όσα ορίζονται στα άρθρα 8 και 9 του ν. 1337/1983 (Α΄ 33). ε) Η έγκριση του Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής έχει τις συνέπειες έγκρισης σχεδίου πόλης κατά τις διατάξεις του από 17.7/16.8.1923 ν.δ. (Α΄ 228). 5. Η έγκριση Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής σε περιοχές που έχουν ενταχθεί σε Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια μπορεί να γίνει και με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων … 6. … 7. Όπου στις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας αναφέρεται η “Ρυμοτομική Μελέτη», νοείται εφεξής το Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής του παρόντος. 8. […]».
18. Επειδή, περαιτέρω, με τον ν. 4277/2014 (Α΄ 156) θεσπίσθηκε το νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας - Αττικής (ΡΣΑ), το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 6 (παρ. 11 περ. α΄) του ν. 4447/2016, επέχει θέση Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Αττικής. Σύμφωνα με το άρθρο 1, το νέο ΡΣΑ αποτελεί το σύνολο των στόχων, των κατευθύνσεων πολιτικής, των προτεραιοτήτων, των μέτρων και των προγραμμάτων που προβλέπονται από τον νόμο αυτόν, για τη χωροταξική, Πολεοδομική και οικιστική οργάνωση και την προστασία του περιβάλλοντος της Αττικής, σύμφωνα με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης. Στο άρθρο 3 καθορίζονται οι στρατηγικοί και ειδικοί στόχοι του νέου ΡΣΑ, ενώ στο άρθρο 4 του νόμου καθορίζονται οι κατευθύνσεις του νέου ΡΣΑ για την ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη. Στις κατευθύνσεις αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου της Αθήνας − Αττικής, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, η αύξηση της παραγωγής και της απασχόλησης σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας με παράλληλη προστασία του περιβάλλοντος και η επιδίωξη οργάνωσης των επιχειρήσεων σε συστάδες ομοειδών ή και συμπληρωματικών (clusters) [παρ. 4 περ. δ´] και η αύξηση της ελκυστικότητας της Αθήνας−Αττικής ως τουριστικού προορισμού με διεθνή ακτινοβολία με την ενίσχυση της τουριστικής υποδομής, τη διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος και την επέκταση της τουριστικής περιόδου (παρ. 4 περιπτ. ε΄ υποπερ. αα΄). Στο άρθρο 5 τίθενται οι στόχοι και οι κατευθύνσεις για τη βιώσιμη χωρική ανάπτυξη, την εξοικονόμηση πόρων, την αποτελεσματική προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, μεταξύ δε των στόχων του άρθρου αυτού συγκαταλέγονται η διαμόρφωση, εντός του αστικού ιστού, δικτύου κοινοχρήστων χώρων πρασίνου για τη δημιουργία ευνοϊκών μικροκλιματικών συνθηκών (παρ. 1 περιπτ. ε΄), καθώς και η ανάπτυξη του συστήματος μεταφορών και η Κυκλοφοριακή αναδιοργάνωση σε επίπεδο Πολεοδομικής Ενότητας στην κατεύθυνση της βιώσιμης αστικής κινητικότητας και της αειφορίας (παρ. 4 περιπτ. γ’), ενώ στο άρθρο 6 προβλέπονται τα μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και την εξισορρόπηση στην κατανομή των πόρων και των ωφελειών από την ανάπτυξη, μεταξύ δε των στόχων που τίθενται με το άρθρο αυτό αναφέρεται και η ενδυνάμωση της πολυλειτουργικότητας των κέντρων όλων των βαθμίδων (παρ. 1 περ. β’). Ακολούθως, στο άρθρο 7 ρυθμίζεται η χωροταξική οργάνωση της Περιφέρειας Αττικής σε χωρικές ενότητες και υποενότητες, όπως αυτές καθορίζονται στο άρθρο 8 του νόμου. Ειδικότερα, στο τελευταίο αυτό άρθρο ορίζονται τα ακόλουθα: «1. Ο χώρος της Αττικής διαμορφώνεται βάσει χωρικών ενοτήτων, αξόνων και πόλων ανάπτυξης, οι οποίοι αποτελούν τις περιοχές κλειδιά που αναλαμβάνουν δομικό ρόλο στη διάρθρωση του χώρου, όπου εστιάζονται οι δράσεις και τα μέσα για την υλοποίηση των στόχων του νέου ΡΣΑ, στο πλαίσιο της σύνθεσης των τομεακών πολιτικών στο χώρο. 2. Kαθορίζονται τέσσερις (4) Χωρικές Ενότητες, με διάκριση σε επιμέρους Χωρικές Υποενότητες, για τη βέλτιστη χωροταξική οργάνωση, με βάση τη γεωγραφική διάρθρωση και τα επιμέρους φυσιογνωμικά τους χαρακτηριστικά, ως εξής: α) Χωρική Ενότητα Αθήνας – Πειραιά, η οποία αποτελείται από τις Χωρικές Υποενότητες Κεντρικής Αθήνας, Βόρειας Αθήνας, Νότιας Αθήνας, Δυτικής Αθήνας και Πειραιά. Ειδικότερα: αα) … ββ) Η Χωρική Υποενότητα Βόρειας Αθήνας περιλαμβάνει τους Δήμους Πεντέλης, Κηφισιάς, Μεταμορφώσεως, Πεύκης – Λυκόβρυσης, Αμαρουσίου, Ψυχικού – Φιλοθέης, Χολαργού – Παπάγου, Νέας Ιωνίας, Ηρακλείου, Βριλησσίων, Αγ. Παρασκευής και Χαλανδρίου. γγ) ...». Περαιτέρω, στο άρθρο 9 («Κατευθύνσεις για την οργάνωση Χωρικών Ενοτήτων») ορίζεται, εις ό,τι αφορά τη Χωρική Υποενότητα Βόρειας Αθήνας, ότι «διατηρείται ο χαρακτήρας της ως περιοχής κυρίως κατοικίας, αλλά και εμπορίου, υπηρεσιών και αναψυχής. Κατεύθυνση αποτελεί η Πολεοδομική οργάνωση των περιοχών, κυρίως με τον σχεδιασμό των χρήσεων μέσω των υποκείμενων επιπέδων σχεδιασμού, προς την κατεύθυνση της εξισορρόπησης των συγκρούσεων χρήσεων γης, κυρίως όσον αφορά την κατοικία, τις υπηρεσίες και το εμπόριο» ( παρ. 1.4.). Εξάλλου, στο άρθρο 10 («Οικιστικό Δίκτυο και Δίκτυο Πολεοδομικών Κέντρων») του ίδιου νόμου ορίζονται τα εξής: «1. Για την υποστήριξη της ισόρροπης ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής, προωθείται η πολυκεντρική δομή και η ιεράρχηση ενός Οικιστικού Δικτύου Πολεοδομικών Κέντρων μητροπολιτικής, ευρείας και τοπικής εμβέλειας, το οποίο βασίζεται στη συμπληρωματικότητα, στην πολλαπλότητα των δραστηριοτήτων, στη διαφύλαξη της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας και στην αξιοποίηση των συνεργειών. Ο διευρυμένος ρόλος αυτών των κέντρων ενισχύει την κοινωνική και οικονομική ζωή στην περιοχή εμβέλειάς τους, καθορίζοντας την εικόνα και την αναγνωρισιμότητά της. Τα κέντρα αυτά συγκεντρώνουν ευρύ φάσμα πολλαπλών δραστηριοτήτων και εξυπηρετήσεων, όπως κατοικία, διοικητικές υπηρεσίες, υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας, λιανικό εμπόριο, αναψυχή, πολιτιστικές και παραγωγικές δραστηριότητες. 2. … 3. Το Οικιστικό Δίκτυο, το οποίο διαμορφώνεται στη βάση των αρχών της ισόρροπης ανάπτυξης και συμπληρωματικότητας, οργανώνεται σε τρία ιεραρχικά επίπεδα: Μητροπολιτικά Κέντρα, Διαδημοτικά Κέντρα Ευρείας Ακτινοβολίας, Δημοτικά Κέντρα. 3.1. Μητροπολιτικά Κέντρα Αθήνας – Πειραιά. […] 3.2. Διαδημοτικά Κέντρα Ευρείας Ακτινοβολίας. Τα Διαδημοτικά Κέντρα Ευρείας Ακτινοβολίας αποτελούν τα δευτερεύοντα κέντρα ή συστήματα κέντρων της Χωρικής Ενότητας Λεκανοπεδίου που συγκεντρώνουν πολυδιάστατη ανάπτυξη και έχουν σημαντική εμβέλεια μέσα στη Χωρική Ενότητα στην οποία ανήκουν, αναδεικνύοντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της και μπορεί να περιλαμβάνουν και ορισμένες συμπληρωματικές δραστηριότητες μητροπολιτικής ακτινοβολίας. Συνιστούν δίκτυο συμπληρωματικών κέντρων πολλαπλών δραστηριοτήτων, τα οποία διατηρούν ταυτόχρονα τη λειτουργική τους αυτοτέλεια και ετερογένεια, προωθώντας την εσωτερική συνοχή και την ισόρροπη ανάπτυξη. Τα κέντρα αυτά κατηγοριοποιούνται με βάση πολλαπλά κριτήρια, όπως η γεωγραφική θέση στο ευρύτερο οικιστικό δίκτυο, η βέλτιστη διασύνδεση με εθνικές και διαπεριφερειακές μεταφορές, το επίπεδο παρεχομένων υπηρεσιών διοίκησης, πρόνοιας, εκπαίδευσης, το πληθυσμιακό μέγεθος, το επίπεδο απασχόλησης, το επίπεδο κοινωνικής συνοχής, η πολυλειτουργικότητα, οι προοπτικές ανάπτυξης χρήσης κατοικίας και η προσβασιμότητα στα μέσα σταθερής τροχιάς. ...». Στα Διαδημοτικά Κέντρα Ευρείας Ακτινοβολίας εντός Χωρικής Ενότητας Λεκανοπεδίου περιλαμβάνεται και ο Δήμος Αμαρουσίου. Στο άρθρο 11 του νόμου καθορίζεται ειδικώς η οργάνωση του πλέγματος των αξόνων και πόλων ανάπτυξης με στρατηγικό χαρακτήρα, που εκτείνεται σε όλες τις Χωρικές Ενότητες ως ακολούθως: Συγκροτείται και ενισχύεται πλέγμα αναπτυξιακών αξόνων και πόλων με στρατηγικό χαρακτήρα που εκτείνεται σε όλες τις Χωρικές Ενότητες, το οποίο αποτελεί τον βασικό σκελετό για τη χωρική διάρθρωση των οικονομικών και παραγωγικών δραστηριοτήτων και επιδιώκεται να λειτουργήσει ως κινητήρια δύναμη για την ολοκληρωμένη χωρική και οικονομική ανάπτυξη της Περιφέρειας Αττικής (παρ. 1). Στο πλέγμα των αναπτυξιακών αξόνων περιλαμβάνονται, πλην άλλων, α/ οι Αναπτυξιακοί Άξονες διεθνούς και εθνικής εμβέλειας (παρ. 2.1.). Σε αυτούς συγκαταλέγεται και ο Κεντρικός Άξονας του Πολεοδομικού Συγκροτήματος (παρ. 2.1. περ. α), ο οποίος αρχίζει από την περιοχή του Επιβατικού Λιμένα και την κεντρική περιοχή του Πειραιά και καταλήγει στον αναπτυξιακό πόλο του Αμαρουσίου, όπου συναντάται με τον αναπτυξιακό άξονα Ανατολής - Δύσης. Κατά μήκος αυτού του άξονα αναπτύσσονται πλέγματα λειτουργιών μητροπολιτικής και διεθνούς εμβέλειας, με κύριο χαρακτήρα τις τριτογενείς επιχειρηματικές δραστηριότητες, και ιδιαίτερα τους γραφειακούς χώρους και τις έδρες επιχειρήσεων, τις τουριστικές υπηρεσίες, τις πολιτιστικές λειτουργίες, τις υπηρεσίες υγείας και τον αθλητισμό. β/ οι Αναπτυξιακοί Άξονες μητροπολιτικής ακτινοβολίας (παρ. 2.2.), στους οποίους περιλαμβάνεται ο Άξονας Θαλάσσιου Μετώπου του Πολεοδομικού Συγκροτήματος (περ. α), από τον Φαληρικό όρμο μέχρι τη Βουλιαγμένη, του οποίου ο βασικός προσανατολισμός συνίσταται στην εξασφάλιση του ανοίγματος του μητροπολιτικού συγκροτήματος της Αθήνας προς το παραλιακό μέτωπο και της λειτουργικής διασύνδεσης με αυτό, με την ανάπτυξη χρήσεων πολιτισμού, τουρισμού, αναψυχής και αθλητισμού μητροπολιτικής εμβέλειας, καθώς και στη διασφάλιση της συνέχειας και της προσπελασιμότητας της παράκτιας ζώνης για όλους τους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης. Εξ άλλου, οι Βασικοί Πόλοι Ανάπτυξης (παρ. 3) συντίθενται με τους άξονες ανάπτυξης, περιλαμβάνουν πλέγματα υπερτοπικών δραστηριοτήτων, είτε σύνθετα και πολυδιάστατα είτε με εξειδικευμένο προσανατολισμό, και διαρθρώνονται, πλην άλλων, στις παρακάτω κατηγορίες: α/ Πόλοι διεθνούς και εθνικής εμβέλειας (στους οποίους περιλαμβάνεται πλην άλλων ο Πόλος Αθήνας - Πειραιά και ο Μητροπολιτικός Πόλος Ελληνικού – Αγίου Κοσμά, όπου προωθείται πρόγραμμα ολοκληρωμένης ανάπτυξης και μικτών λειτουργιών, το οποίο, πέραν του χώρου που θα διατεθεί για τη δημιουργία κεντρικού πάρκου, μπορεί να περιλαμβάνει ενδεικτικώς χρήσεις εκπαίδευσης, έρευνας και υγείας, τουρισμού−αναψυχής, αθλητισμού, πολιτισμού, εμπορικών δραστηριοτήτων, κοινωνικών εξυπηρετήσεων, υπηρεσιών, κατοικίας και επιχειρηματικού κέντρου (παρ. 3.1). β/ Πόλοι εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας (παρ. 3.2), στους οποίους περιλαμβάνεται και το Μαρούσι “ με εξειδίκευση στις επιχειρήσεις, το υπερτοπικό εμπόριο, την αναψυχή, τις υπηρεσίες υγείας, τον αθλητισμό και τη διοίκηση” (παρ. 3.1 περ. γ). Σύμφωνα με την παρ. 4. του ίδιου ως άνω άρθρου 11, “Στους αναπτυξιακούς άξονες και στους αναπτυξιακούς πόλους, για την υλοποίηση των σκοπών αυτού του άρθρου, στα κατώτερα επίπεδα σχεδιασμού: α) Εναρμονίζονται οι χρήσεις γης και οι όροι δόμησης με το στρατηγικό αναπτυξιακό ρόλο αυτών των αξόνων και πόλων. β) Ενισχύεται η λειτουργική εξειδίκευση των επιμέρους τμημάτων τους, με περιορισμό των επιτρεπόμενων χρήσεων σε εκείνες που συνάδουν με τον κυρίαρχο αναπτυξιακό προσανατολισμό τους, και με αντίστοιχη διαφοροποίηση, κατά χρήση, των όρων δόμησης για την επίτευξη της επιθυμητής μίξης χρήσεων. γ) Προωθούνται προγράμματα στρατηγικών παρεμβάσεων μητροπολιτικού χαρακτήρα στις περιοχές όπου απαιτείται αναβάθμιση για λόγους προβολής της μητροπολιτικής «εικόνας» και στις περιοχές που μπορούν να λειτουργήσουν ως εστίες διάχυσης της αναβάθμισης και ανάπτυξης. δ) Χωροθετούνται οι εγκαταστάσεις διοικητικών, κοινωφελών και πολιτιστικών Υποδομών μητροπολιτικού επιπέδου. ε) Χωροθετούνται κατά προτεραιότητα οι νέοι οργανωμένοι υποδοχείς σύγχρονων οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον τεκμηριώνεται η προς τούτο αναγκαιότητα. στ) Προωθείται η οργάνωση και αναμόρφωση των ήδη θεσμοθετημένων και διαμορφωμένων επιχειρηματικών ζωνών, καθώς και των εγκεκριμένων τεχνοπόλεων και τεχνολογικών πάρκων. ζ) Υποστηρίζεται η εφαρμογή στις παραγωγικές και επιχειρηματικές ζώνες μορφών οργανωμένης ανάπτυξης και διαχείρισης». Περαιτέρω, στο άρθρο 24 του ίδιου νόμου («Δευτερογενής και Τριτογενής τομέας - Χωρική στρατηγική για την οικονομική ανάπτυξη της Περιφέρειας») ορίζεται (παρ. 3) ότι ενδυναμώνεται ο ρόλος της Αττικής ως τόπου συγκέντρωσης σύγχρονων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων διεθνούς εμβέλειας και ότι η Αττική αναδεικνύεται σε τουριστικό πόλο διεθνούς ακτινοβολίας με πολυσχιδή ταυτότητα, με έμφαση στον πολιτιστικό και συνεδριακό τουρισμό, καθώς και με δυνατότητες παραθεριστικού τουρισμού σε παράλιες περιοχές της Αττικής και στα πλησίον αυτής νησιά, ενώ στο άρθρο 28 («Τουρισμός») προβλέπεται, μεταξύ άλλων, ότι «1. Για την οργάνωση των δραστηριοτήτων του τουρισμού στην Αττική ισχύουν τα προβλεπόμενα στο Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό (67659/2013, Β΄ 3155). Βασικοί στόχοι για την ανάπτυξη του τομέα τουρισμού είναι οι εξής: α) Ενδυνάμωση της ελκυστικότητας της Αθήνας-Αττικής ως ευρωπαϊκού μητροπολιτικού τουριστικού προορισμού με διεθνή και εθνική ακτινοβολία. β) Εδραίωση του ρόλου της Αθήνας - Αττικής ως «Πόλης - Πύλης» σε επίπεδο χώρας για τον τουρισμό και συγκράτηση κατά το δυνατόν της τουριστικής κίνησης με συγκρότηση αναγνωρίσιμης τουριστικής ταυτότητας. γ) Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη με στόχους την οικονομική ευημερία, την κοινωνική και ενδοπεριφερειακή συνοχή και την περιβαλλοντική προστασία». Εξάλλου, στο Παράρτημα ΧΙΙΙ του νέου ΡΣΑ αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής όσον αφορά τον τομέα του Τουρισμού στην Αττική: «Άρθρο 28, Παρ. 2. 1. Προωθούνται υποδομές, κατά προτεραιότητα, για την ανάπτυξη των εξής μορφών τουρισμού: Πολιτιστικός, περιηγητικός, συνεδριακός, εκθεσιακός, επιχειρηματικός... τουρισμός μεγάλων γεγονότων (mega events)... αναψυχής και διασκέδασης. 2. Οι τουριστικές υποδομές λειτουργούν συμπληρωματικά και δημιουργούν συνέργειες με τις υποδομές αναψυχής και αθλητισμού. Αναλυτικότερα: α) ... ε) Τουρισμός – ημερήσια αναψυχή: Αναπτύσσεται στους υπερτοπικούς πόλους αναψυχής, στα Θεματικά Πάρκα, στους χώρους πρασίνου...».
19. Επειδή, εν προκειμένω, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Με το από 22.5.2018 αίτημά της προς τη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος (Διεύθυνση Σχεδιασμού Μητροπολιτικών, Αστικών και Περιαστικών Περιοχών) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η ΕΚΠΑ ΑΕ υπέβαλε φάκελο για την προέγκριση Ειδικού Χωρικού Σχεδίου (ΕΧΣ) για τη μετεγκατάσταση του Καζίνο Πάρνηθας. Με την προαναφερθείσα ΥΠΕΝ/ΔΣΜΠ/52935/472/19.6.2019 απόφαση προεγκρίθηκε η κατ’ αρχήν χωροθέτηση Ειδικού Χωρικού Σχεδίου για τη μετεγκατάσταση του Καζίνο Πάρνηθας στην περιοχή “Δηλαβέρη” του Δήμου Αμαρουσίου. Στη συνέχεια, η ΕΚΠΑ ΑΕ υπέβαλε την …/8.8.2019 αίτηση για την έγκριση Ειδικού Χωρικού Σχεδίου και Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τη μετεγκατάσταση του Καζίνο Πάρνηθας από τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας, κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 6 έως 10 του ν. 4499/2017 και 8 του ν. 4447/2016. Η ΣΜΠΕ δημοσιοποιήθηκε, τέθηκε σε διαβούλευση και διαβιβάσθηκε στους γνωμοδοτούντες φορείς. Μετά το πέρας της διαβούλευσης, η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του ΥΠΕΝ εισηγήθηκε την περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου (ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/83226/5509/31.8.2020) και ακολούθως διατυπώθηκε η από 7.9.2020 εισήγηση της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών Αστικών και Περιαστικών Περιοχών, η οποία υιοθετήθηκε με την 1/συν.4η/11.9.2020 θετική γνωμοδότηση του Συμβουλίου Μητροπολιτικού Σχεδιασμού. Μετά τη δημοσίευση των 44 και 45/2021 ακυρωτικών αποφάσεων του Δικαστηρίου και του ν. 4790/2021, η ΕΚΠΑ ΑΕ υπέβαλε την …/22.12.2021 νεότερη αίτηση για την ταυτόχρονη έγκριση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) και Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής (ΡΣΕ), κατά τις διατάξεις του άρθρου 36 του ν. 4872/2021. Μετά την υποβολή συμπληρωματικών στοιχείων, διατυπώθηκε η από 28.1.2022 κοινή εισήγηση των Διευθύνσεων Πολεοδομικού Σχεδιασμού και Τοπογραφικών Εφαρμογών του ΥΠΕΝ, η οποία υιοθετήθηκε με την 2/7.2.2022 θετική γνωμοδότηση του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.. Εξάλλου, κατ’ εφαρμογή των νέων διατάξεων του άρθρου 81 του ν. 4790/2021, η ΕΚΠΑ ΑΕ υπέβαλε επίσης την …/3.8.2021 αίτηση για τη μεταφορά του καζίνο στην ως άνω περιοχή, συνυπέβαλε δε φάκελο τεκμηρίωσης της συνδρομής των προβλεπόμενων στις διατάξεις του άρθρου 369Α του ν. 4512/2018 (άρθρο 81 ν. 4790/2021) προϋποθέσεων. Επ’ αυτής εκδόθηκε η 606/1.11.2021 Πράξη της ΕΕΕΠ, με την οποία η Επιτροπή αξιολόγησε τα σχετικά στοιχεία, εκτιμώντας δε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου και συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος που υπαγορεύουν τη μεταφορά του καζίνο στη νέα θέση, διατύπωσε θετική εισήγηση στον Υπουργό Οικονομικών για τη μεταφορά του καζίνο στην περιοχή Δηλαβέρη. Κατόπιν τούτων εκδόθηκε το προσβαλλόμενο διάταγμα, το οποίο, όπως προελέχθη, αφορά την έγκριση της μεταφοράς του καζίνο Πάρνηθας στην περιοχή Δηλαβέρη του Δήμου Αμαρουσίου Αττικής και τον ορισμό της ΕΚΠΑ ΑΕ - ήδη ... AE- ως Φορέα Υλοποίησης της μεταφοράς, τη θέσπιση ειδικών όρων και προϋποθέσεων για τη μεταφορά του καζίνο και τη διαδικασία για την υλοποίηση της μεταφοράς υπό τον έλεγχο και την εποπτεία της ΕΕΕΠ, την έγκριση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) στην ως άνω περιοχή, τον καθορισμό χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης, την περιβαλλοντική έγκριση του ΕΠΣ και την έγκριση του Ρυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής (ΡΣΕ) και της (Πράξης) εφαρμογής του. Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που συνοδεύουν το προσβαλλόμενο διάταγμα (βλ. ιδίως την ΣΜΠΕ, τη Μελέτη του ΕΠΣ, τη Μελέτη του ΡΣΕ, τη γνωμοδότηση του Συμβουλίου Μητροπολιτικού Σχεδιασμού, τις γνωμοδοτήσεις του ΚΕΣΥΠΟΘΑ καθώς και τις εισηγήσεις των αρμοδίων υπηρεσιών του ΥΠΕΝ), στόχος των ρυθμίσεων του Μέρους Γ΄του προσβαλλόμενου διατάγματος είναι η έγκριση χωροθέτησης ενός πόλου Τουρισμού - Αναψυχής που περιλαμβάνει την εγκατάσταση του καζίνο Πάρνηθας στην περιοχή Δηλαβέρη του Δήμου Αμαρουσίου - λόγω της διαπιστωθείσας ανάγκης μεταφοράς του από τον Εθνικό Δρυμό της Πάρνηθας - σε συνδυασμό με τουριστικό κατάλυμα και συνοδές χρήσεις αναψυχής - πολιτισμού.
20. Επειδή, ειδικότερα, κατά τα προκύπτοντα από τα ανωτέρω στοιχεία του φακέλου, η περιοχή επέμβασης του ΕΠΣ/ΡΣΕ αφορά έκταση περίπου 50 στρ., η οποία αποτελεί τμήμα της περιοχής Δηλαβέρη και εντάσσεται στην Πολεοδομική Ενότητα 5 (Νέα Φιλοθέη) του ΓΠΣ του Δήμου Αμαρουσίου. Η περιοχή Δηλαβέρη εντάχθηκε στο σχέδιο πόλεως ως τμήμα της Πολεοδομικής Ενότητας 5 με την 5371/7.2.2003 απόφαση της Υφυπουργού ΠΕΧΩΔΕ (Δ΄ 178), με την οποία καθορίστηκαν χρήσεις Πολεοδομικού Κέντρου (ως προς τα Ο.Τ. Γ133 και Γ140 που έχουν πλευρά στην Λεωφόρο Κηφισίας) και Γενικής Κατοικίας (ως προς τους λοιπούς οικοδομήσιμους χώρους της περιοχής επέμβασης), πλην, ο σχεδιασμός της ως άνω Πολεοδομικής μελέτης δεν έχει υλοποιηθεί έως σήμερα, ενώ ο Δήμος Αμαρουσίου έχει υποβάλει στο ΥΠΕΝ από το 2018 αίτηση επανέγκρισης της ανωτέρω Πολεοδομικής μελέτης, για τον λόγο ότι έχει εγκριθεί από αναρμόδιο όργανο και όχι με προεδρικό διάταγμα. Στην περιοχή επέμβασης έχει ήδη εκπονηθεί και κυρωθεί η 1/2010 Πράξη Εφαρμογής, η οποία δεν έχει καταχωρισθεί στο οικείο Κτηματολογικό γραφείο. Περαιτέρω, με το από 2.5.2012 π.δ. (151 ΑΑΠ) τροποποιήθηκαν οι χρήσεις γης των οικοπέδων που βρίσκονται στα οικοδομικά τετράγωνα επί του βασικού οδικού δικτύου και επί σημαντικών οδικών αξόνων του ρυμοτομικού σχεδίου του Δήμου Αμαρουσίου και καθορίσθηκαν περιοχές Πολεοδομικού Κέντρου (ΠΚ1, ΠΚ2 και ΠΚ3) και Γενικής Κατοικίας (ΓΚ1 και ΓΚ2). Σύμφωνα με το διάταγμα αυτό, η περιοχή επέμβασης εντάσσεται λειτουργικά στο μέτωπο της Λεωφόρου Κηφισίας και στην ευρύτερη ενότητα του υπερτοπικού Ολυμπιακού πόλου του ΟΑΚΑ με χρήση Πολεοδομικού κέντρου. Ειδικότερα, τα οικόπεδα των οικοδομικών τετραγώνων Γ133 και Γ140 της επίμαχης περιοχής μετεγκατάστασης του καζίνο, τα οποία έχουν πρόσωπο επί της Λεωφόρου Κηφισίας, ορίσθηκαν με το ανωτέρω π.δ. ως περιοχές Πολεοδομικού Κέντρου ΠΚ2 (άρθρο 1 παρ. Γ περ. 2), στις οποίες επιτρέπονται οι ακόλουθες χρήσεις: «1. Κατοικία. 2. Ξενώνες Ξενοδοχεία και λοιπές τουριστικές εγκαταστάσεις κατηγορίας 4 αστέρων και ανώτερης. 3. Εμπορικά καταστήματα. 4. Γραφεία, Τράπεζες, Ασφάλειες, Κοινωφελείς Οργανισμοί. 5. Διοίκηση (απαγορεύονται Υπουργεία). 6. Εστιατόρια. 7. Αναψυκτήρια. 8. Κέντρα διασκέδασης − αναψυχής (τα κέντρα νυχτερινής διασκέδασης επιτρέπονται μόνο στα οικόπεδα που έχουν πρόσωπο στο ΒΟΔ). 9. Χώροι συνάθροισης κοινού. 10. Πολιτιστικά κτίρια και εν γένει πολιτιστικές εγκαταστάσεις. 11. Κτίρια εκπαίδευσης. 12. Θρησκευτικοί χώροι. 13. Κτίρια κοινωνικής πρόνοιας. 14. Κτίρια γήπεδα στάθμευσης (συμπεριλαμβάνονται τα πλυντήρια αυτοκινήτων). Δεν επιτρέπονται τα γήπεδα στάθμευσης στη Λ. Κηφισίας και στην Αττική Οδό. 15. Αθλητικές εγκαταστάσεις. 16. Εγκαταστάσεις Εμπορικών εκθέσεων. 17. Διαγνωστικά Κέντρα» (άρθρο 1 παρ. Β περ. β΄). Εξάλλου, τα οικόπεδα των οικοδομικών τετραγώνων Γ147, Γ142 και Γ141 της αυτής περιοχής μετεγκατάστασης του καζίνο, τα οποία έχουν πρόσωπο επί της Λεωφόρου Σπύρου Λούη, ορίσθηκαν με το ίδιο π.δ. ως περιοχές Γενικής Κατοικίας ΓΚ1 (άρθρο 1 παρ. Γ περ. 4), στις οποίες επιτρέπονται οι ακόλουθες χρήσεις: «1. Κατοικία. 2. Ξενοδοχεία μέχρι 100 κλίνες και ξενώνες, κατηγορίας 4 αστέρων και ανώτερης. 3. Εμπορικά καταστήματα (με εξαίρεση υπεραγορές και πολυκαταστήματα) μέχρι 600 τ.μ. ανά αυτοτελή ιδιοκτησία. 4. Γραφεία, Τράπεζες, Ασφάλειες Κοινωφελείς Οργανισμοί. 5. Κτίρια εκπαίδευσης. 6. Εστιατόρια. 7. Αναψυκτήρια. 8. Θρησκευτικοί χώροι. 9. Κτίρια κοινωνικής πρόνοιας. 10. Επαγγελματικά εργαστήρια χαμηλής όχλησης μέχρι 15 HP, 22 KW κινητήρια ισχύ ή 50 KW θερμική ισχύ και μέχρι 400 τ.μ. ανά αυτοτελή ιδιοκτησία. 11. Πρατήρια βενζίνης. 12. Αθλητικές εγκαταστάσεις. 13. Κτίρια − γήπεδα στάθμευσης. 14. Πολιτιστικά κτίρια και εν γένει πολιτιστικές εγκαταστάσεις. 15. Διαγνωστικά Κέντρα» (άρθρο 1 παρ. Β΄ περ. δ΄).
21. Επειδή, εξ άλλου, με το εγκριθέν με το προσβαλλόμενο διάταγμα ΕΠΣ η περιοχή επέμβασης οργανώνεται σε τρεις χωρικές υποενότητες (άρθρο 9) και καθορίζονται γενικοί όροι και περιορισμοί δόμησης ανά χωρική υποενότητα, ως εξής: α) στη Χωρική Υποενότητα 1, συνολικής επιφάνειας περίπου 32,1 στρ., προβλέπονται χρήσεις Τουρισμού-Αναψυχής, μεταξύ των οποίων και καζίνο, με τις εκεί οριζόμενες εξαιρέσεις, και καθορίζεται συντελεστής δόμησης 0,8, ο οποίος προσαυξάνεται κατά 10% κατά τις διατάξεις του άρθρου 25 παρ. 2 του NOK (άρθρο 10 παρ. 1 περ. α΄ και 2 περ. α΄), β) στη Χωρική Υποενότητα 2, συνολικής επιφάνειας περίπου 5,8 στρ., προβλέπονται χρήσεις Γενικής Κατοικίας και σ.δ. 0,8 (άρθρο 10 παρ. 1 περ. β΄ και 2 περ. β΄) και γ) στη Χωρική Υποενότητα 3, συνολικής επιφάνειας περίπου 11,5 στρ., προβλέπονται χρήσεις Ελεύθερων χώρων – Αστικού Πρασίνου και απαγορεύεται κάθε δόμηση (άρθρο 10 παρ. 1 περ. γ΄). Παράλληλα, με το εγκριθέν ΡΣΕ η περιοχή επέμβασης οργανώνεται σε 11 οικοδομικά τετράγωνα, εκ των οποίων 7 οικοδομικά τετράγωνα κοινόχρηστων χώρων και 2 κοινωφελών χώρων (άρθρο 12). Προβλέπονται δύο οικοδομικά τετράγωνα δόμησης και εξειδικεύονται οι όροι δόμησης ανά οικοδομικό τετράγωνο ως εξής: α) Ο.Τ. Γ140 εντός της πρώτης υποενότητας, στο οποίο προβλέπονται χρήσεις Τουρισμού-Αναψυχής και χωροθετείται ειδικό κτήριο μικτής χρήσης, για το οποίο ισχύουν οι προβλέψεις της παρ. 2 του άρθρου 25 του ΝΟΚ, ενώ καθορίζονται, μεταξύ άλλων: i) σ.δ. 0,8, που προσαυξάνεται κατά 10% σε 0,88, σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη του ΝΟΚ, και ii) μέγιστο ύψος κτιρίων 21 μ., κατ’ άρθρο 15 παρ. 2 του ΝΟΚ, με την πρόβλεψη ότι, κατ’ εξαίρεση, στο μέτωπο της λεωφόρου Κηφισίας, το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος ορίζεται στα 18 μ. (άρθρο 13 παρ. 1) και β) Ο.Τ. Γ133Α με χρήση Γενικής Κατοικίας, το οποίο χωροθετείται στην δεύτερη υποενότητα και στο οποίο προβλέπονται, μεταξύ άλλων, σ.δ. 0,8 και μέγιστο ύψος κτηρίων 14 μ. κατά ΝΟΚ (άρθρο 13 παρ. 2). Περαιτέρω, αναφορικά με την εφαρμογή του ΡΣΕ, προβλέπεται η κατάργηση της 43067/29.12.2010 Πράξης κύρωσης της 1/2010 Πράξης εφαρμογής, καθ’ ο μέρος αφορά σε εκτάσεις ρυθμιζόμενες από το προσβαλλόμενο διάταγμα (άρθρο 15 παρ. 1 περ. α΄), και η ανασύνταξη της τελευταίας και ορίζεται ο Φορέας Υλοποίησης ως αποκλειστικά υπόχρεος για την επίσπευση και χρηματοδότηση των απαραίτητων προς τούτο μελετών (άρθρο 15 παρ. 3). Τέλος, ο Φορέας Υλοποίησης ορίζεται αποκλειστικά υπόχρεος για την αποκατάσταση ή καταβολή αποζημιώσεων επιπλέον έκτασης 7.290,57 τ.μ., η οποία αποδιδόταν προς αποκατάσταση ιδιοκτησιών και τη δημιουργία Τράπεζας γης με την 1/2010 Πράξη εφαρμογής εντός της περιοχής του ΕΠΣ, και των οποίων η αποκατάσταση δεν είναι πλέον εφικτή (άρθρο 14 παρ. 4).
22. Επειδή, όπως προκύπτει από τις παρατιθέμενες στη σκέψη 17 διατάξεις του ν. 4447/2016, τα ΕΠΣ εκπονούνται για τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη περιοχών ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων, που μπορεί να λειτουργήσουν ως υποδοχείς σχεδίων ή έργων υπερτοπικής κλίμακας, για τις οποίες απαιτείται ειδική ρύθμιση των χρήσεων γης και των λοιπών όρων ανάπτυξης, καθώς και για προγράμματα και παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας ή στρατηγικής σημασίας (άρθρο 8 παρ. 1 περ. α΄ και υποπερ. α΄). Με τα σχέδια αυτά, μεταξύ άλλων, καθορίζονται οι χρήσεις γης, οι όροι και περιορισμοί δόμησης καθώς και κάθε άλλο μέτρο, όρος ή περιορισμός που απαιτείται, ώστε να καταστεί η περιοχή επέμβασης κατάλληλη για την πραγματοποίηση των παρεμβάσεων της παρ. 1 (άρθρο 8 παρ. 1 περ. β΄). Τα ΕΠΣ εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις των Περιφερειακών και Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων και «περιέχουν τις αναγκαίες ρυθμίσεις για την επίτευξη των σκοπών τους, εντός της περιοχής επέμβασης» (άρθρο 8 παρ. 1 περ. γ΄). Επίσης με τα ΕΠΣ είναι δυνατόν να καθορίζονται ειδικοί όροι και περιορισμοί δόμησης, ακόμη και κατά παρέκκλιση από τους ισχύοντες όρους και περιορισμούς δόμησης, καθώς και από τις διατάξεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού και της εκτός σχεδίου δόμησης, κατόπιν ειδικής μελέτης και σχετικής επιστημονικής τεκμηρίωσης (άρ. 8 παρ. 1 περ. δ΄). Η έγκριση των ΕΠΣ γίνεται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ με το ίδιο διάταγμα εγκρίνονται και οι κατευθύνσεις, οι όροι και τα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, τα οποία πρέπει να τηρούνται κατά την εξειδίκευση και υλοποίηση των ΕΠΣ, σύμφωνα με τη σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Εξάλλου, με το ίδιο διάταγμα μπορεί να εγκρίνεται και το Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής μετά από γνώμη του ΚΕΣΥΠΟΘΑ και, κατά κανόνα, κατόπιν τήρησης της διαδικασίας δημοσιότητας που προβλέπεται στην παρ. 4 του άρθρου 10 του ίδιου νόμου. Ενόψει τούτων, τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, τα οποία προβλέπουν και οργανώνουν δραστηριότητες δυνάμει επιβαρυντικές του περιβάλλοντος (όπως βιομηχανικές, οικιστικές ή άλλες), οι οποίες, όμως έχουν αποτελέσει αντικείμενο των προβλεπομένων από τον νόμο επιστημονικών μελετών, κατά τρόπον ώστε να ελαχιστοποιούν τις πιέσεις στο περιβάλλον και τους κινδύνους για τις συνθήκες διαβίωσης, σε περιοχή, της οποίας τροποποιούν τις ειδικές και γενικές πολεοδομικές ρυθμίσεις και ιδίως τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης, προς υλοποίηση των στόχων και κατευθύνσεων του υπερκείμενου χωροταξικού σχεδιασμού, συνιστούν πρόσφορο κατά το Σύνταγμα εργαλείο χωρικού και Πολεοδομικού σχεδιασμού. Ως εκ τούτου, και ενόψει των όσων έγιναν δεκτά στη σκέψη 16, η έγκριση του ΕΠΣ, το οποίο δεσμεύεται από τις κατευθύνσεις και τους ορισμούς των υπερκειμένων σχεδίων, όχι, όμως, και από τις τυχόν αντίθετες προβλέψεις των υποκειμένων, δεν μπορεί να νοηθεί ως υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος ούτε ως ανεπίτρεπτη επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων. Συνεπώς, ο λόγος ακυρώσεως, με τον οποίον προβάλλεται αντισυνταγματικότητα των ανωτέρω διατάξεων των άρθρων 8 και 10 του ν. 4447/2016, κατ’ επίκληση και εφαρμογή των οποίων εγκρίθηκε, με το προσβαλλόμενο ΕΠΣ, η χωρική οργάνωση της περιοχής επέμβασης, ώστε αυτή να λειτουργήσει ως υποδοχέας του έργου της μετεγκατάστασης του Καζίνο της Πάρνηθας, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
23. Επειδή, όπως προκύπτει από τις προεκτεθείσες στη σκέψη 18 διατάξεις του νέου Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας-Αττικής, ο Δήμος Αμαρουσίου εντάσσεται στη χωρική υποενότητα Βόρειας Αθήνας (της χωρικής ενότητας Αθήνας - Πειραιά), η οποία, κατά τον προέχοντα χαρακτήρα της, είναι περιοχή κατοικίας, εμπορίου, υπηρεσιών και αναψυχής (άρθρο 9 παρ. 1.4), ταυτοχρόνως δε χαρακτηρίζεται ως διαδημοτικό κέντρο ευρείας ακτινοβολίας, ήτοι εντάσσεται στο δεύτερο επίπεδο της ιεράρχησης του οικιστικού δικτύου Πολεοδομικών κέντρων (μητροπολιτικών, διαδημοτικών και δημοτικών και, αντιστοίχως, μητροπολιτικής, ευρείας και τοπικής εμβέλειας), το οποίο συγκεντρώνει πολυδιάστατη ανάπτυξη χαρακτηριζόμενο από πολυλειτουργικότητα, περιλαμβάνει συμπληρωματικές δραστηριότητες μητροπολιτικού χαρακτήρα και συνιστά δίκτυο συμπληρωματικών κέντρων πολλαπλών δραστηριοτήτων (άρθρο 10 παρ. 3.2.). Επίσης, συνιστά και δευτέρου επιπέδου πόλο ανάπτυξης στρατηγικού χαρακτήρα (μετά τους πόλους διεθνούς και εθνικής εμβέλειας και ιεραρχικά ανώτερο από τους πόλους ενδοπεριφερειακής εμβέλειας) και, συγκεκριμένα, πόλο εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας, ο οποίος περιλαμβάνει πλέγμα υπερτοπικών δραστηριοτήτων και, ειδικότερα, έχει εξειδίκευση στις επιχειρήσεις, το υπερτοπικό εμπόριο, την αναψυχή, τις υπηρεσίες υγείας, τον αθλητισμό και τη διοίκηση (άρθρο 11 παρ. 1, 3 και 3.2.γ). Άλλωστε και υπό το προϊσχύσαν Ρυθμιστικό Σχέδιο και Πρόγραμμα προστασίας περιβάλλοντος της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας [ν. 1515/1985, Α΄ 18, όπως αντικαταστάθηκε αρχικώς με τον ν. 2052/1992 (Α΄ 94, βλ. άρθρο 11 παρ. 2) και στη συνέχεια με τον ν. 2730/1999 (Α΄130, βλ. άρθρο 1, με το οποίο προβλέφθηκε η δημιουργία συστήματος πόλων υπερτοπικής σημασίας, στους οποίους χωροθετούνται τα Ολυμπιακά Έργα και οι οποίοι θα εξυπηρετούν μετά την τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων συνδυασμένες λειτουργίες αθλητισμού, τουρισμού – αναψυχής, κοινωνικών εξυπηρετήσεων και πολιτισμού, μεταξύ άλλων, στην περιοχή του Ολυμπιακού Αθλητικού Κέντρου Αθήνας (Ο.Α.Κ.Α.)], η περιοχή του Δήμου Αμαρουσίου είχε χαρακτηρισθεί ως πόλος έλξης υπερτοπικών λειτουργιών – κέντρο μείζονος υπερτοπικής σημασίας επιπέδου Λεκανοπεδίου (βλ. ΣτΕ 873/2019 σκ. 6-8, 10, 914/2017 επτ. σκ. 9, 11, 13, 936/2017 επτ. σκ. 9, 11, 13). Εξ άλλου, ναι μεν η χωρική υποενότητα, το οικιστικό κέντρο και ο πόλος ανάπτυξης, κατηγορίες στις οποίες εμπίπτει, αντιστοίχως, κατά τα ανωτέρω, ο Δήμος Αμαρουσίου, δεν αναφέρονται ευθέως σε χαρακτήρα ή χρήση «τουρισμού», όπως, για παράδειγμα, αναφέρεται για τη Χωρική Υποενότητα Νότιας Αθήνας (άρθρο 9 παρ. 1.5: «... διατηρείται ο χαρακτήρας της ως περιοχής κυρίως κατοικίας, αλλά και τουρισμού, αναψυχής...») ή για τον Μητροπολιτικό Πόλο Ελληνικού – Αγίου Κοσμά (άρθρο 11 παρ. 3.1.β: «... μπορεί να περιλαμβάνει ενδεικτικώς χρήσεις... τουρισμού-αναψυχής...»), ωστόσο ρητώς ορίζεται στο άρθρο 11 παρ. 2.1.α του νέου ΡΣΑ ότι στον Κεντρικό Άξονα του Πολεοδομικού Συγκροτήματος, ο οποίος διασχίζει κατά μήκος τον άξονα τριτογενών δραστηριοτήτων της Λεωφόρου Κηφισίας και καταλήγει στον αναπτυξιακό πόλο του Αμαρουσίου, αναπτύσσονται πλέγματα λειτουργιών μητροπολιτικής και διεθνούς εμβέλειας με κύριο χαρακτήρα, μεταξύ άλλων, «τις τουριστικές υπηρεσίες», έννοια που, εκ της γενικότητάς της, περιλαμβάνει κάθε είδους δραστηριότητα τουριστικού χαρακτήρα, όπως αυτή του καζίνο. Τούτο προκύπτει άλλωστε και από το Παράρτημα XIII του νέου ΡΣΑ, στο οποίο ρητώς αναφέρεται ότι ο τουρισμός διασκέδασης, στον οποίο εντάσσεται η χρήση του καζίνο, αναπτύσσεται, ως έκφραση ημερήσιας αναψυχής, μεταξύ άλλων, στους υπερτοπικούς πόλους αναψυχής, στους οποίους ανήκει, κατά τα ανωτέρω, ο Δήμος Αμαρουσίου, ενώ οι τουριστικές υποδομές εν γένει λειτουργούν συμπληρωματικά και δημιουργούν συνέργειες με τις υποδομές αναψυχής και αθλητισμού, οι οποίες, κατά τα προαναφερθέντα, συναντώνται στον ίδιο Δήμο. Ενόψει των ανωτέρω, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νέου ΡΣΑ, κατά μήκος του άξονα της Λεωφόρου Κηφισίας, καθ’ ο μέρος αυτός διατρέχει τον Δήμο Αμαρουσίου, είναι επιτρεπτή η ανάπτυξη τουριστικών υπηρεσιών, στις οποίες περιλαμβάνεται, κατά τα ανωτέρω, και η χρήση καζίνο.
24. Επειδή, κατά τα αμέσως ανωτέρω εκτεθέντα, στο νέο ΡΣΑ δεν περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για συγκεκριμένες ειδικές κατηγορίες χρήσεων γης, όπως εν προκειμένω του καζίνο, αλλά αντιθέτως, ενόψει του κατά τα ανωτέρω χαρακτήρα του ως περιφερειακού χωρικού πλαισίου, με το οποίο καθορίζονται οι στρατηγικοί στόχοι για την χωροταξική, Πολεοδομική και οικιστική ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος της Αττικής, στο ΡΣΑ περιέχονται χωρικές κατευθύνσεις (όπως “τουρισμός», “υπηρεσίες», “εμπόριο», “αναψυχή») προς τα υποκείμενα σχέδια, όπως το προσβαλλόμενο ΕΠΣ. Συνεπώς, ο προβαλλόμενος με το Υπόμνημα ισχυρισμός ότι σε κανένα σημείο του ΡΣΑ δεν γίνεται αναφορά στα καζίνο ως τουριστικών επιχειρήσεων ή επιχειρήσεων αναψυχής και, επομένως, το προσβαλλόμενο ΕΠΣ αντιτίθεται στο νέο Ρ.Σ. Αθήνας - Αττικής, πρέπει να απορριφθεί, αφού η υπαγωγή της χρήσης καζίνο στην, κατά γενική Πολεοδομική λειτουργία, κατηγορία χρήσεων τουρισμού - αναψυχής, έχει αποτελέσει διαχρονικώς επιλογή του νομοθέτη [βλ. άρθρο 5 στ. 44 του π.δ. 59/2018 (Α΄ 114), καθώς και άρθρο 8 του προγενέστερου π.δ. της 6.2.1987 (Δ΄ 166), όπως αυτό είχε τροποποιηθεί με το άρθρο 6 του ν. 2160/1993 (Α΄ 118)], το δε ν. Ρ.Σ.Α. δεν απέκλεισε, πάντως, ρητώς την εφαρμογή της νομοθεσίας αυτής. Πρέπει, ομοίως, να απορριφθούν οι ισχυρισμοί των αιτουσών, σύμφωνα με τους οποίους η διάταξη του άρθρου 11 παρ. 2.1.α του ΡΣΑ, για την ανάπτυξη τουριστικών υπηρεσιών κατά μήκος του Κεντρικού Άξονα του Πολεοδομικού Συγκροτήματος, δεν μπορεί να αποτελέσει έρεισμα για τη εγκατάσταση καζίνο στη συγκεκριμένη θέση, καθόσον, όπως διατείνονται, η διάταξη του άρθρου 12 παρ. 5.γ.ββ («Οι βασικές κατευθύνσεις για την πολιτική χρήσεων γης στον αστικό χώρο, η εξειδίκευση των οποίων γίνεται στο Παράρτημα ΙΙ, είναι οι εξής: αα) ... ββ) Ο έλεγχος της έρπουσας γραμμικής ανάπτυξης κεντρικών λειτουργιών κατά μήκος των βασικών οδικών αξόνων») αποθαρρύνει τη γραμμική ανάπτυξη των εμπορικών και εν γένει οχλουσών χρήσεων κατά μήκος των βασικών οδικών αξόνων. Και τούτο διότι, η ρύθμιση αυτή αφορά προδήλως τις περιοχές, για τις οποίες δεν τάσσεται ως κατεύθυνση η προσέλκυση κεντρικών και υπερτοπικών λειτουργιών, όχι δε την περιοχή του σχεδίου, η οποία βρίσκεται εντός Διαδημοτικού Κέντρου Ευρείας Ακτινοβολίας, επί του κεντρικού Πολεοδομικού άξονα της πρωτεύουσας, στη συμβολή και εντός της άμεσης επιρροής του Αναπτυξιακού Άξονα Ανατολής Δύσης (πρβλ. ΣτΕ 873/2019 σκ. 14). Τούτο, άλλωστε, επισημαίνεται και στην από 7.9.2020 εισήγηση της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών Αστικών και Περιαστικών Περιοχών, στην οποία διαλαμβάνεται ότι “η ανωτέρω κατεύθυνση [του άρθρου 12 παρ. 5.γ.ββ του νέου ΡΣΑ] αφορά περιοχές, στις οποίες παρατηρείται “έρπουσα», δηλαδή αναπτυσσόμενη και διασπειρόμενη, χωρίς Πολεοδομική οργάνωση ανάπτυξη εμπορικών δραστηριοτήτων, γύρω από βασικές οδούς με πολλαπλές επιπτώσεις σε περιβαλλοντικό και οικονομικό επίπεδο, όπως είναι τα Μεσόγεια, η Λ. Λαυρίου κ.λπ.. Πρόκειται, δηλαδή, για περιοχές όπου υφίστανται μεγάλες αδόμητες εκτάσεις, εκτός του υφιστάμενου αστικού ιστού και δεν εξυπηρετούνται από Μέσα Σταθερής Τροχιάς και αφορά το γενικότερο πρόβλημα της ανάπτυξης δραστηριοτήτων σε περιοχές χωρίς προηγούμενο ολοκληρωμένο Πολεοδομικό σχεδιασμό και χωρίς η ζήτηση να διοχετεύεται σε οργανωμένους υποδοχείς». Ενόψει τούτων, το επίμαχο ΕΠΣ εναρμονίζεται με τις κατευθύνσεις του ν. Ρ.Σ. Αθήνας-Αττικής, πρέπει δε να απορριφθούν όλοι οι περί του αντιθέτου λόγοι ακυρώσεως.
25. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου που συνοδεύουν το προσβαλλόμενο διάταγμα (ιδίως από τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), τη Μελέτη του ΕΠΣ, τη Μελέτη του ΡΣΕ, τη γνωμοδότηση του Συμβουλίου Μητροπολιτικού Σχεδιασμού και τις γνωμοδοτήσεις του ΚΕΣΥΠΟΘΑ, καθώς και τις εισηγήσεις των αρμοδίων υπηρεσιών του ΥΠΕΝ), η επίμαχη περιοχή εγκατάστασης του καζίνο της Πάρνηθας, η οποία αποτελεί τμήμα της περιοχής Δηλαβέρη της Πολεοδομικής Ενότητας 5 (Ν. Φιλοθέη), επελέγη ως η καταλληλότερη περιοχή, προκειμένου να υποδεχθεί τη χρήση τουρισμός - αναψυχή και την εγκατάσταση του καζίνο, αφού ελήφθησαν υπόψη οι συνθήκες που είχαν διαμορφωθεί στα όρια της ΠΕ, ειδικά σε ό,τι αφορά στις υποδομές αθλητισμού, αναψυχής, και στην έκταση των εγκαταστάσεων του Ο.Α.Κ.Α. (Ολυμπιακό Στάδιο, εμπορικό κέντρο Golden Hall), καθώς επίσης και λόγω της σημασίας που πλέον έχει αποκτήσει η Οδός Σπύρου Λούη, ως υποδοχέας των χρηστών του Λεκανοπεδίου των εν λόγω εγκαταστάσεων. Ειδικότερα, κατά τη Διοίκηση, η περιοχή συγκεντρώνει χρήσεις γης και λειτουργίες, που έχουν από άποψη χωροταξική και λειτουργική, υπερτοπικό χαρακτήρα (εμπόριο, περίθαλψη, διοίκηση, αθλητισμός, εκπαίδευση κ.λπ.) και αποδίδουν στην περιοχή υπερτοπικότητα και χαρακτηριστικά μητροπολιτικού πόλου. Από την περιοχή επέμβασης διέρχεται ο Αναπτυξιακός Άξονας διεθνούς και εθνικής εμβέλειας του «κεντρικού άξονα του Πολεοδομικού Συγκροτήματος» επί της Λεωφόρου Κηφισίας, κατά μήκος του οποίου χωροθετούνται πλέγματα λειτουργιών μητροπολιτικής και διεθνούς εμβέλειας, με κύριο χαρακτήρα του τριτογενή τομέα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Έως σήμερα, η περιοχή επέμβασης επηρεάζεται από το Πολεοδομικό Κέντρο της Λεωφόρου Κηφισίας και χαρακτηρίζεται από τις ανωτέρω αναπτυχθείσες στην ευρύτερη περιοχή μέχρι και την τελευταία εικοσαετία, μεγάλες υπερτοπικές χρήσεις. Η κατοικία δεν αποτελεί την κυρίαρχη χρήση της περιοχής, όπως συμβαίνει στον υπόλοιπο Δήμο Αμαρουσίου. Αποτελεί δε η περιοχή επέμβασης, ουσιαστικά, εκείνη την υποενότητα της πόλης, η οποία, με βάση τα γεωγραφικά, λειτουργικά, Πολεοδομικά αλλά και χωροταξικά της γνωρίσματα, αποτελεί μέρος του πόλου που προσδίδει στον Δήμο Αμαρουσίου τα χαρακτηριστικά υπερτοπικότητας του μητροπολιτικού προαστίου. Τέλος, στην από 28.1.2022 κοινή εισήγηση της Διεύθυνσης Πολεοδομικού Σχεδιασμού και της Διεύθυνσης Τοπογραφικών Εφαρμογών του ΥΠΕΝ προς το ΚΕΣΥΠΟΘΑ, διαλαμβάνεται, πλην άλλων, ότι “καθοριστικό ρόλο για τον προτεινόμενο σχεδιασμό διαδραμάτισε η υπάρχουσα κατάσταση της ζώνης άμεσης και έμμεσης επιρροής, με στόχο η προτεινόμενη χωρική ανάπτυξη να ενταχθεί στα πλαίσια ενός ολοκληρωμένου σχεδίου», καθώς και ότι με το προσβαλλόμενο διάταγμα επιχειρείται η δημιουργία εντός αναπτυξιακού πόλου τουρισμού - αναψυχής, ο οποίος ενσωματώνεται και ενισχύει τον χαρακτήρα του υπερτοπικού Πολεοδομικού κέντρου του Δήμου Αμαρουσίου, με βασικό στόχο την αναβάθμιση της περιοχής και την εναρμόνισή της βάσει των επίμαχων χρήσεων – λειτουργιών με τον προγραμματικό - ρυθμιστικό της ρόλο.
26. Επειδή, εν προκειμένω, με το προσβαλλόμενο διάταγμα, δυνάμενο να αποκλίνει, κατά τα προαναφερόμενα από τον ισχύοντα σχεδιασμό κατωτέρου επιπέδου, υιοθετείται, πάντως, σε μεγάλο βαθμό ο υφιστάμενος Πολεοδομικός σχεδιασμός του Ρυμοτομικού Σχεδίου (Δ΄178/2003) της περιοχής Δηλαβέρη (τμήμα της Π.Ε 5), το οποίο κατά τα προεκτεθέντα, μέχρι σήμερα δεν έχει υλοποιηθεί. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό αυτόν, στην περιοχή επέμβασης προβλέπεται προεχόντως η χρήση “Πολεοδομικού Κέντρου», με τους αντίστοιχους περιορισμούς δόμησης, συμπεριλαμβάνοντας όλες τις ειδικές χρήσεις της εν λόγω γενικής κατηγορίας “Πολεοδομικό Κέντρο». Περαιτέρω, προβλέπεται η μετατροπή της χρήσης Πολεοδομικού Κέντρου, που προεβλέπετο από την Πολεοδομική Μελέτη του 2003 της περιοχής Δηλαβέρη (για το βόρειο τμήμα του Τομέα Ι της Πολεοδομικής Μελέτης), σε χρήση Τουρισμού-Αναψυχής. Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 1 α του διατάγματος, η νέα χρήση τουρισμού - αναψυχής καταλαμβάνει μικρότερη έκταση (περίπου 32,1 στρ.), προκειμένου να υποδεχθεί την ειδικότερη λειτουργία της μεταφερόμενης επιχείρησης καζίνο, στο πλαίσιο της δημιουργίας της πρώτης χωρικής υποενότητας (Χωρική Υποενότητα 1), η οποία περιλαμβάνει, σε τετραώροφο κτήριο συνολικής επιφάνειας 20.000 τ.μ., εκτός από το καζίνο, τουριστικά καταλύματα (εν προκειμένω μικρής κλίμακας ξενοδοχειακή μονάδα υψηλών προδιαγραφών), χώρους εστίασης, αναψυκτηρίων, γραφείων, χώρους συνάθροισης του κοινού και συνεδριακά κέντρα, εμπορικά καταστήματα και καταστήματα παροχής υπηρεσιών, εξαιρουμένων των υπεραγορών, πολυκαταστημάτων, εμπορικών κέντρων και εγκαταστάσεων εμπορικών εκθέσεων - εκθεσιακών κέντρων, στην υπόλοιπη δε έκταση πολιτιστικές και μικρές αθλητικές εγκαταστάσεις. Περαιτέρω, προβλέπεται (άρθρο 10 παρ. 1 β) η δημιουργία μίας δεύτερης υποενότητας με χρήση γενικής κατοικίας (Χωρική Υποενότητα 2), η οποία ήδη προβλεπόταν για την περιοχή επέμβασης, αλλά σε διαφορετικό χώρο από τον αρχικώς προβλεπόμενο και μειωμένης συνολικής εκτάσεως. Η υποενότητα αυτή γειτνιάζει εν μέρει με περιοχή γενικής κατοικίας, με την οποία και συνδέεται λειτουργικά. Τέλος, προβλέπεται (άρθρο 10 παρ. 1 γ) η δημιουργία και μίας τρίτης υποενότητας (Χωρική Υποενότητα 3), στην οποία αναπτύσσεται ένα ευρύ δίκτυο ελευθέρων χώρων και χώρων αστικού πρασίνου, σε θέση που αρχικώς καταλαμβανόταν από χρήση γενικής κατοικίας, της τάξεως περίπου των 12 στρεμμάτων, δηλαδή του ¼ περίπου της επιφάνειας της περιοχής επέμβασης (βλ. κατωτέρω, σκέψη 30), το οποίο θα αποτελέσει την αναγκαία ενδιάμεση ζώνη, στο δυτικό τμήμα της περιοχής επέμβασης, μεταξύ των χρήσεων της υποενότητας τουρισμού – αναψυχής και της οικιστικής περιοχής Δηλαβέρη, συμβάλλοντας στη λειτουργική ενοποίηση αυτών των εκτάσεων και στην ενίσχυση του Πολεοδομικού αποθέματος της περιοχής σε κοινόχρηστους και ελεύθερους χώρους. Εξάλλου, η δια του προσβαλλόμενου διατάγματος μετατροπή στην επίμαχη εν προκειμένω Χωρική Υποενότητα 1 της μέχρι πρότινος ισχύουσας χρήσης του Πολεοδομικού Κέντρου σε χρήση Τουρισμού Αναψυχής, εχώρησε κατόπιν ειδικής επιστημονικής μελέτης, αφού ελήφθη υπόψη η φυσιογνωμία και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής επέμβασης, αλλά και της ευρύτερης περιοχής εντός της οποίας αυτή εντάσσεται, επί τη βάσει κριτηρίων συναπτομένων προεχόντως προς τη λειτουργικότητα της περιοχής επέμβασης, και για την εξυπηρέτηση, κατά τη μελέτη, λόγων δημοσίου συμφέροντος αναγομένων στην Πολεοδομική αναβάθμιση της περιοχής. Περαιτέρω, η επιλογή της συγκεκριμένης θέσεως μετεγκατάστασης του καζίνο είναι σύμφωνη και εναρμονίζεται με τις κατευθύνσεις του υπερκείμενου νέου ΡΣΑ, με τις οποίες προσδίδεται στο Μαρούσι ο χαρακτήρας πόλου εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας, με πολυδιάστατη ανάπτυξη και πολυλειτουργικότητα, εντός του οποίου, κατά μήκος του άξονα της Λ. Κηφισίας, καθ’ ο μέρος διατρέχει τον Δήμο Αμαρουσίου, μπορεί να αναπτυχθεί πλέγμα υπερτοπικών δραστηριοτήτων, μεταξύ των οποίων και τουριστικών υπηρεσιών, στις οποίες περιλαμβάνεται, κατά τα γενόμενα ανωτέρω δεκτά (βλ. σκ. 23), και η χρήση καζίνο. Εξ άλλου, η επίμαχη Υποενότητα 1, εντός της οποίας εντάσσεται η χρήση καζίνο, εναρμονίζεται και με τις γειτνιάζουσες χρήσεις και δραστηριότητες εμπορίου και τριτογενών δραστηριοτήτων. Στην ίδια δε υποενότητα απαγορεύονται ορισμένες επιβαρυντικές Πολεοδομικά ειδικές κατηγορίες χρήσεων και, συγκεκριμένα, οι υπεραγορές και τα πολυκαταστήματα, καθώς και οι εγκαταστάσεις εμπορικών εκθέσεων, οι οποίες ήταν επιτρεπτές μέχρι σήμερα. Ενόψει των ανωτέρω, οι επίμαχες ρυθμίσεις του προσβαλλόμενου διατάγματος, με τις οποίες οργανώνεται η περιοχή που θα υποδεχθεί το καζίνο, ως έργο υπερτοπικής σημασίας, συνάδουν, κατ’ αρχήν, με την κατά το άρθρο 24 του Συντάγματος επιταγή για ορθολογικό χωροταξικό και Πολεοδομικό σχεδιασμό, εναρμονίζονται δε και προς τις κατευθύνσεις του νέου ΡΣΑ, λαμβάνοντας δε υπόψη τη φυσιογνωμία της ευρύτερης περιοχής, δεν είναι αποσπασματικές, όπως αβασίμως προβάλλεται. Συνακόλουθα, με το προσβαλλόμενο ΕΠΣ δεν ανατρέπεται η χωροταξική και Πολεοδομική λειτουργία της περιοχής ούτε αλλοιώνεται η φυσιογνωμία της αλλά, αντιθέτως, συμπληρώνεται ο χωροταξικός και Πολεοδομικός σχεδιασμός της. Τέλος, λαμβανομένου υπόψη ότι η κατοικία δεν είναι η κυρίαρχη χρήση της επίμαχης περιοχής επέμβασης, η εντασσόμενη σε αυτήν ειδική Πολεοδομική λειτουργία του καζίνο δεν συγκρούεται με τις υφιστάμενες στην περιοχή χρήσεις (εμπορίου, αθλητισμού, αναψυχής και τουρισμού), αλλά αντιθέτως εναρμονίζεται προς αυτές. Κατόπιν τούτων, όλοι οι λόγοι ακυρώσεως, με τους οποίους προβάλλονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι. Κατά το μέρος δε, που οι λόγοι αυτοί έχουν την έννοια της ευθείας αντίθεσης του προσβαλλομένου ΕΠΣ με τη συνταγματική επιταγή της προστασίας του περιβάλλοντος, χωρίς, δηλαδή, το σχέδιο αυτό να αξιολογείται εν σχέσει προς το προϋφιστάμενο καθεστώς, και, ιδίως, με τον υπερκείμενο σχεδιασμό, αυτοί είναι και πάλι απορριπτέοι, διότι η ευθεία αξιολόγηση των συνεπειών ορισμένου σχεδίου ή προγράμματος και η κατ’ ουσίαν κρίση αν η πραγματοποίησή του αντίκειται στην αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης εξέρχονται των ορίων του ακυρωτικού ελέγχου, στο πλαίσιο του οποίου μπορεί μόνον να ελεγχθεί αν από τα στοιχεία του φακέλου και τα διδάγματα της κοινής πείρας προκύπτει ότι η προκαλούμενη από το σχέδιο βλάβη για το περιβάλλον, εφόσον πράγματι στοιχειοθετείται, είναι είτε μη επανορθώσιμη είτε προφανώς δυσανάλογη με το προσδοκώμενο όφελος και έχει τέτοια έκταση και συνέπειες, ώστε προδήλως να αντιστρατεύεται τη συνταγματική αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης (πρβλ. Σ.τ.Ε. Ολομ.: 1305/2019, 462/2010, 613/2002).
27. Επειδή, από τη διατύπωση του παρατιθέμενου ανωτέρω άρθρου 8 του ν. 4447/2016, με το οποίο, όπως προεκτέθηκε, προβλέπεται η εκπόνηση ΕΠΣ για τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη περιοχών “ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων», ώστε αυτές να μπορούν να λειτουργήσουν ως υποδοχείς σχεδίων, έργων και προγραμμάτων υπερτοπικής σημασίας, προκύπτει ότι ο νόμος δεν επιβάλλει την κατάρτιση των σχεδίων αυτών σε κλίμακα Πολεοδομικής ενότητας, αλλά η περιοχή επέμβασης καθορίζεται ενόψει των στόχων του ΕΠΣ στο πλαίσιο του συγκεκριμένου σχεδίου, έργου ή προγράμματος. Προβλέπεται, μάλιστα, ρητώς ότι η περιοχή επέμβασης μπορεί να αποτελείται από διακριτά (μη όμορα) τμήματα, εφόσον μεταξύ των επιμέρους τμημάτων της υπάρχει λειτουργική ενότητα και εξυπηρετούνται οι στόχοι του ΕΠΣ. Δεν συνάγεται δε το αντίθετο από τη διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 10 του ίδιου ως άνω νόμου, την οποία επικαλούνται οι αιτούσες, διότι η διάταξη αυτή αφορά το Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής, που εξειδικεύει τις ρυθμίσεις του ΕΠΣ, και ορίζει ότι τα ΡΣΕ καταρτίζονται για το σύνολο των περιοχών των τοπικών ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων ή και για τμήμα αυτών, το οποίο πρέπει, πάντως, να αποτελεί Πολεοδομική ενότητα, όπως αυτή καθορίζεται στο οικείο Τοπικό ή Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο, ή υποενότητα Πολεοδομικής ενότητας. Συνεπώς, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο λόγος ακυρώσεως ότι με το προσβαλλόμενο διάταγμα εισάγεται η χρήση Τουρισμού - Αναψυχής για τη Χωρική Υποενότητα 1 κατά τρόπο αποσπασματικό, από την άποψη ότι οργανώνεται χρήση γης σε κλίμακα μικρότερη της Πολεοδομικής ενότητας, αφού, άλλωστε, από καμία διάταξη, γενική ή ειδική, δεν καθιερώνεται υποχρέωση πρόβλεψης των ίδιων χρήσεων για ολόκληρη τη ρυθμιζόμενη περιοχή, αλλά, αντιθέτως, είναι, κατ’ αρχήν, επιτρεπτή η ρύθμιση του ζητήματος αυτού με διαφορετικό τρόπο για κάθε διακεκριμένο υποσύνολο της ρυθμιζόμενης περιοχής. Πρέπει, επομένως, και ο λόγος αυτός να απορριφθεί.
28. Επειδή, με τις διατάξεις του π.δ/τος 59/2018 (Α΄114) καθορίζονται οι γενικές κατηγορίες χρήσεων γης και απαριθμούνται περιοριστικά οι χρήσεις που, κατά την ειδική Πολεοδομική τους λειτουργία, επιτρέπεται να αποτελέσουν περιεχόμενο των γενικών κατηγοριών. Με τις διατάξεις αυτές, ερμηνευόμενες ενόψει και της προαναφερόμενης συνταγματικής επιταγής για ορθολογικό χωροταξικό και Πολεοδομικό σχεδιασμό, καθιερώνεται το σύστημα της τυποποίησης των κατηγοριών χρήσεων γης. Σύμφωνα με το σύστημα αυτό, κατά τον Πολεοδομικό σχεδιασμό δεν επιτρέπεται ανάμειξη χρήσεων γης, κατά τρόπο ώστε να νοθεύονται οι κατηγορίες που θεσπίζονται με το παραπάνω προεδρικό διάταγμα, αλλ’ η Διοίκηση οφείλει να επιλέγει για κάθε περιοχή μία κατηγορία χρήσεων με το περιεχόμενο, το οποίο ορίζεται στις διατάξεις του διατάγματος αυτού, και με τη δυνατότητα να αποκλείει ορισμένες από τις επιτρεπόμενες χρήσεις, εφόσον δεν παραβλάπτεται η Πολεοδομική λειτουργία της οικείας κατηγορίας (ΣτΕ Ολομ.: 2564/2022, σκ. 34 επ. και 41, 123/2007, σκ. 9).
29. Επειδή, η ένταξη, με το προσβαλλόμενο διάταγμα, της χρήσης του καζίνο στη Χωρική Υποενότητα 1 της περιοχής του ΕΠΣ δεν εχώρησε κατ’ ανεπίτρεπτη νόθευση των χρήσεων γης, περίπτωση που, κατά τα εκτιθέμενα στην προηγούμενη σκέψη, συντρέχει με την εισαγωγή χρήσης γης σε γενική κατηγορία χρήσεων άλλη από εκείνη, στην οποία αυτή περιοριστικά υπάγεται κατά την ειδική Πολεοδομική της λειτουργία. Και τούτο διότι εν προκειμένω, δεν εισάγεται η χρήση του καζίνο σε περιοχή αμιγούς ή γενικής κατοικίας, αλλά σε περιοχή η οποία, κατά τα ανωτέρω, εμπίπτει στη γενική κατηγορία χρήσης “τουρισμός - αναψυχή», σε χρήση, δηλαδή, στην οποία επιτρέπεται κατά νόμον (βλ. άρθρα 1 Ι και ΙΙ περ. 44, και 5 περ. 44 πδ/τος 59/2018) η ειδική Πολεοδομική λειτουργία του καζίνο, η οποία, όπως έγινε ανωτέρω δεκτό (βλ. σκέψη 26), νομίμως εισήχθη με το προσβαλλόμενο διάταγμα, καθόσον ετέθη σε υλοποίηση προς τις γενικές κατευθύνσεις του νέου ΡΣΑ και δεν επάγεται ανεπίτρεπτη συνταγματικώς επιδείνωση του οικιστικού περιβάλλοντος ούτε αντίκειται στις αρχές του ορθολογικού χωροταξικού και Πολεοδομικού σχεδιασμού. Πρέπει, επομένως, να απορριφθεί και ο λόγος αυτός.
30. Επειδή, όπως προεκτέθηκε, με το προσβαλλόμενο διάταγμα προβλέπεται και η δημιουργία τρίτης χωρικής υποενότητας, συνολικής επιφάνειας περίπου 11,5 στρεμμάτων, δυτικά του προτεινόμενου πόλου αναψυχής, στην οποία απαγορεύεται κάθε δόμηση και η οποία αποτελείται αποκλειστικά από κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους καθώς και ελεύθερους χώρους αστικού πρασίνου, οι οποίοι διαμορφώνονται σε συνδυασμό με οδικό δίκτυο και δίκτυο πεζοδρόμων (άρ. 10 παρ. 1 περ. γ). Επίσης, προβλέπεται ότι στο σύνολο της περιοχής του ΕΠΣ υπολογίζεται και επιβάλλεται εισφορά σε γη 50% (αρ. 10 παρ. 3). Σε σχέση με το ζήτημα αυτό, στη μελέτη του εγκρινόμενου με το προσβαλλόμενο διάταγμα ΡΣΕ (βλ. ενότητα 6.4 «Ισοζύγιο γης – Έλεγχος μεγεθών») διαλαμβάνονται τα εξής: «Από τη σύγκριση των προτεινόμενων κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων με αυτούς που καθόρισε η Πολεοδομική Μελέτη ένταξης της περιοχής «Δηλαβέρης» το 2003, προκύπτει ότι η περιοχή επέμβασης: ●ευνοείται με περίπου 5 στρ. περισσότερους κοινόχρηστους χώρους ●βρίσκεται σε παρόμοια επίπεδα εκτάσεων (περίπου 5%) σε σχέση με τους κοινωφελείς χώρους ● παρουσιάζει μεγάλη μείωση στις δομήσιμες εκτάσεις (της τάξης περίπου των 11 στρ.) ● ενισχύεται σε επίπεδο οδικού δικτύου με στόχο την Κυκλοφοριακή επίλυση των θεμάτων που υφίστανται και της κάλυψης των νέων αναγκών που γεννώνται με την προτεινόμενη επένδυση, ώστε να μην επιβαρυνθεί η περιμετρική περιοχή ● παρουσιάζει μείωση στο δίκτυο πεζοδρόμων της τάξης περίπου των 1.300 τ.μ.. Από τα παραπάνω συμπεραίνεται ότι το ισοζύγιο γης υπολογίζεται θετικό τόσο σε επίπεδο απόδοσης εκτάσεων από εισφορά σε γη, όσο και στην τελική κατανομή των εκτάσεων και των χρήσεων γης σε σύγκριση και με τα μεγέθη που καθόρισε η Πολεοδομική Μελέτη ένταξης περιοχής Δηλαβέρη». Στην ίδια μελέτη περιλαμβάνεται συγκριτικός πίνακας, όπου καταγράφεται η έκταση που καταλαμβάνουν τα οικοδομικά τετράγωνα, οι κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι, οι δρόμοι και οι πεζόδρομοι της περιοχής Δηλαβέρη, αφενός σύμφωνα με την Πολεοδομική Μελέτη του έτους 2003 και αφετέρου σύμφωνα με το προσβαλλόμενο ΡΣΕ. Από τον πίνακα αυτόν προκύπτει για το ΡΣΕ θετικό ισοζύγιο κοινόχρηστων χώρων. Περαιτέρω, και στην από 7.9.2020 εισήγηση της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών Αστικών και Περιαστικών Περιοχών του ΥΠΕΝ διαπιστώνεται η «δημιουργία δικτύου ελεύθερων χώρων που οδηγεί στην σημαντική αύξηση των κοινόχρηστων χώρων του Δήμου Αμαρουσίου και ιδιαιτέρως στην Π.Ε. 5, αλλά και στη γειτονιά Δηλαβέρη». Ομοίως, στην 1/συν.4η/11.9.2020 θετική γνωμοδότηση του Συμβουλίου Μητροπολιτικού Σχεδιασμού, διαλαμβάνεται επί του θέματος ότι «… δημιουργούνται εκτενείς και ενιαίοι χώροι πρασίνου… η προτεινόμενη δημιουργία δικτύου ελεύθερων χώρων συμβάλλει στην σημαντική αύξηση των κοινόχρηστων χώρων του Δήμου Αμαρουσίου και ειδικότερα στην Π.Ε. 5. … Όπως προκύπτει από την μελέτη του Ε.Π.Σ. … η απόδοση των Κ.Χ. και ελεύθερων χώρων είναι πολύ μεγαλύτερη από την ήδη θεσμοθετημένη … Ο προτεινόμενος σχεδιασμός αυξάνει τους κοινόχρηστους χώρους πρασίνου της περιοχής». Τέλος, στην από 28.1.2022 κοινή εισήγηση των Διευθύνσεων Πολεoδομικού Σχεδιασμού και Τοπογραφικών Εφαρμογών αναφέρονται σχετικώς τα εξής: «Σύμφωνα με την προτεινόμενη Πολεοδομική οργάνωση, η κατανομή των προτεινόμενων κοινόχρηστων χώρων γίνεται στο μεγαλύτερο μέρος της περιοχής επέμβασης με εστίαση στο δυτικό τμήμα, στη λογική να λειτουργήσει ως ενδιάμεση ζώνη μεταξύ της προτεινόμενης χρήσης Τουρισμού - Αναψυχής και του υπόλοιπου οικιστικού τμήματος της γειτονιάς του Δηλαβέρη. Αποτελούν είτε μικρούς και μεσαίους διακριτούς χώρους, είτε μεγάλες ενιαίες εκτάσεις πρασίνου. Επιλέγεται η εισφορά σε γη να αποτελέσει ένα ευρύ πλέγμα κοινοχρήστων χώρων που θα πλαισιώνουν αλλά και θα διαχωρίζουν την λειτουργία του πόλου τουρισμού - αναψυχής ενοποιώντας την ομαλά με τον όμορο αστικό ιστό. Το προτεινόμενο ευρύ πλέγμα των κοινοχρήστων χώρων συνίσταται σε ελεύθερους χώρους πρασίνου, και σε κοινωφελείς χώρους (π.χ. αθλητικές εγκαταστάσεις) και σε τοπικά δίκτυα κυκλοφορίας πεζών και οχημάτων. Επίσης τμήμα της θα αποδοθεί για την εξασφάλιση ικανού χώρου για την επίλυση Κυκλοφοριακών προβλημάτων στην περιοχή (διαπλάτυνση παράδρομου λεωφόρου Κηφισίας, νέο τεχνικό έργο πρόσβασης κλπ). Οι μικροί και μεσαίοι προτεινόμενοι κοινόχρηστοι χώροι χωροθετούνται στα όρια επαφής της περιοχής επέμβασης με τις όμορες οικιστικές περιοχές, ενώ ο σημαντικός πυρήνας πρασίνου και αθλητικών εγκαταστάσεων αναπτύσσεται στο δυτικό όριο της περιοχής επέμβασης μεταξύ του Ο.Τ. Τ-Α και της οδού Αποστόλου Παύλου. Η συνολική έκταση του δυτικού πυρήνα των κοινόχρηστων (εξαιρουμένων των πεζοδρόμων και οδών) ελεύθερων χώρων πρασίνου και αθλητικών εγκαταστάσεων της περιοχής μελέτης, διαμορφώνεται περίπου στα 7,8 στρέμματα. Αν στην έκταση αυτή προστεθεί και η έκταση του Ο.Τ. Τ-Α που τίθεται σε κοινή χρήση (3,4 στρ.) ως ελεύθερος χώρος πρασίνου, το σύνολο του πυρήνα ανέρχεται σε 11,2 στρ. Τα οικοδομικά τετράγωνα κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων που διαμορφώνονται από το προτεινόμενο σχέδιο στοχεύουν στη δημιουργία ενός σημαντικού δικτύου ελευθέρων χώρων περιμετρικά της περιοχής, αλλά και στη σύνδεσή τους με τους υφιστάμενους ελεύθερους χώρους. Οι σημαντικές υπερτοπικές χρήσεις που γειτνιάζουν με την περιοχή (ΟΑΚΑ, Golden Hall) αναμένεται να ωφεληθούν σημαντικά από τη δημιουργία ενός ικανού σε μέγεθος δικτύου κοινοχρήστων και κοινωφελών χώρων. […] συγκεκριμένα διαμορφώνονται 7 Ο.Τ. κοινοχρήστων χώρων συνολικής έκτασης 6.346,39 τ.μ. (ΚΧ 140Α, 140Β, 140Γ, 144, 144Α, 142Α, 146Α) και 2 κοινωφελών χώρων συνολικής έκτασης 2.421,49 τ.μ. (ΚΦ 145, 146). Το προτεινόμενο δίκτυο κυκλοφορίας πεζών σε επαφή και εντός της περιοχής άμεσης επέμβασης έχει βάση τη λειτουργική ενοποίηση των προτεινόμενων κοινοχρήστων χώρων και τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου διαδρομών πεζών ή και πεζόδρομων, που προτείνεται να δημιουργηθούν εντός της περιοχής επέμβασης, κατά τρόπο που να εξυπηρετούν τη διακίνηση πεζή τόσο εντός της περιοχής επέμβασης, όσο και εντός της άμεσης περιοχής επιρροής, αλλά και προς/από τις όμορες περιοχές, ελαχιστοποιώντας τις εμπλοκές με την κυκλοφορία οχημάτων. Το δίκτυο αυτό καταλαμβάνει συνολική έκταση 2,5 περίπου στρεμμάτων εντός της πολεοδομούμενης περιοχής. Βασικό χαρακτηριστικό της προτεινόμενης δομής του δικτύου κυκλοφορίας πεζών είναι η επιδίωξη για διασφάλιση των προϋποθέσεων ελεύθερης και ανεμπόδιστης κυκλοφορίας πεζών, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της πεζή διασύνδεσης μεταξύ της Π.Ε. 5, του αναπτυξιακού πόλου Ο.Α.Κ.Α. και του βορειοδυτικού τμήματος του Δήμου Χαλανδρίου με τη δημιουργία οργανωμένων διαδρομών πεζή/πεζοδρόμων που θα επιτρέπουν την ακώλυτη πεζοπορία κατά το δυνατόν απαλλαγμένη από την εμπλοκή με την κυκλοφορία οχημάτων». Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι με το προσβαλλόμενο ΕΠΣ και το εγκριθέν ΡΣΕ επέρχεται αύξηση της αποδιδόμενης εισφοράς σε γη στο σύνολο της περιοχής του ένδικου ΕΠΣ, από 37%, όπως προεβλέπετο στην Πολεοδομική Μελέτη του 2003, σε 50%, με αποτέλεσμα το συνολικό ποσοστό των ελεύθερων χώρων, σε συνδυασμό με τους κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους, όπως αυτοί καθορίζονται στη Χωρική Υποενότητα 3, να αυξηθεί σημαντικά (βλ. εκτός των ανωτέρω και την από 19.4.2019 εισήγηση της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών, Αστικών και Περιαστικών Περιοχών- 8ο κεφάλαιο, το …/2.4.2024 έγγραφο απόψεων του Γεν. Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, καθώς και τις απόψεις του Δήμου Αμαρουσίου κατά τη διαβούλευση, όπου αναγνωρίζεται ότι με το ΡΣΕ προβλέπονται μεγαλύτερης έκτασης κοινόχρηστοι χώροι σε σχέση με την Πολεοδομική Μελέτη). Συνεπώς, ο λόγος ακυρώσεως ότι με το προσβαλλόμενο διάταγμα επέρχεται μείωση των κοινόχρηστων χώρων σε σχέση με την πρόταση πολεοδόμησης της Πολεοδομικής Μελέτης του 2003, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Δοθέντος δε ότι το προσβαλλόμενο ΕΠΣ προβλέπει τη δημιουργία διακριτής υποενότητας (Χωρική Υποενότητα 3), συνολικής επιφάνειας περίπου 11,5 στρεμμάτων, όπου, κατά τα προεκτεθέντα, αναπτύσσονται κοινόχρηστοι, κοινωφελείς χώροι και ελεύθεροι χώροι αστικού πρασίνου, οι οποίοι διαμορφώνονται σε συνδυασμό με οδικό δίκτυο και δίκτυο πεζοδρόμων, είναι απορριπτέα τα προβαλλόμενα περί κατακερματισμού των κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων. Εξ άλλου, ρητώς προβλέπει το προσβαλλόμενο διάταγμα ότι τα έργα της διαμόρφωσης των κοινοχρήστων χώρων καθώς και της κατασκευής και απόδοσης των προβλεπόμενων στους χώρους αυτούς Υποδομών, τα οποία πραγματοποιούνται με αποκλειστικές δαπάνες και μέριμνα του Φορέα Υλοποίησης, θεωρούνται αντισταθμιστικά προς το Ελληνικό Δημόσιο και τους οικείους ΟΤΑ (άρθρο 7 παρ. 5), καθώς και ότι οι κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι και γενικά οι εκτάσεις που αποδίδονται στον Δήμο Αμαρουσίου, περιέρχονται σε κοινή χρήση και στον Δήμο Αμαρουσίου, αντίστοιχα (άρθρο 15 παρ. 1 περ. β΄). Συνεπώς, η κατά τα ανωτέρω σημαντική αύξηση των ελεύθερων χώρων σε συνδυασμό με τους κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους και τις ειδικότερες εντός αυτών επιτρεπόμενες χρήσεις (μικρές υπαίθριες αθλητικές εγκαταστάσεις, χώροι συνάθροισης κοινού, όπως μικρά ανοικτά θέατρα και κινηματογράφοι, γωνιές ανακύκλωσης), λειτουργεί προς όφελος όχι μόνον των εν δυνάμει χρηστών των νέων λειτουργιών αλλά και των μόνιμων κατοίκων της ευρύτερης περιοχής. Κατόπιν τούτων, οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί ότι δεν πρόκειται για πράγματι κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους, αλλά για χώρους προς εξυπηρέτηση αποκλειστικά της παρεμβαίνουσας επιχείρησης καζίνο πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.
31. Επειδή, όσον αφορά την εφαρμογή των κριτηρίων του άρθρου 369Α παρ. 8 περ. α΄ του ν. 4512/2018 και τη συγκριτική αξιολόγηση εναλλακτικών θέσεων στην Αττική για τη μεταφορά του Καζίνο Πάρνηθας, η ΕΚΠΑ Α.Ε. (και ήδη η παρεμβαίνουσα ...) υπέβαλε στη Διοίκηση την από τον Οκτώβριο 2018 Τεχνική Έκθεση, η οποία ναι μεν αναφέρεται στα κριτήρια του ν. 4499/2017, ωστόσο ανταποκρίνεται και στις προϋποθέσεις που τάσσει το άρθρο 369Α παρ. 8 περ. α΄ του ν. 4512/2018. Στην Έκθεση αυτή διαλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Εισαγωγή. Η “ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΖΙΝΟ ΠΑΡΝΗΘΑΣ Α.Ε.” έχει αποφασίσει την κίνηση διαδικασίας για σύνταξη Ε.Χ.Σ. με σκοπό την μετεγκατάσταση του Καζίνο Πάρνηθας από τον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας σε περιοχή εντός της Περιφέρειας Αττικής, … Συγκριτική αξιολόγηση εναλλακτικών υποδοχέων. Πιο συγκεκριμένα, με το άρθρο 6 του ν. 4499/2017, δόθηκε η δυνατότητα μεταφοράς του Καζίνο Πάρνηθας από τον Εθνικό Δρυμό εντός της Περιφέρειας Αττικής και ειδικότερα, εντός των διαδημοτικών κέντρων ευρείας ακτινοβολίας ή των Αναπτυξιακών Αξόνων διεθνούς και εθνικής εμβέλειας ή των Πόλων εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας... εκτός των περιοχών που υπάγονται στα μητροπολιτικά κέντρα Αθήνας και Πειραιά, στις Χωρικές Υποενότητες Νότιας Αθήνας και Λαυρεωτικής, καθώς και στη Χωρική Ενότητα Δυτικής Αττικής... Με βάση τις παραπάνω κατευθύνσεις οι περιοχές των μητροπολιτικών κέντρων Αθήνας και Πειραιά καθώς και αυτές της Χωρικής Υποενότητας (Χ.Υ.) Νότιας Αθήνας και Λαυρεωτικής και η Χωρική Ενότητα Δυτικής Αττικής, αποκλείονται ως δυνητικές επιλογές – υποδοχείς για τη μεταφορά του καζίνο. Αυτό τεκμηριώνεται αν ληφθούν υπόψη οι Δήμοι που περιλαμβάνονται σε αυτές τις χωρικές ενότητες του Λεκανοπεδίου... Ειδικά για την Χ.Υ. Νότιας Αθήνας και επιπλέον των ειδικότερων χαρακτηριστικών της ... που την εξαιρούν από τους δυνητικούς υποδοχείς για την μεταφορά του καζίνο, αποτρεπτικό παράγοντα αποτελεί και η επικείμενη χωροθέτηση καζίνο στην περιοχή του Μητροπολιτικού Πόλου του Ελληνικού – Αγ. Κοσμά (βάσει του ν. 4277/2014)... Αξιολογώντας συνεπώς τις υπόλοιπες περιοχές εντός της Περιφέρειας Αττικής οι οποίες βρίσκονται “εντός των διαδημοτικών κέντρων ευρείας ακτινοβολίας ή των Αναπτυξιακών Αξόνων διεθνούς και εθνικής εμβέλειας ή των Πόλων εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας», προκύπτουν οι κάτωθι [20] Δήμοι: 1. Φιλαδέλφειας - Χαλκηδόνας, 2. Κηφισιάς, 3. Μεταμόρφωσης, 4. Αμαρουσίου, 5. Ψυχικού - Φιλοθέης, 6. Νέας Ιωνίας, 7. Χαλανδρίου, 8. Αιγάλεω, 9. Περιστερίου, 10. Χαϊδαρίου, 11. Νίκαιας – Αγίου Ιωάννη Ρέντη, 12. Κερατσινιού - Δραπετσώνας, 13. Ωρωπού, 14. Διονύσου (Δ.Ε. Αγ. Στεφάνου), 15. Αχαρνών, 16. Ραφήνας - Πικερμίου, 17. Παλλήνης, 18. Παιανίας, 19. Σπάτων - Αρτέμιδος, 20. Κρωπίας ... [ακολούθως παρατίθεται ο Πίνακας 1 “Αξιολόγηση καταλληλότητας περιοχών ΡΣΑ», στον οποίο όλοι οι δήμοι της Περιφέρειας Αττικής αξιολογούνται ανάλογα με το αν εμπίπτουν σε Διαδημοτικά Κέντρα Ευρείας Ακτινοβολίας, Πόλους εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας, Αναπτυξιακούς Άξονες διεθνούς και εθνικής εμβέλειας ή σε περιοχές που εξαιρούνται βάσει του ν. 4499/2017, ο δε Δήμος Αμαρουσίου πληροί, σύμφωνα με τον πίνακα αυτό, και τα τρία πρώτα κριτήρια, χωρίς να εμπίπτει στις εξαιρούμενες κατά νόμο περιοχές] ... Επιδιώκοντας μια περαιτέρω αξιολόγηση και ιεράρχηση των παραπάνω κέντρων εισάγονται τρεις (3) επιπλέον μεταβλητές – προϋποθέσεις, όπως αυτές επίσης ορίζονται στο Ν. 4499/2017 (άρθρο 6), ως εξής: ● Υπερτοπικός χαρακτήρας (θεσμικό πλαίσιο) [«α) Η περιοχή στην οποία επιτρέπεται να γίνει η μεταφορά πρέπει να έχει υπερτοπικό χαρακτήρα που καθορίζεται από τις ισχύουσες χρήσεις γης, όπως αυτές έχουν εγκριθεί από το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ) ή Πολεοδομικό Σχέδιο Εφαρμογής αποκλειομένων των περιοχών αμιγούς ή γενικής κατοικίας»] Προκύπτουν οι εξής [7] Δήμοι: 1. Αμαρουσίου, 2. Νέας Ιωνίας, 3. Χαλανδρίου, 4. Αιγάλεω, 5. Περιστερίου, 6. Παλλήνης, 7. Αχαρνών ● Πρόσωπο επί του κυρίου οδικού δικτύου (χωρικός εντοπισμός) [“β) Το ακίνητο που θα δεχτεί τη μεταφορά της χρήσης ΄καζίνο΄ και βρίσκεται εντός των παραπάνω περιοχών, πρέπει να έχει πρόσωπο επί του κυρίου οδικού δικτύου, όπως ορίζεται στο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας – Αττικής (ΡΣΑ) του ν. 4277/2014»] Προκύπτουν οι εξής [20] Δήμοι: 1. Φιλαδέλφειας - Χαλκηδόνας, 2. Κηφισιάς, 3. Μεταμόρφωσης, 4. Αμαρουσίου, 5. Ψυχικού - Φιλοθέης, 6. Νέας Ιωνίας, 7. Χαλανδρίου, 8. Αιγάλεω, 9. Περιστερίου, 10. Χαϊδαρίου, 11. Νίκαιας – Αγίου Ιωάννη Ρέντη, 12. Κερατσινιού - Δραπετσώνας, 13. Ωρωπού, 14. Διονύσου (Δ.Ε. Αγ. Στεφάνου), 15. Αχαρνών, 16. Ραφήνας – Πικερμίου, 17. Παλλήνης, 18. Παιανίας, 19. Σπάτων - Αρτέμιδος, 20. Κρωπίας. ● Πολυλειτουργικότητα (ποιοτική μεταβλητή) [“γ) Η χρήση καζίνο που θα εγκατασταθεί, πρέπει να συνδυάζεται με τις υφιστάμενες εγκατεστημένες λειτουργίες της ευρύτερης περιοχής, έτσι ώστε στο πλαίσιο της πολυλειτουργικότητας να αποτελέσει μέρος πόλου εμπορικών - επιχειρηματικών - τουριστικών δραστηριοτήτων»] Προκύπτουν οι εξής [7] Δήμοι: 1. Αμαρουσίου, 2. Σπάτων – Αρτέμιδος, 3. Παλλήνης, 4. Χαλανδρίου, 5. Κηφισιάς, 6. Μεταμόρφωσης, [7. Παλλήνη]. Ωστόσο, από τις παραπάνω περιοχές, αυτές που συνδυάζουν και την πρώτη προϋπόθεση, αυτή της υπερτοπικότητας βάσει ΓΠΣ (δηλαδή θεσμοθετημένη χρήση Πολεοδομικού κέντρου), είναι οι Δήμοι: 1. Αμαρουσίου, 2. Χαλανδρίου, 3.Παλλήνης [ακολούθως παρατίθεται ο Πίνακας 2 “Συγκριτική αξιολόγηση καταλληλότητας οικιστικών κέντρων ΡΣΑ», στον οποίο οι 20 μη εξαιρούμενοι από τον νόμο δήμοι της Περιφέρειας Αττικής αξιολογούνται ως προς το αν πληρούν τα προεκτεθέντα κριτήρια και μεταβλητές-προϋποθέσεις] ... Με βάση την παραπάνω ποιοτική ιεράρχηση των οικιστικών κέντρων του Λεκανοπεδίου, με τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις που θέτει ο ν. 4499/2017 (άρθρο 6), γίνεται κατανοητό ότι ο Δήμος Αμαρουσίου: ● πληροί σωρευτικά και τις τρεις προϋποθέσεις αναφορικά με τον χαρακτήρα και τον προγραμματικό του ρόλο (διαδημοτικά κέντρα ευρείας ακτινοβολίας, αναπτυξιακοί άξονες διεθνούς και εθνικής εμβέλειας, πόλοι εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας) ● έχει σαφή υπερτοπικό χαρακτήρα όσον αφορά τις ισχύουσες χρήσεις γης αλλά και ισχυρή πολυλειτουργική ταυτότητα όσον αφορά τις υφιστάμενες εγκατεστημένες λειτουργίες στην ευρύτερη περιοχή στην οποία εντάσσεται με αποτέλεσμα να προκρίνεται ως ο πλέον κατάλληλος για να υποδεχθεί την χρήση του καζίνο Πάρνηθας». Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, κατά τη συγκριτική αξιολόγηση εναλλακτικών θέσεων εξετάσθηκαν, μεταξύ άλλων, οι Δήμοι Ραφήνας – Πικερμίου, Παλλήνης, Παιανίας, Σπάτων – Αρτέμιδας, Κρωπίας που ανήκουν στη Χωρική Υποενότητα Μεσογείων (βλ. άρθρο 8 παρ. 2 περ. β΄ υποπερ. αα νέου ΡΣΑ), καθώς και ο Δήμος Αχαρνών. Προκύπτει, επίσης, ότι (εξαιρουμένων των περιοχών που υπάγονται στα μητροπολιτικά κέντρα Αθήνας και Πειραιά, στις Χωρικές Υποενότητες Νότιας Αθήνας και Λαυρεωτικής, καθώς και στη Χωρική Ενότητα Δυτικής Αττικής, οι οποίες ρητώς αποκλείονται από τη διάταξη της παρ. 8 περ. α΄ του άρθρου 369Α του ν. 4512/2018), όλες οι περιοχές της Αττικής που βρίσκονται, διαζευκτικώς, εντός των διαδημοτικών κέντρων ευρείας ακτινοβολίας ή των αναπτυξιακών αξόνων διεθνούς και εθνικής εμβέλειας ή των πόλων εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας, αξιολογήθηκαν ως προς τη συνδρομή των λοιπών προϋποθέσεων του νόμου (πρόσωπο επί του κυρίου οδικού δικτύου, πολυλειτουργικότητα). Δεν συνιστά δε σωρευτική εφαρμογή των διαζευκτικώς τιθέμενων στον νόμο προϋποθέσεων το γεγονός ότι, κατά τη συγκριτική αξιολόγηση των Δήμων που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, ο Δήμος Αμαρουσίου κρίθηκε ως καταλληλότερος με την αιτιολογία ότι αποτελεί ταυτόχρονα διαδημοτικό κέντρο ευρείας ακτινοβολίας και πόλο εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας και παράλληλα διέρχεται από αυτόν αναπτυξιακός άξονας διεθνούς και εθνικής εμβέλειας, η οποία έχει προφανώς την έννοια ότι ο Δήμος Αμαρουσίου πληροί περισσότερες από μία εκ των διαζευκτικώς τιθεμένων ως άνω προϋποθέσεων, και όχι ότι δεν θα αρκούσε η συνδρομή της μιας εξ αυτών. Συνεπώς, ο ισχυρισμός περί μη νόμιμης σωρευτικής εξέτασης των ως άνω κριτηρίων είναι απορριπτέος. Περαιτέρω, απορριπτέος τυγχάνει και ο ισχυρισμός ότι αντικείμενο αξιολόγησης θα έπρεπε να είναι συγκεκριμένα οικόπεδα σε περιοχές που πληρούν, κατ' αρχήν, τα κριτήρια του νόμου, ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων. Και τούτο διότι η επιλογή της συγκεκριμένης θέσης μετεγκατάστασης προϋποθέτει την προηγούμενη ανάδειξη της καταλληλότερης περιοχής βάσει των κριτηρίων του νόμου. Τέλος, αβάσιμη τυγχάνει και η προβαλλόμενη αιτίαση περί συνεκτίμησης μη νόμιμου κριτηρίου για την επιλογή της συγκεκριμένης θέσης και συγκεκριμένα της έγκρισης εγκατάστασης καζίνο στον Μητροπολιτικό Πόλο Ελληνικού-Αγίου Κοσμά. Και τούτο διότι, όπως προκύπτει από το ανωτέρω εκτεθέν περιεχόμενο της Τεχνικής Έκθεσης, η αναφορά στο καζίνο του Ελληνικού έγινε προς επάλληλη, κατά πλεονασμό, τεκμηρίωση του αποκλεισμού των περιοχών της Χωρικής Υποενότητας Νότιας Αθήνας, οι οποίες ούτως ή άλλως ρητώς αποκλείονται από την ίδια τη διάταξη της παρ. 8 περ. α΄ του άρθρου 369Α του ν. 4512/2018.
32. Επειδή, σε σχέση με τις κυκλοφοριακές επιπτώσεις που θα επιφέρει η επιχειρούμενη με το προσβαλλόμενο διάταγμα μεταφορά του καζίνο της Πάρνηθας, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Στην ενότητα 4.4.2. της ΣΜΠΕ, για την τεκμηρίωση των Κυκλοφοριακών προϋποθέσεων έγκρισης του Σχεδίου, εξετάζονται οι προσβάσεις προς τη νέα χρήση, οι διαδρομές άφιξης και αναχώρησης, η προστασία του εσωτερικού της Πολεοδομικής Ενότητας από διαμπερείς κυκλοφοριακές ροές, οι απαιτούμενες για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών θέσεις στάθμευσης και η κατασκευή τεχνικών έργων για τη βελτίωση της Κυκλοφοριακής ικανότητας των αξόνων και των παραδρόμων σε συσχέτιση με τη λειτουργία υπερτοπικών δραστηριοτήτων στην περιοχή. Προβλέπονται, ειδικότερα, βελτιωτικές παρεμβάσεις α) στον άξονα της Λ. Κηφισίας και στον δυτικό της παράδρομο και β) επί της οδού Σπ. Λούη και στον ανισόπεδο κόμβο με την Λ. Κηφισίας, ως εξής: α) στον άξονα της Λ. Κηφισίας και στον δυτικό της παράδρομο: «●Απαλοιφή της εξαιρετικά προβληματικής πλέξης της κίνησης εξόδου προς τον παράπλευρο από την Λ. Κηφισίας (κατεύθυνση προς νότο / κέντρο) με την κίνηση εισόδου στη Λ. Κηφισίας από τις στρέφουσες κινήσεις της Σπ. Λούη επίσης με κατεύθυνση προς κέντρο. Η πλέξη αυτή είναι ιδιαίτερα προβληματική σήμερα, καθώς δημιουργεί πολύ σοβαρές εμπλοκές, καθυστερήσεις και μείωση της παροχετευτικής ικανότητας της Λ. Κηφισίας, όπως και ζητήματα οδικής ασφάλειας. Τα προβλήματα αυτά εξαφανίζονται χάρη στην εξασφάλιση ανισόσταθμης διασταύρωσης των δύο εμπλεκομένων Κυκλοφοριακών ρευμάτων, με την κατασκευή νέας γέφυρας απευθείας σύνδεσης της Λεωφόρου με το δυτικό της παράπλευρο πάνω από την ράμπα εξυπηρέτησης των κινήσεων εισόδου από την Σπ. Λούη προς την Λ. Κηφισίας με κατεύθυνση προς κέντρο. ● Διεύρυνση της διατομής του παράπλευρου της Λ. Κηφισίας και δημιουργία νέου οδικού συνδέσμου προς την Οδό Αποστόλου Παύλου εντός της περιοχής Ε.Χ.Σ. σε βάρος της ιδιοκτησίας, γεγονός που προσφέρει σημαντική βελτίωση των προβληματικών σημερινών συνθηκών προσβασιμότητας όλης της περιοχής Αγίας Φιλοθέης στους προερχόμενους από τα βόρεια. ● Αναβάθμιση της υφιστάμενης πεζογέφυρας των Ολυμπιακών Αγώνων, με αντικατάσταση των σημερινών αμφίπλευρων κλιμακοστασίων εκατέρωθεν της Λ. Κηφισίας από ραμπόσκαλες, καθώς και ανελκυστήρες για την εξυπηρέτηση ΑμεΑ, αλλά και με την κατ’ επέκταση διαμόρφωση του πεζόδρομου προς το Ολυμπιακό Στάδιο (αντί της σημερινής περιπορείας διαμέσου του παράπλευρου και της οδού Αγίου Όρους). Η παρέμβαση αυτή δίνει την δυνατότητα για βελτιωμένη είσοδο από τον παράπλευρο προς την Λεωφόρο σε σύγκριση με την σημερινή, ενώ παράλληλα εξυπηρετεί καλύτερα την συνέχιση της παράπλευρης κυκλοφορίας μέχρι και την Οδό Ερυθρού Σταυρού, ανακουφίζοντας με τον τρόπο αυτό και την λειτουργία του επόμενου προς νότο κόμβου (Υγεία) της Λ. Κηφισίας” β) Επί της οδού Σπ. Λούη και στον ανισόπεδο κόμβο με την Λ. Κηφισίας: ● Δημιουργία 3ης (πρόσθετης) λωρίδας κυκλοφορίας στην πρόσβαση της Σπ. Λούη προς τον υφιστάμενο σηματοδοτούμενο κόμβο του ΑΚ Κηφισίας /Σπ. Λούη, βελτιώνοντας κατά τον τρόπο αυτό σημαντικά την παροχετευτική ικανότητα της Σπ. Λούη, με την εξασφάλιση αποκλειστικής λωρίδας δεξιάς στροφής στην στρέφουσα κίνηση από τα δυτικά προς Λ. Κηφισίας/ κατεύθυνση προς κέντρο, ξεχωριστή λωρίδα για την ευθύγραμμη κίνηση προς την Οδό Ριζαρείου και ξεχωριστή λωρίδα για την αριστερόστροφη κίνηση από Σπ. Λούη προς Κηφισίας με κατεύθυνση προς τον βορρά. ● Διαμόρφωση νέας απευθείας εισόδου της εγκατάστασης και της περιοχής Νέας Φιλοθέης προς Σπ. Λούη με κατεύθυνση προς τα ανατολικά διαμέσου ανισόπεδου συνδετήριου κλάδου και ακολούθως μέσω αριστερόστροφης κίνησης προς Λ. Κηφισίας με κατεύθυνση προς τον βορρά, εξασφαλίζοντας με αυτό τον τρόπο πλήρη αποφυγή των πλέξεων με τις ευθύγραμμες και τις δεξιόστροφες κινήσεις της Σπ. Λούη, χάρη στην διαμόρφωση ανισόπεδης διασταύρωσης των εμπλεκομένων κινήσεων. ● Διαμόρφωση απευθείας σύνδεσης της περιοχής Ε.Χ.Σ με το συνδετήριο κλάδο του ΑΚ Κηφισίας/Σπ. Λούη προς κέντρο Αθήνας, χωρίς εμπλοκή με τον σημερινό σηματοδοτούμενο κόμβο της Σπ. Λούη, γεγονός που βελτιώνει ακόμα περισσότερο τις συνθήκες λειτουργίας του συγκεκριμένου κόμβου. ● Διασφάλιση ολοκληρωμένης ανάπτυξης του διαδρόμου ροής πεζών παράλληλα με την Οδό Σπ. Λούη μέχρι την υφιστάμενη πεζογέφυρα εισόδου στις ολυμπιακές εγκαταστάσεις, που στο μέλλον προβλέπεται να εξυπηρετεί και την πρόσβαση στον μελλοντικό σταθμό “Ολυμπιακό Στάδιο” της γραμμής 4 του μετρό». Επίσης, στο Παράρτημα IV της ΣΜΠΕ «Κυκλοφοριακή μελέτη καταλληλότητας και κυκλοφοριακές προϋποθέσεις για την έγκριση του ΕΧΣ [νυν ΕΠΣ]» περιλαμβάνεται Έκθεση τεκμηρίωσης καταλληλότητας από Κυκλοφοριακή άποψη της περιοχής Δηλαβέρη για την μετεγκατάσταση του καζίνο (Προσάρτημα 1), όπου εξετάζονται οι κυκλοφοριακές συνθήκες μετά τη λειτουργία της εγκατάστασης, κατ’ εκτίμηση: α) των υφιστάμενων συνθηκών κυκλοφορίας στον αρτηριακό άξονα της Λ. Κηφισίας και στον ΑΚ Σπ. Λούη/Κηφισίας, β) της συσχέτισης της διακύμανσης Κυκλοφοριακών φόρτων της Λεωφ. Κηφισίας εντός του 24ώρου με τις ώρες αιχμής της παραγόμενης κυκλοφορίας από τη λειτουργία της νέας εγκατάστασης και γ) των ως άνω βελτιωτικών παρεμβάσεων στο οδικό δίκτυο. Στο Προσάρτημα 2 του ίδιου Παραρτήματος περιλαμβάνεται τεκμηρίωση για την πλήρωση των προϋποθέσεων που είχαν τεθεί με την απόφαση προέγκρισης του ΕΧΣ, προκειμένου να εξασφαλισθεί η ελάχιστη επιβάρυνση στην περιοχή, τόσο κατά την κυκλοφορία των οχημάτων, όσο και κατά τη στάθμευσή τους. Κατά τη διαβούλευση εκφράσθηκαν επιφυλάξεις από την αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας Αττικής ως προς τις κυκλοφοριακές επιπτώσεις και τον υπολογισμό των θέσεων στάθμευσης (βλ. την από 17.2.2020 εισήγηση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής της Περιφέρειας Αττικής), ενώ οι Δήμοι Αμαρουσίου και Λυκόβρυσης – Πεύκης ήταν αρνητικοί ως προς την μετεγκατάσταση, διατυπώνοντας αντιρρήσεις, μεταξύ άλλων, για τις κυκλοφοριακές επιπτώσεις. Η Διεύθυνση Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (βλ. …/29.6.2020 και …/21.7.2020 έγγραφα) γνωμοδότησε θετικά, διατυπώνοντας παρατηρήσεις επί της Κυκλοφοριακής μελέτης. Στο από Μαΐου 2020 Υπόμνημα του Φορέα Υλοποίησης επί των θεμάτων που τέθηκαν στη δημόσια διαβούλευση της ΣΜΠΕ περιλαμβάνεται Παράρτημα Ι «Σχολιασμός/Τεκμηρίωση επί των θεμάτων που τέθηκαν αναφορικά με τον κυκλοφοριακό σχεδιασμό», στο οποίο αντικρούονται αναλυτικά οι επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν κατά τη διαβούλευση σχετικά με την Κυκλοφοριακή επιβάρυνση που θα προκληθεί από το έργο, τόσο ως προς τη συμφόρηση των οδικών αξόνων όσο και ως προς τη στάθμευση των οχημάτων. Σύμφωνα με την από 7.9.2020 εισήγηση της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών Αστικών και Περιαστικών Περιοχών του ΥΠΕΝ «ο φορέας υλοποίησης του σχεδίου στο πλαίσιο του ΕΠΣ υπέβαλε και την Κυκλοφοριακή μελέτη επί της οποίας εξέφρασε καταρχήν θετική άποψη η Διεύθυνση Οδικών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. … Κατά τη διαβούλευση … υπήρξε απαίτηση για συνολική εξέταση των Κυκλοφοριακών συνθηκών και όχι εντοπισμένα, στις οδούς που περικλείουν τα όρια του ΕΠΣ. Στην απόφαση προέγκρισης του ΕΠΣ … δόθηκαν κατευθύνσεις για τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, που θα πρέπει να μελετηθούν, προκειμένου να εξασφαλισθεί η ελάχιστη επιβάρυνση στην περιοχή, τόσο κατά την κυκλοφορία των οχημάτων, όσο και κατά τη στάθμευσή τους. Προτάθηκε να μελετηθούν οι προσβάσεις προς την περιοχή επέμβασης, δηλαδή να πραγματοποιούνται από τους άξονες και τους παραδρόμους με αυτοτελή είσοδο. Παράλληλα επισημάνθηκε η κατασκευή κατάλληλων τεχνικών έργων για τη βελτίωση της Κυκλοφοριακής ικανότητας των αξόνων και των παραδρόμων, λαμβάνοντας υπόψη τους φόρτους από τη λειτουργία των υπερτοπικών δραστηριοτήτων στην περιοχή, καθώς και η λήψη μέτρων για την προστασία από διαμπερείς ροές ή κυκλοφορία στο εσωτερικό της Π.Ε. Τέλος συνέστησε την εξέταση κατάλληλων μέτρων ως προς τους χώρους στάθμευσης στο εσωτερικό της χρήσης, ώστε να μην προκαλείται επιβάρυνση στην παρόδια στάθμευση των όμορων οικοδομικών τετραγώνων. Οι παραπάνω επισημάνσεις έχουν ληφθεί υπόψη και έχουν ενσωματωθεί στην Κυκλοφοριακή μελέτη που κατατέθηκε. … Σε ό,τι αφορά την παρατήρηση για συνολική εξέταση των Κυκλοφοριακών συνθηκών, και σύμφωνα με την ανάλυση της περιοχής, που υποβλήθηκε από τον φορέα, προκύπτει ότι οι κυκλοφοριακές συνθήκες χαρακτηρίζονται κατά κύριο λόγο από την υπερβάλλουσα Κυκλοφοριακή φόρτιση της Λεωφ. Κηφισίας, κατά τις κρίσιμες ώρες προσέλευσης και αναχώρησης από τα κτίρια γραφείων και διοίκησης, που αποτελούν μαζί με τις εμπορικές χρήσεις τις κυριαρχούσες χρήσεις στις περιοχές Πολεοδομικού κέντρου του Δήμου Αμαρουσίου. … . Σημειώνεται ότι η κρίσιμη, για τη συσχέτιση με τον προς ανάπτυξη πόλο αναψυχής, διακύμανση Κυκλοφοριακών φόρτων της Λεωφ. Κηφισίας εντός του 24ώρου κατά τη διάρκεια των εργάσιμων ημερών της εβδομάδας, προκύπτει ότι είναι πολύ μεγαλύτερη, σε σύγκριση με την Κυκλοφοριακή φόρτιση κατά τη διάρκεια των μη εργασίμων ημερών, στην κρίσιμη ώρα αιχμής, της επιφόρτισης που θα προκύψει από τη λειτουργία των δραστηριοτήτων εντός της περιοχής του ΕΠΣ. … . Σύμφωνα με τον εγκεκριμένο Πολεοδομικό σχεδιασμό της περιοχής Δηλαβέρη, η έκταση που αντιστοιχεί στην περιοχή επέμβασης του ΕΠΣ προβλέπεται να αποκτά καθ’ όλο το μέτωπο της Λεωφ. Κηφισίας χρήσεις Πολεοδομικού κέντρου, που πρακτικά επαναλαμβάνουν το ίδιο πλαίσιο και τις συνθήκες που έχουν μέχρι σήμερα διαμορφώσει κατά κύριο λόγο τις κυριαρχούσες χρήσεις κτηρίων γραφείων, διοίκησης και εμπορικών δραστηριοτήτων κατά μήκος του ευρύτερου διαδρόμου της Λεωφ. Κηφισίας. Αντίθετα, σύμφωνα με το προτεινόμενο στο ΕΠΣ πλαίσιο, με τη θέσπιση της δεσπόζουσας χρήσης τουρισμού και αναψυχής, σε υποκατάσταση της θεσμοθετημένης σήμερα δεσπόζουσας χρήσης Πολεοδομικού κέντρου εντός της περιοχής επέμβασης, που εξειδικεύεται περαιτέρω με την κυριαρχούσα χρήση λειτουργίας του καζίνο και σε πολύ δευτερεύον μέγεθος (από την άποψη του παραγόμενου κυκλοφοριακού φόρτου) στις λειτουργίες Ξενοδοχείου, μουσικού θεάτρου, εστίασης/αναψυκτηρίων και γενικής κατοικίας, διαφοροποιεί ριζικά, επί τα βελτίω, τις κυκλοφοριακές επιπτώσεις στο υφιστάμενο αρτηριακό δίκτυο, τόσο ως προς τα απόλυτα μεγέθη των παραγόμενων πρόσθετων μετακινήσεων, όσο και ως προς τις ώρες αιχμής της παραγόμενης κυκλοφορίας από τη λειτουργία του συγκροτήματος εντός του 24ώρου, οι οποίες, κατά το πλείστον, εντάσσονται στο χρονικό διάστημα από 21.00 μέχρι 24.00, δηλαδή εκτός του κρίσιμου δεκατετραώρου 7.00 – 21.00, στη διάρκεια του οποίου εμφανίζονται σήμερα τα προβλήματα υπερφόρτισης της Λεωφ. Κηφισίας. Επισημαίνεται ακόμη ότι η προτεινόμενη σύνθεση λειτουργιών του συγκροτήματος μεταθέτει τις αιχμές της πρόσθετης Κυκλοφοριακής επιβάρυνσης, λόγω της λειτουργίας του κατά τις μη εργάσιμες ημέρες, στους σαφώς ηπιότερου μεγέθους σημερινούς κυκλοφοριακούς φόρτους της Λεωφ. Κηφισίας εντός του 24ώρου… Κατόπιν των ανωτέρω προκύπτει τελικώς υποπολλαπλάσια Κυκλοφοριακή επιβάρυνση, σε σχέση με την αντίστοιχη που θα προέκυπτε σε περίπτωση εφαρμογής της ήδη θεσμοθετημένης χρήσης Πολεοδομικού κέντρου και αυτό χωρίς την πρόσθετη ανακούφιση που θα προκύψει συμπληρωματικά στο κυκλοφοριακό σύστημα της ευρύτερης περιοχής με τις καθοριστικής σημασίας βελτιωτικές κυκλοφοριακές παρεμβάσεις, τόσο στη Λεωφ. Κηφισίας όσο και στην Οδό Σπ. Λούη, αλλά και τη γενικότερη βελτιωμένη Κυκλοφοριακή οργάνωση της περιοχής του ΕΠΣ. … Οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις επί της Λεωφ. Κηφισίας και της Λεωφ. Σπ. Λούη συνεισφέρουν στην καλύτερη λειτουργικότητά τους, στην αναβάθμιση της παροχετευτικής τους ικανότητας και στη βελτίωση του επιπέδου οδικής ασφάλειας της κυκλοφορίας και έχουν ευρύτατης εμβέλειας θετικές επιπτώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ώρου των εργασίμων και μη ημερών του έτους. … Με βάση τη μελέτη του ΕΠΣ, η περιοχή Δηλαβέρη και γενικότερα η Π.Ε. 5 αποκτούν πολύ ευνοϊκότερες συνθήκες προσβασιμότητας, τόσο από το νότιο σκέλος της Λεωφ. Κηφισίας, καθώς και από τις αρτηρίες Παλαιολόγου και Καποδιστρίου, όσο και από το βόρειο σκέλος. Από την Κυκλοφοριακή μελέτη και την ανάλυση που ακολούθησε επί των θεμάτων αυτών, προκύπτει σαφώς ότι πρόκειται για βελτιωτικές παρεμβάσεις και ρυθμίσεις επί του αρτηριακού δικτύου της Λεωφ. Κηφισίας και της Λεωφ. Σπ. Λούη, που θα συμβάλουν στη συνολική αντιμετώπιση και εξυπηρέτηση της ευρύτερης περιοχής και όχι αποκλειστικά και μόνο της προτεινόμενης επένδυσης, εκπληρώνοντας παράλληλα όλες τις κυκλοφοριακές προϋποθέσεις που έθεσε η απόφαση προέγκρισης χωροθέτησης για την έγκριση του ΕΠΣ, αναφορικά με την αποφυγή όχλησης της περιβάλλουσας αστικής περιοχής. … Στο σχέδιο της Κυκλοφοριακής μελέτης έχει προβλεφθεί η δυνατότητα πρόσβασης των κατοίκων των όμορων περιοχών (Ν. Ιωνίας, Φιλοθέης, Καλογρέζας, Ν. Ηρακλείου κ.λπ.) μέσω της Π.Ε. 5 με όρους διαμπερούς Κυκλοφοριακής ροής. … Ο υπολογισμός των απαιτούμενων θέσεων στάθμευσης ανά χρήση, έγινε σύμφωνα με τα οριζόμενα στο π.δ. 111/2004 (Α΄ 56). … Οι διατιθέμενες θέσεις στάθμευσης ξεπερνούν κατά 30% τις απαιτούμενες με βάση το ανωτέρω π.δ., ώστε να καλύπτονται και περιπτώσεις έκτακτων αιχμών από ειδικές εκδηλώσεις. Σημειώνεται ότι η προβλεπόμενη προσαύξηση του αριθμού των θέσεων στάθμευσης αντιστοιχούν στον αριθμό των διακοσίων θέσεων [850 θέσεις αντί 650 που απαιτούνται], προκειμένου να εξυπηρετηθούν απολύτως επαρκώς ακόμα και οι εξαιρετικές αιχμές ζήτησης στάθμευσης του συγκροτήματος, σε περιόδους εορτών και αργιών και με τον τρόπο αυτό να πληρούται απολύτως η Κυκλοφοριακή προϋπόθεση (για την έγκριση του ΕΠΣ) διασφάλισης πλήρους επάρκειας θέσεων στάθμευσης, ώστε να μην επιβαρύνεται η πέριξ αστική περιοχή. … Η αναφορά σε έκτακτες κυκλοφοριακές συνθήκες, μη συχνά επαναλαμβανόμενες, που οφείλονται σε διεξαγωγή πολύ σημαντικών αθλητικών εκδηλώσεων στο ΟΑΚΑ με συγκέντρωση μεγάλου πλήθους θεατών, στις οποίες και μόνο θα μπορούσε να υπερτριπλασιαστεί το κυκλοφοριακό ρεύμα της Λεωφ. Σπ. Λούη, προς τα ανατολικά τη συγκεκριμένη ώρα 21.00 έως 22.00 και ημέρα Παρασκευή, είναι προφανές ότι … δεν μπορεί να [αποτελέσει βάση σύγκρισης] υφιστάμενης και μελλοντικής εικόνας. Τέλος, … όπως συμβαίνει σε κάθε σημαντική βελτιωτική παρέμβαση σε υφιστάμενο αρτηριακό δίκτυο, έτσι και στην προκειμένη περίπτωση, κατά τη φάση κατασκευής προκύπτει κάποια Κυκλοφοριακή επιβάρυνση...». Κατόπιν τούτων, το Συμβούλιο Μητροπολιτικού Σχεδιασμού γνωμοδότησε θετικά με την 1/συν.4η/11.9.2020 γνωμοδότηση, στην οποία επισημαίνεται ότι «ο καθορισμός και η διάρθρωση του οδικού δικτύου, με την υλοποίηση των προτεινόμενων έργων διαμόρφωσης των Κυκλοφοριακών συνδέσεων, όσο και η κατασκευή των απαιτούμενων τεχνικών έργων αναβάθμισης της φέρουσας ικανότητας αξόνων και παραδρόμων (service roads), συνιστούν ουσιώδεις βελτιωτικές παρεμβάσεις στις συνθήκες λειτουργίας των οδικών αρτηριών και του δικτύου πεζοδρόμων της ευρύτερης αστικής περιοχής, κατά τρόπο που πέραν των αναγκών εξυπηρέτησης της πρόσβασης και της εσωτερικής κυκλοφορίας στην περιοχή επέμβασης, θα συμβάλουν στην αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση και των γειτονικών μητροπολιτικής εμβέλειας εγκαταστάσεων». Τέλος, το προσβαλλόμενο διάταγμα, ενσωματώνοντας σχετική παρατήρηση (υπ’ αριθμ. 44) του πρακτικού επεξεργασίας του από το ΣτΕ (ΠΕ 38/2023), προβλέπει στο άρθρο 11 (“Κατευθύνσεις και μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και σύστημα περιβαλλοντικής παρακολούθησης»), ότι για την καλύτερη Κυκλοφοριακή αναδιοργάνωση στο πλαίσιο υλοποίησης του ΕΠΣ θα εκπονηθεί εξειδικευμένη Κυκλοφοριακή μελέτη και μελέτη στάθμευσης για την ελαχιστοποίηση και αντιμετώπιση των δυσχερειών στο σύνολο της περιοχής επιρροής, η οποία θα λαμβάνει υπόψη «την ανάγκη αποφυγής των διαμπερών ροών στην Π.Ε. 5, την επιβάρυνση της κίνησης λόγω της γειτνίασης της περιοχής επέμβασης με μεγάλες μονάδες περίθαλψης, τις κυκλοφοριακές επιπτώσεις από τη διοργάνωση εκδηλώσεων στο Ολυμπιακό Αθλητικό Κέντρο Αθηνών (ΟΑΚΑ) και από τη λειτουργία του Ξενοδοχείου εντός του συγκροτήματος, καθώς και το ενδεχόμενο διασφάλισης της εξόδου των οχημάτων των επισκεπτών του συγκροτήματος μέσω της οδού Σπύρου Λούη και προς τις δύο κατευθύνσεις αυτής» (παρ. 1 α). Η μελέτη θα πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένες κατευθύνσεις κυκλοφοριακού και συγκοινωνιακού σχεδιασμού για την αποσυμφόρηση της περιοχής ως εξής: «αα) Συμπλήρωση των Κυκλοφοριακών φόρτων για τις οδούς Σπύρου Λούη και Ριζαρείου. ββ) Καθορισμό του βασικού συλλεκτήριου οδικού δικτύου, το οποίο χρησιμοποιείται από επισκέπτες και εργαζόμενους στο πλαίσιο των χρήσεων του ΕΠΣ, με διευκρίνιση ως προς τη χρήση του παράδρομου στο ΒΑ άκρο του ΕΠΣ. γγ) Διερεύνηση της συμβολής των εξερχόμενων οχημάτων από την σχεδιαζόμενη γέφυρα στο αριστερό ρεύμα της οδού Σπύρου Λούη, δεδομένης και της διασταύρωσης με τη σχεδιαζόμενη αριστερή στροφή για την είσοδο, διαμέσου της οδού Σπύρου Λούη, των προερχόμενων οχημάτων από τα νότια και τα ανατολικά του ΕΠΣ. δδ) Υλοποίηση εύρυθμης διάταξης ελεγχόμενης εισόδου-εξόδου προς και από τους χώρους του καζίνο. εε) Συσχέτιση της τελικής χωροθέτησης κυρίως των χρήσεων που προσελκύουν μεγάλο όγκο επισκεπτών με την απόστασή τους από τον μελλοντικό σταθμό του μετρό, τα ΜΜΜ και το βασικό οδικό δίκτυο πρόσβασης. στστ) Αποτροπή διαμπερούς διέλευσης της υπερτοπικής κυκλοφορίας από τις γειτονιές στο εσωτερικό της περιοχής τους ΕΠΣ. ζζ) Εξασφάλιση επαρκών χώρων στάθμευσης, οι οποίοι συσχετίζονται και υπολογίζονται βάσει των χρήσεων που έλκουν μετακινήσεις, λαμβανομένων υπόψη του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, του βαθμού επίπτωσης του κυκλοφοριακού φόρτου στο αστικό περιβάλλον των επηρεαζόμενων περιοχών και της συσχέτισης με τον βαθμό προσπελασιμότητας με μέσα μαζικής μεταφοράς. ηη) Αποτροπή της παράνομης στάθμευσης των χρηστών των δραστηριοτήτων του ΕΠΣ στη γειτνιάζουσα περιοχή». Από τα ανωτέρω δεδομένα και στοιχεία προκύπτει ότι η Διοίκηση προέβη σε συνολική εκτίμηση των Κυκλοφοριακών συνθηκών στην ευρύτερη περιοχή επιρροής του Σχεδίου, λαμβάνοντας υπόψη την υπερβάλλουσα Κυκλοφοριακή φόρτιση της Λεωφόρου Κηφισίας κατά τις ώρες προσέλευσης και αναχώρησης από τα κτήρια γραφείων και διοίκησης, που αποτελούν μαζί με τις εμπορικές χρήσεις τις κυριαρχούσες χρήσεις στις περιοχές Πολεοδομικού κέντρου του Δήμου Αμαρουσίου. Αξιολογήθηκε δε ότι με τις νέες χρήσεις τουρισμού και αναψυχής -αντί της θεσμοθετημένης σήμερα δεσπόζουσας χρήσης Πολεοδομικού κέντρου- που εξειδικεύονται περαιτέρω στην κυριαρχούσα χρήση λειτουργίας του καζίνο και δευτερευόντως (από την άποψη του παραγόμενου κυκλοφοριακού φόρτου) στις λειτουργίες Ξενοδοχείου, μουσικού θεάτρου, εστίασης/αναψυκτηρίων και γενικής κατοικίας, διαφοροποιούνται επί τα βελτίω οι επιπτώσεις στο υφιστάμενο αρτηριακό δίκτυο, τόσο ως προς τα απόλυτα μεγέθη των παραγόμενων πρόσθετων μετακινήσεων, όσο και ως προς τις ώρες αιχμής της παραγόμενης κυκλοφορίας από τη λειτουργία του συγκροτήματος εντός του 24ώρου, οι οποίες, κατά το πλείστον, εντάσσονται στο χρονικό διάστημα από 21.00 μέχρι 24.00, δηλαδή εκτός του κρίσιμου δεκατετραώρου 7.00 – 21.00, στη διάρκεια του οποίου εμφανίζονται σήμερα τα προβλήματα υπερφόρτισης της Λεωφ. Κηφισίας. Κατ’ εκτίμηση των ανωτέρω, έγινε δεκτό ότι προκύπτει υποπολλαπλάσια Κυκλοφοριακή επιβάρυνση, σε σχέση με την αντίστοιχη που θα προέκυπτε σε περίπτωση εφαρμογής της ήδη θεσμοθετημένης χρήσης Πολεοδομικού κέντρου, περαιτέρω δε οι βελτιωτικές κυκλοφοριακές παρεμβάσεις επί του αρτηριακού δικτύου της Λεωφ. Κηφισίας και της Λεωφ. Σπ. Λούη [διεύρυνση της διατομής του παράπλευρου της Λ. Κηφισίας και δημιουργία νέου οδικού συνδέσμου προς την Οδό Αποστόλου Παύλου, δημιουργία τρίτης (πρόσθετης) λωρίδας κυκλοφορίας στην πρόσβαση της Σπ. Λούη προς τον σηματοδοτούμενο κόμβο Κηφισίας/Σπ.Λούη, διαμόρφωση νέας απευθείας εισόδου της εγκατάστασης και της περιοχής Νέας Φιλοθέης προς Σπ. Λούη με κατεύθυνση προς τα ανατολικά διαμέσου ανισόπεδου συνδετήριου κλάδου κ.α.] κατά την υλοποίηση του ΕΠΣ θα επιφέρουν ευρύτερης εμβέλειας βελτίωση της Κυκλοφοριακής ικανότητας των εν λόγω αξόνων και θα συμβάλουν στην αποφόρτιση του κυκλοφοριακού προβλήματος της περιοχής.
Ως προς τη διασφάλιση επαρκών χώρων στάθμευσης, ώστε να μην επιβαρύνεται η πέριξ αστική περιοχή, ο υπολογισμός των αναγκαίων θέσεων ανά χρήση έγινε σε ποσοστό 30% επιπλέον του απαιτούμενου αριθμού βάσει του π.δ/τος 111/2004, ώστε να καλύπτονται και περιπτώσεις έκτακτων αιχμών. Εξάλλου, η εξειδίκευση των απαιτούμενων τεχνικών έργων και η εκπόνηση εξειδικευμένης Κυκλοφοριακής μελέτης και μελέτης στάθμευσης, προκειμένου να εκτιμηθούν με ακρίβεια και να αντιμετωπισθούν οι επιπτώσεις των παρεμβάσεων στην περιοχή επέμβασης, αλλά και την ευρύτερη περιοχή, θα λάβει χώρα κατά το στάδιο της περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του έργου (βλ. κεφάλαιο 7.3.5. της ΣΜΠΕ «…στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής Αδειοδότησης των έργων θα εκπονηθούν στο πλαίσιο σύνταξης των ΜΠΕ εξειδικευμένες Μελέτες Κυκλοφοριακών Επιπτώσεων, προκειμένου να εκτιμηθεί με ακρίβεια η επίπτωση των παρεμβάσεων του υπό μελέτη Ε.Χ.Σ. (ήδη Ε.Π.Σ.) στο ατμοσφαιρικό περιβάλλον της άμεσης αλλά και ευρύτερης περιοχής μελέτης, πρβλ. και ΠΕ 154/2022 παρ. 40), σύμφωνα με τις τιθέμενες στο ανωτέρω άρθρο 11 παρ. 1 περ. α΄ του προσβαλλόμενου διατάγματος προϋποθέσεις και κατευθύνσεις ως προς το περιεχόμενο των εν λόγω μελετών. Επομένως, και λαμβανομένου υπόψη ότι ειδικώς οι κυκλοφοριακές επιπτώσεις του σχεδίου πρέπει να αξιολογούνται και σε σχέση με την κατάσταση της κυκλοφορίας που θα προέκυπτε από την υλοποίηση του υφισταμένου σχεδιασμού και όχι μόνον με αυτήν που παρατηρείται σήμερα, υπό συνθήκες μη εφαρμογής του, οι λόγοι ακυρώσεως ότι δεν εκτιμήθηκαν δεόντως οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκαλούνται από τη μεταφορά του καζίνο και, ειδικότερα, ότι οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις στο υφιστάμενο οδικό δίκτυο αφορούν μόνον την περιοχή επέμβασης και όχι το σύνολο της περιοχής, καθώς και ότι δεν υφίσταται μελέτη, η οποία να προβλέπει την προστασία στις διαμπερείς ροές, την κυκλοφορία στο εσωτερικό της Πολεοδομικής Ενότητας και τα κατάλληλα μέτρα ως προς τους χώρους στάθμευσης, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι, δοθέντος άλλωστε ότι με αυτές δεν πλήσσεται ειδικώς η τεκμηρίωση της ΣΜΠΕ επί των ζητημάτων αυτών και, μάλιστα, εν σχέσει με ισχυρισμούς των αιτουσών που, τυχόν προβλήθηκαν κατά την προηγηθείσα διαβούλευση.
33. Επειδή, η ευρύτερη περιοχή της ρυθμιζόμενης με το προσβαλλόμενο διάταγμα εγκατάστασης δεν εμπίπτει σε κάποια προστατευόμενη περιοχή του ν. 3937/2011 (Α΄ 60) και του άρθρου 19 του ν. 1650/2986 (Α΄160). Εξ άλλου, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου (βλ. ιδίως την ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/66885/1375/10.8.2020 Πράξη της Διεύθυνσης Πολεοδομικού Σχεδιασμού του ΥΠΕΝ, με την οποία εγκρίθηκε η Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας της έκτασης, την ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΠΚ/ ΕΦΑΑΝΑΤ/ΤΠΚΑΜ/14416/10147/470/345/20.3.2020 εισήγηση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής επί της ΣΜΠΕ και το …/ 29.3.2024 έγγραφο απόψεων της ίδιας υπηρεσίας), εκτός της περιοχής επέμβασης, κατά μήκος του δυτικού ορίου αυτής, το οποίο συμπίπτει με την Οδό Αποστόλου Παύλου, διέρχεται υπογείως το ρωμαϊκό Αδριάνειο Υδραγωγείο και, συγκεκριμένα, σε όλο το μήκος της διαχωριστικής νησίδας των δύο ρευμάτων της οδού Αποστόλου Παύλου, από το ύψος της πεζογέφυρας της Σπύρου Λούη (όπου βρίσκεται η νοτιοανατολική έξοδος του ΟΑΚΑ προς την Οδό) έως και τη συμβολή της με την Οδό Αγίου Όρους. Στο τμήμα αυτό της σήραγγας, η οποία βρίσκεται κάτω από την Οδό σε βάθος που κυμαίνεται από 12 έως 17 μέτρα, έχουν καταγραφεί 6 φρεάτια του Υδραγωγείου, εκ των οποίων 4 είναι ορατά. Η διέλευση του Αδριάνειου Υδραγωγείου υπογείως της οδού Αποστόλου Παύλου ελήφθη υπόψη από τη ΣΜΠΕ (βλ. κεφάλαιο 6.10.3.1 “Αρχαιολογικοί χώροι»), τη μελέτη του ΡΣΕ (βλ. κεφάλαιο 4.1 “Στοιχεία δομημένου περιβάλλοντος ειδικού ενδιαφέροντος»), καθώς και τη Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας, στους συνοδευτικούς χάρτες της οποίας αποτυπώνεται με συντεταγμένες η όδευση του Υδραγωγείου. Ειδικότερα, στο πλαίσιο της διαβούλευσης επί της ΣΜΠΕ του σχεδίου και κατόπιν της ΥΠΠΟΑ/ ΓΔΑΠΚ/ΕΦΑΑΝΑΤ/ΤΠΚΑΜ/14416/10147/470/345/20.3.2020 θετικής εισήγησης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, η Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, με το 3009/1568/24.8.2020 έγγραφό της, γνωμοδότησε θετικά και έθεσε ως όρους για την ανάδειξη και προστασία του μνημείου κατά την υλοποίηση του σχεδίου, α/ τη λήψη ειδικής μέριμνας, κατά τη σύνταξη της τελικής Κυκλοφοριακής μελέτης, στις απολήξεις των προβλεπόμενων οδών προς την Οδό Αποστόλου Παύλου, την οποία διατρέχει το Αδριάνειο Υδραγωγείο (φρεάτια και υπόγεια σήραγγα), καθώς και στις διαμορφώσεις επί της Αποστόλου Παύλου, για την προστασία του μνημείου, κατόπιν σχετικής συνεννόησης με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, β/ την τήρηση, κατά τον σχεδιασμό κάθε έργου, δημόσιου, δημοτικού ή ιδιωτικού κατ’ ελάχιστον απόστασης 2,5μ. εκατέρωθεν του άξονα της σήραγγας του Αδριάνειου Υδραγωγείου, γ/ τον καθορισμό του βάθους των εκσκαφών κατά περίπτωση ανάλογα με το βάθος της οροφής της σήραγγας, ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία του μνημείου, δ/ την τροποποίηση της μελέτης, σε περίπτωση εκσκαφών μεγάλου βάθους κατά μήκος της πορείας της σήραγγας, προκειμένου να μην θίγεται το μνημείο, ε/ την ανάδειξη από τις μελέτες του έργου της σήραγγας και των φρεατίων του υδραγωγείου εντός των προβλεπόμενων ΚΧ/ΚΦ χώρων της υποενότητας 3 του ΕΧΣ στην εν λόγω περιοχή, στ/ τη γνωμοδότηση και έγκριση από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής όλων των μελετών που ακολουθούν τη ΣΜΠΕ (αρχιτεκτονικών, Κυκλοφοριακών, δικτύων υποδομής, ΜΠΕ έργων, κ.ά.,), οι οποίες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη όσες τυχόν αρχαιότητες αποκαλυφθούν στο πλαίσιο του έργου, ζ/ την εποπτεία από την ΕΦΑΑΝΑΤ όλων ανεξαιρέτως των εκσκαφικών εργασιών σε όλες τις υποενότητες 1, 2, 3, και η/ την υπογραφή σχετικού Μνημονίου Συναντίληψης και Συνεργασίας μεταξύ του ΥΠΠΟΑ και του κυρίου του έργου, σύμφωνα με το ν. 4072/2012. Οι εν λόγω εισήγηση και γνωμοδότηση συνοδεύονται από σχέδιο, στο οποίο αποτυπώνεται η πορεία της σήραγγας και η θέση των φρεατίων του Αδριάνειου Υδραγωγείου σε σχέση με την περιοχή επέμβασης του ΕΠΣ. Οι ανωτέρω όροι ανάδειξης και προστασίας του Αδριάνειου Υδραγωγείου που έθεσε, κατά τα ανωτέρω, η Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού ενσωματώθηκαν στο άρθρο 11 παρ. 1 περ. γ΄ του ήδη προσβαλλόμενου διατάγματος, ενώ στο άρθρο 13 παρ. 6 αυτού ορίζεται, επιπροσθέτως, ότι για την έκδοση οποιασδήποτε άδειας ή την τέλεση χωματουργικών εργασιών στην Οδό Αποστόλου Παύλου (υπογείως της οποίας διέρχεται, κατά τα ανωτέρω, το Αδριάνειο Υδραγωγείο) απαιτείται έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού. Συνεπώς, εφόσον προκύπτει ότι η έγκριση του προσβαλλόμενου ΕΠΣ στηρίχθηκε στην 3009/1568/24.8.2020 θετική γνώμη της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, κατόπιν της ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΕΦΑΑΝΑΤ/ΤΠΚΑΜ/14416/10147/470/345/20.3.2020 θετικής εισήγησης της ΕΦΑΑΝΑΤ, οι υποδείξεις των οποίων ενσωματώθηκαν στις ρυθμίσεις του προσβαλλόμενου διατάγματος, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο λόγος ακυρώσεως, με τον οποίον προβάλλεται ότι, προ της εκδόσεως του προσβαλλόμενου διατάγματος δεν γνωμοδότησαν οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού επί των επιχειρούμενων με αυτό επεμβάσεων πλησίον του Αδριάνειου Υδραγωγείου.
34. Επειδή, το μνημονευόμενο στο προοίμιο του προσβαλλόμενου διατάγματος άρθρο 168 του ν. 4819/2021 (Α΄ 129) ορίζει τα εξής: «1. Στις περιπτώσεις όπου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περ. γ’ της παρ. 3 του άρθρου 8 του ν. 4447/2016 (Α’ 241), εγκρίνονται ταυτόχρονα Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) και Πολεοδομικό Σχέδιο Εφαρμογής (ΠΣΕ), ο φορέας υλοποίησης του ΕΠΣ ορίζεται αποκλειστικά υπόχρεος για την καταβολή αποζημιώσεων σε ιδιοκτήτες ακινήτων τα οποία βρίσκονται στην ίδια Πολεοδομική Ενότητα, εφόσον η αποκατάσταση αυτών εντός της περιοχής επέμβασης δεν προκρίνεται για λόγους Πολεοδομικούς, κυκλοφοριακούς ή περιβαλλοντικούς. Στις περιπτώσεις αυτές, κατόπιν εισήγησης του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.), τίθεται σχετικός όρος στο εγκριτικό προεδρικό διάταγμα. 2. Στις περιπτώσεις της παρ. 1, ο φορέας υλοποίησης του ΕΠΣ ορίζεται υπόχρεος για τη διαμόρφωση του συνόλου των κοινοχρήστων χώρων και την υλοποίηση των έργων τεχνικών Υποδομών εντός της περιοχής επέμβασης, αποκλειστικά με δικές του δαπάνες, καθώς και για την απόδοσή τους στον οικείο δήμο». Περαιτέρω, στο επίσης μνημονευόμενο στο προοίμιο του προσβαλλόμενου διατάγματος άρθρο 36 του ν. 4872/2021 (Α΄ 247) ορίζονται τα εξής: «1. Στις περιπτώσεις όπου, σύμφωνα με την περ γ’ της παρ. 3 του άρθρου 8 και την περ. δ’ της παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 4447/2016 (Α’ 241), με το προεδρικό διάταγμα για την έγκριση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ), εγκρίνεται ταυτόχρονα Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής (ΡΣΕ) και ο φορέας υλοποίησης είναι ο αποκλειστικός κύριος ή ο διαχειριστής του συνόλου της προς πολεοδόμηση έκτασης, το ίδιο το εγκριτικό διάταγμα συνιστά ταυτόχρονα και πράξη εφαρμογής, χωρίς να απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας σύνταξης πράξης εφαρμογής. Στις περιπτώσεις αυτές, για τον υπολογισμό της εισφοράς σε γη, εφαρμόζεται το άρθρο 8 του ν. 1337/1983 (Α’ 33). Επιτρέπεται, με το ίδιο διάταγμα και κατόπιν πρότασης ή συναίνεσης του φορέα υλοποίησης του ΕΠΣ, να υπολογίζεται και να επιβάλλεται εισφορά σε γη σε μεγαλύτερο ποσοστό, για την καλύτερη εξυπηρέτηση των Πολεοδομικών αναγκών στην περιοχή επέμβασης. Κυρωμένες Πράξεις εφαρμογής για την ίδια περιοχή καταργούνται κατά το μέρος που αφορούν σε εκτάσεις ρυθμιζόμενες από το ως άνω προεδρικό διάταγμα. 2. Από την έκδοση του προεδρικού διατάγματος της παρ. 1, οι κοινόχρηστοι, κοινωφελείς χώροι και τυχόν εκτάσεις που αποδίδονται στον Δήμο ή στο Ελληνικό Δημόσιο, θεωρούνται ότι περιέρχονται σε κοινή χρήση και μεταγράφονται. Οι χώροι αυτοί παραμένουν στη διοίκηση, διαχείριση και λειτουργία του φορέα υλοποίησης του ΕΠΣ, έως τη διαμόρφωσή και παράδοσή τους από τον φορέα στον οικείο Δήμο ή στο Ελληνικό Δημόσιο. […] 3. Κυρωμένες Πράξεις εφαρμογής για τη λοιπή Πολεοδομική ενότητα ανασυντάσσονται. Οι σχετικές μελέτες για την ανασύνταξη επισπεύδονται και χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από τον φορέα υλοποίησης του ΕΠΣ. Κατά την ανασύνταξη της Πράξης εφαρμογής στη λοιπή περιοχή της ίδιας Πολεοδομικής ενότητας της περιοχής επέμβασης του ΕΠΣ αποκαθίστανται κατ’ αρχήν οι ιδιοκτησίες, που προέβλεπε η αρχική Πράξη εφαρμογής, εντός της περιοχής επέμβασης του ΕΠΣ, σε ακίνητα ίσης αξίας εντός της ίδιας Πολεοδομικής ενότητας. Σε περίπτωση που η αποκατάσταση αυτή δεν είναι εφικτή, το κόστος της αποζημίωσης επιβαρύνει τον φορέα υλοποίησης του ΕΠΣ. Σε περίπτωση που από το προεδρικό διάταγμα της παρ. 1 προβλέπονται χώροι υπέρ του οικείου Δήμου για τη δημιουργία Τράπεζας Γης, αυτοί διατίθενται με την ανασύνταξη της παρούσας. Η κύρωση της ανασύνταξης της Πράξης εφαρμογής της παρούσας γίνεται, κατ’ εξαίρεση, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται τα άρθρα 8, 9 και 12 του ν. 1337/1983 (Α’ 33). 4. Στις περιπτώσεις της παρ. 1, με το υπό έγκριση ΡΣΕ, είναι επιπλέον δυνατό να καταλαμβάνονται και ιδιοκτησίες του φορέα υλοποίησης του ΕΠΣ, οι οποίες βρίσκονται εκτός ορίων της περιοχής επέμβασης του ΕΠΣ, αλλά στην ίδια ή σε γειτονικές πολεοδομικές ενότητες, εφόσον οι ιδιοκτησίες αυτές αποδίδονται ως επιπλέον εισφορά σε γη και τούτο εξυπηρετεί τις πολεοδομικές ανάγκες της περιοχής».
35. Επειδή, όπως προκύπτει από τα …/1053/22.2.2024 και …/2.4.2024 έγγραφα του Γεν. Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι αιτούσες εταιρείες διέθεταν, κατά την ένταξη της περιοχής Δηλαβέρη στο σχέδιο πόλεως και διαθέτουν μέχρι σήμερα, ιδιοκτησίες εντός της Πολεοδομικής Ενότητας 5 (Νέα Φιλοθέη) του Δήμου Αμαρουσίου, αλλά εκτός των ορίων του εγκριθέντος δια του προσβαλλόμενου προεδρικού διατάγματος ΕΠΣ (βλ. το συνημμένο ως σχετ. 1 στο ως άνω …/ 22.2.2024 έγγραφο). Με την 1/2010 Πράξη εφαρμογής της Πολεοδομικής μελέτης ένταξης της περιοχής Δηλαβέρη προβλέφθηκε η ρυμοτόμηση των ιδιοκτησιών των δύο εταιρειών με σκοπό τη δημιουργία κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων και η αποκατάσταση των θιγόμενων ιδιοκτησιών με την παραχώρηση οικοπέδων εντός της ίδιας Πολεοδομικής Ενότητας, τα οποία βρίσκονται τόσο εντός όσο και εκτός της περιοχής του ΕΠΣ (βλ. το συνημμένο ως σχετ. 2 στο ως άνω …/ 22.2.2024 έγγραφο). Η εν λόγω πράξη εφαρμογής, εκτός από την αποκατάσταση ιδιοκτησιών από την ίδια περιοχή, όπως αυτές των αιτουσών, προέβλεπε και την αποκατάσταση ιδιοκτησιών από άλλες πολεοδομικές ενότητες του Δήμου μέσω Τράπεζας γης. Ειδικότερα, από τα στοιχεία που συνοδεύουν την πράξη εφαρμογής προκύπτει ότι εντός της περιοχής του ΕΠΣ αποδίδονταν συνολικά τα εξής εδαφικά τμήματα: 6.205,92 τ.μ. ως αποκατάσταση ρυμοτομούμενων ιδιοκτησιών της ίδιας Πολεοδομικής ενότητας και 4.300,53 τ.μ. ως τράπεζα γης του Δήμου Αμαρουσίου, δηλαδή συνολικά 10.506,45 τ.μ. (βλ. την από 28.1.2022 κοινή εισήγηση των Διευθύνσεων Πολεoδομικού Σχεδιασμού και Τοπογραφικών Εφαρμογών και την συνοδευτική συμπληρωματική τεχνική Έκθεση Ιανουαρίου 2022 σελ. 90-91). Το σύνολο της περιοχής επέμβασης του ΕΠΣ, έκτασης 49.418,10 τ.μ., ανήκει αθροιστικά σε τέσσερεις ιδιοκτήτες που είναι κύριοι επτά ιδιοκτησιών, εντός των ορίων του ΕΠΣ, συνολικής έκτασης 49.319,75 τ.μ. Επιπλέον εντός της περιοχής επέμβασης υφίσταται τμήμα κοινόχρηστου χώρου (οδού) εμβαδού 98,44 τ.μ., ο οποίος διατηρείται ως κοινόχρηστη Οδός και στο εγκριθέν ΡΣΕ. Σύμφωνα με την υποβληθείσα τεχνική Έκθεση και τις από 18.5.2018 και 5.4.2021 επιστολές του πληρεξούσιου των ιδιοκτητριών εταιρειών της έκτασης του ΕΠΣ προς την ΕΚΠΑ Α.Ε., ο φορέας υλοποίησης του ΕΠΣ είναι διαχειριστής του συνόλου των επτά ιδιοκτησιών που αναφέρονται στον υποβληθέντα Κτηματολογικό πίνακα αρχικών ιδιοκτησιών. Η εν λόγω Πράξη εφαρμογής, όπως ήδη αναφέρθηκε σε προηγούμενη σκέψη, ουδέποτε μεταγράφηκε (βλ. το με αρ. πρωτ. 47932/16.12.2020 έγγραφο της Δ/νσης Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Αμαρουσίου). Ως εκ τούτου, ο σχεδιασμός της Πολεοδομικής Μελέτης του 2003 δεν έχει υλοποιηθεί έως σήμερα και η περιοχή επέμβασης έχει παραμείνει αδόμητη στο μεγαλύτερο ποσοστό της έκτασής της (βλ. την από 28.1.2022 κοινή εισήγηση των Διευθύνσεων Πολεoδομικού Σχεδιασμού και Τοπογραφικών Εφαρμογών). Ο δε Δήμος Αμαρουσίου έχει, κατά τα προεκτεθέντα, υποβάλει το 2018 στο ΥΠΕΝ αίτηση επανέγκρισης της ανωτέρω Πολεοδομικής μελέτης, για τον λόγο ότι έχει εγκριθεί από αναρμόδιο όργανο (Υπουργό ΠΕΝ) και όχι με προεδρικό διάταγμα, η οποία δεν έχει ολοκληρωθεί.
36. Επειδή, υπό τα ανωτέρω εκτιθέμενα δεδομένα, πληρούνται οι τασσόμενες με το προπαρατεθέν άρθρο 36 του ν. 4872/2021 προϋποθέσεις, ώστε να μην απαιτείται η σύνταξη της πράξης εφαρμογής της περ. δ΄ της παρ. 4 του αρθ. 10 του ν. 4447/2016, ήτοι με το προεδρικό διάταγμα έγκρισης του ΕΠΣ να εγκρίνεται ταυτόχρονα και ΡΣΕ και ο φορέας υλοποίησης του ΕΠΣ να είναι αποκλειστικός κύριος ή διαχειριστής του συνόλου της προς πολεοδόμηση έκτασης (βλ. την από 28.1.2022 κοινή εισήγηση των Διευθύνσεων Πολεoδομικού Σχεδιασμού και Τοπογραφικών Εφαρμογών και το συνημμένο στην εισήγηση κτηματογραφικό διάγραμμα και Κτηματολογικό πίνακα). Περαιτέρω, βάσει του εγκριθέντος με το προσβαλλόμενο διάταγμα ΕΠΣ (άρθρο 10 παρ. 3), η συνολική εισφορά σε γη είναι 25.086,86 τ.μ., μέρος δε 3.215,88 τ.μ. της εισφοράς αυτής στο οικοδομικό τετράγωνο Γ133Α της δεύτερης χωρικής υποενότητας της νέας Πολεοδομικής οργάνωσης με γενική χρήση γης «Γενική Κατοικία», αποδίδεται, σύμφωνα με το εγκριθέν ΡΣΕ, στον Δήμο Αμαρουσίου ως τράπεζα γης για την αποκατάσταση ιδιοκτησιών (βλ. σχέδιο Β.Β.2.1 «Πολεοδομικό – Ρυμοτομικό Σχέδιο» που δημοσιεύθηκε με το προσβαλλόμενο διάταγμα). Συνεπώς, σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις των άρθρων 168 του ν. 4829/2021 και 36 του ν. 4872/2021, ο Φορέας Υλοποίησης του ΕΠΣ, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 14 παρ, 4 του προσβαλλόμενου διατάγματος, είναι υπόχρεος αποκατάστασης ή αποζημίωσης επιπλέον έκτασης 7.290,57 τ.μ. (10.506,45 τ.μ. που αποδίδονταν με την 1/210 Πράξη εφαρμογής μείον 3.215,88 τ.μ. που αποδίδονται με το εγκριθέν ΡΣΕ ως τράπεζα γης), η οποία αποδίδονταν είτε προς αποκατάσταση ιδιοκτησιών είτε για τη δημιουργία Τράπεζας γης με την 1/2010 Πράξη εφαρμογής εντός της περιοχής του ΕΠΣ, η υλοποίηση της οποίας δεν είναι πλέον εφικτή. Περαιτέρω, με το άρθρο 15 παρ. 3 του προσβαλλόμενου διατάγματος ο Φορέας Υλοποίησης ορίζεται αποκλειστικά υπόχρεος για την επίσπευση και χρηματοδότηση των απαραίτητων μελετών για την ανασύνταξη (η οποία πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό και, πάντως, εντός 12 μηνών από την έναρξη της ισχύος του) της 1/2010 Πράξης εφαρμογής εκτός των ορίων του ΕΠΣ, σύμφωνα την παρ. 3 του άρθρου 36 του ν. 4872/2021. Υπό τα δεδομένα αυτά, με το προσβαλλόμενο διάταγμα δεν θίγονται περιουσιακά δικαιώματα των αιτουσών και, μάλιστα, επί ακινήτων που είχαν ρυμοτομηθεί κατά το παρελθόν και δεν είχε καταβληθεί γι’ αυτά αποζημίωση στους ιδιοκτήτες τους παρά την πάροδο δεκατριών ετών από την έκδοση της οικείας Πράξης εφαρμογής, αλλά, αντιθέτως, προωθείται η οριστική διευθέτηση της αποκατάστασης ή αποζημίωσης των (ευρισκόμενων εκτός της περιοχής του ΕΠΣ) ιδιοκτησιών τους, οι οποίες επιβαρύνθηκαν Πολεοδομικά από τον αρχικό Πολεοδομικό σχεδιασμό του 2003, ο οποίος μέχρι σήμερα δεν έχει ολοκληρωθεί, καθόσον, κατά τα προεκτεθέντα, η 1/2010 Πράξη εφαρμογής ουδέποτε μεταγράφηκε και, ως εκ τούτου, δεν ανέπτυξε τα αποτελέσματά της ως προς τις υποχρεώσεις εισφοράς σε γη και τις σχετικές με αυτές μεταβολές στις ιδιοκτησίες και λοιπές ρυθμίσεις που αναφέρονται στην Πράξη εφαρμογής. Κατόπιν τούτων, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι οι λόγοι ακυρώσεως ότι με το προσβαλλόμενο διάταγμα δεν ρυθμίζεται το ζήτημα της αποκατάστασης των θιγομένων ιδιοκτησιών ή της καταβολής αποζημίωσης σε περίπτωση που δεν είναι εφικτή η αποκατάσταση, καθώς και ότι ανατρέπεται η κυρωθείσα 1/2010 Πράξη εφαρμογής, ως εκ τούτου δε, ματαιώνεται η αποκατάσταση των θιγομένων ιδιοκτησιών, κατά παράβαση της αρχής της ισότητας στα Πολεοδομικά βάρη. Σε αντίθεση δε με όσα αβασίμως προβάλλονται με το Υπόμνημα, το προσβαλλόμενο προεδρικό διάταγμα δεν χορηγεί στον Φορέα Υλοποίησης την αρμοδιότητα να συντάξει ο ίδιος ρυμοτομικό σχέδιο, αφού αρμόδιος για την ανασύνταξη της 1/2010 Πράξης εφαρμογής παραμένει ο οικείος Δήμος, αλλά του αναθέτει το οικονομικό βάρος, αφενός για τη χρηματοδότηση των απαραίτητων μελετών και, αφετέρου, για την καταβολή αποζημιώσεων επιπλέον έκτασης 7.290,57 τ.μ., η οποία αποδιδόταν για την αποκατάσταση ιδιοκτησιών και τη δημιουργία Τράπεζας γης με την 1/2010 Πράξη εφαρμογής εντός της περιοχής του ΕΠΣ, και των οποίων η αποκατάσταση, κατά τα προεκτεθέντα, δεν είναι πλέον εφικτή.
37. Επειδή, στο άρθρο 15 του ν. 4067/2012 (ΝΟΚ, Α΄ 79), με τίτλο «Ύψος Κτιρίου-αφετηρία μέτρησης υψών-πλάτος δρόμου», όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 106 του ν. 4759/2020 (Α΄245), ορίζεται ότι «1. Το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος του κτιρίου ορίζεται σε συνάρτηση με τον επιτρεπόμενο συντελεστή δόμησης της περιοχής ως εξής: α) … β) για συντελεστή δόμησης έως και 0,8, ύψος 14,00 μ., γ) για συντελεστή δόμησης έως και 1,2, ύψος 17,25 μ. … 2. Επιτρέπονται παρεκκλίσεις ως προς το ύψος και τον συντελεστή όγκου με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής: α) για τα ειδικά κτίρια πλην των γραφείων, στις περιοχές με συντελεστή δόμησης έως 1,2 και αιτιολογημένη πρόταση του αρμόδιου φορέα, με τις ακόλουθες μέγιστες τιμές: για συντελεστή δόμησης έως και 0,4 ύψος 13,00 μ., για συντελεστή δόμησης έως και 0,8 ύψος 18,00 μ., για συντελεστή δόμησης έως και 1,2 ύψος 21,00 μ. …». Εξ άλλου, με το άρθρο 25 του ίδιου νόμου παρέχεται το κίνητρο της προσαύξησης του συντελεστή δόμησης κατά 5% (παρ. 1) ή 10% (παρ. 2), για την κατασκευή κτηρίων, τα οποία διαθέτουν βιοκλιματικό και ενεργειακό σχεδιασμό, απαιτούν ελάχιστη δυνατή κατανάλωση ενέργειας και χρησιμοποιούν συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας καθώς και συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ή ταυτόχρονα παρουσιάζουν εξαιρετική περιβαλλοντική απόδοση.
38. Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 10 του προσβαλλόμενου διατάγματος, στη Χωρική Υποενότητα 1 του ΕΠΣ, με χρήσεις Τουρισμού-Αναψυχής, καθορίζεται συντελεστής δόμησης 0,8, ο οποίος, κατ’ άρθρο 25 παρ. 2 του ΝΟΚ, προσαυξάνεται κατά 10% (παρ. 2 περ. α΄ υποπερ. αα), και ποσοστό κάλυψης 40% (παρ. 2 περ. α΄ υποπερ. ββ), ενώ στο σύνολο της περιοχής του ΕΠΣ υπολογίζεται και επιβάλλεται εισφορά σε γη 50% (παρ. 3). Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 13 του διατάγματος, στη χωρική αυτή υποενότητα αναπτύσσεται το Ο.Τ. 140, έκτασης 25.086,84 τ.μ., όπου χωροθετείται ειδικό κτήριο μικτής χρήσης, για το οποίο ισχύουν οι προβλέψεις της ανωτέρω παρ. 2 του άρθρου 25 του ΝΟΚ (περ. β΄), ενώ καθορίζονται, μεταξύ άλλων: i) σ.δ. 0,8, που προσαυξάνεται κατά 10% σε 0,88, σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη του ΝΟΚ (περ. γ΄), ii) μέγιστη επιτρεπόμενη δόμηση 20.069,47 τ.μ. (περ. δ΄), iii) μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη 40% (περ. ε΄), iv) μέγιστο ύψος κτηρίων 21 μ., κατ’ άρθρο 15 παρ. 2 του ΝΟΚ, με την πρόβλεψη ότι, κατ’ εξαίρεση, στο μέτωπο της λεωφόρου Κηφισίας, το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος ορίζεται στα 18 μ. (περ. στ΄), v) υποχρέωση διαμόρφωσης φυτεμένου δώματος (περ. θ΄), υποχρέωση ανάπτυξης των κτηρίων με βάση σύγχρονα πρότυπα βιοκλιματικού σχεδιασμού, με χρήση συστημάτων ελάχιστης ενεργειακής κατανάλωσης και εξαιρετικής περιβαλλοντικής απόδοσης (περ. ι΄), προκήπια πλάτους 5 μ. (περ. ια΄) και υποχρέωση απόδοσης τμήματος του Ο.Τ. σε κοινή χρήση, βάσει της παρ. 7 του άρθρου 10 του ΝΟΚ (περ. ιβ΄). Συναφώς, σε σχέση με την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων του ΝΟΚ για τη θέσπιση των προβλεπόμενων στο προσβαλλόμενο ΕΠΣ όρων δόμησης, στο Κεφάλαιο 4.3 της ΣΜΠΕ αναφέρονται τα εξής: «Το κτήριο τουριστικού καταλύματος - καζίνο, σύμφωνα με το Π.Σ.Ε. (Βλ. Παράρτημα V) προτείνεται να διαμορφωθεί ως εξής: ▪ Μέγεθος δόμησης 20.000τ.μ. περίπου, ελάχιστης ενεργειακής κατανάλωσης και πρότυπης περιβαλλοντικής απόδοσης που πιστοποιείται με χρήση διεθνώς αναγνωρισμένης μεθοδολογίας περιβαλλοντικής αξιολόγησης (πχ LEED). ▪ Κάλυψη 40% ήτοι περίπου 10.000τ.μ. ▪ Μέγιστος Αριθμός ορόφων: 4 Προϋπόθεση για την εκπλήρωση των παραπάνω σχεδιαστικών επιλογών και δεδομένου ότι η εγκατάσταση του καζίνο αποτελεί μεταφορά ήδη υφιστάμενης και λειτουργούσας από τη δεκαετία του 1960 δραστηριότητας, θα πρέπει η ανάπτυξη να καλύψει ίσης δυναμικότητας λειτουργία. Κατά συνέπεια κρίνεται απαραίτητη η δυνατότητα παρέκκλισης στο μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος στο πλαίσιο πάντα των διατάξεων του ΝΟΚ (… ) και των δυνατοτήτων παρέκκλισης που θέτει. Τα παραπάνω αναλύονται – τεκμηριώνονται στο Πολεοδομικό Σχέδιο Εφαρμογής που συνυποβάλλεται, Παράρτημα V με την παρούσα μελέτη. … Ο πραγματοποιούμενος όγκος κτηρίου δεν ξεπερνά το μέγιστο επιτρεπόμενο 121.420,475m³ (Σ.Ο.: 5,5) … Το ύψος επί της Κηφισίας διαμορφώνεται στα 18μ και επί του προτεινόμενου διαμορφωμένου πεζοδρόμου 21μ.. Το επιτρεπόμενο ύψος σύμφωνα με τον Συντελεστή Δόμησης της περιοχής είναι Σ.Δ. 0,8 κατά ΝΟΚ ύψος 14μ. … Περαιτέρω, με βάση το Π.Σ.Ε. στο κτήριο επιβάλλονται οι παρακάτω σωρευτικοί όροι: ▪ Στο 50% της κάλυψης σχεδιάζεται Pilotis ▪ Το κτήριο θα έχει φυτεμένα δώματα. ▪ Η προτεινόμενη ανάπτυξη υποχρεούται να ακολουθεί τα σύγχρονα πρότυπα σχεδιασμού και κατασκευής για την δημιουργία κτιρίου με ελάχιστη ενεργειακή κατανάλωση και εξαιρετική περιβαλλοντική απόδοση. Στο πλαίσιο αυτό και με βάση τις παρακάτω διατάξεις του ΝΟΚ [άρθρο 25 παρ. 2]… δίνεται η δυνατότητα αύξησης του Σ.Δ. κατά 0,08. Έτσι, ο νέος ΣΔ ορίζεται ως 0,88 και σε κάθε περίπτωση ανώτερος του 0,8 και συνεπώς το επιτρεπόμενο μέγιστο ύψος για ειδικά κτήρια πλην γραφείων διαμορφώνεται σε 21,00μ. (ΝΟΚ άρθρο 15 παρ. 2 περ. Β). Με βάση τα παραπάνω μπορεί να επιτευχθεί το προτεινόμενο ύψος των 18μ. επί της Κηφισίας και των 21μ. από τον δυτικά προτεινόμενο πεζόδρομο. Διευκρινίζουμε ότι η παρούσα πρόταση δεν αξιοποιεί την αύξηση της επιτρεπόμενης μέγιστης δόμησης, μιας και η προτεινόμενη συνολική δόμηση δεν υπερβαίνει τα 20,069,50τμ. που αντιστοιχεί σε ΣΔ = 0,8. Η αύξηση του Σ.Δ., όπως ορίζεται στον ΝΟΚ, αξιοποιείται αποκλειστικά για την αύξηση του επιτρεπόμενου μέγιστου ύψους του κτηρίου. … Το κτήριο έχει αισθητά χαμηλότερο ύψος από τα σημαντικά κτήρια που το περιβάλλουν (GOLDEN HALL, OAKA, Υγεία), ο δε όγκος του είναι επίσης αισθητά μικρότερος από τον αντίστοιχο όγκο των κτηρίων αυτών». Επιπλέον, συγκριτική υψομετρική παρουσίαση των κτηρίων στη ζώνη έμμεσης επιρροής της περιοχής επέμβασης (ΟΑΚΑ, Υγεία, Golden Hall) αποτυπώνεται στο Σχήμα 7.3-2 της ΣΜΠΕ. Αντίστοιχες επισημάνσεις διαλαμβάνονται, περαιτέρω, στο Παράρτημα V (Πολεοδομικό Σχέδιο Εφαρμογής) της ΣΜΠΕ, όπου, στο κεφάλαιο 1.6., αναφέρεται ότι “λόγω του ότι η ανάπτυξη εντός της περιοχής επέμβασης αφορά σε ειδικό κτήριο μικτής χρήσης Τουρισμού και Καζίνο, γίνεται χρήση μιας σειράς Πολεοδομικών μηχανισμών – κινήτρων που δίνει ο Ν. 4067/2012 για να μπορέσει να υλοποιηθεί το εν λόγω ειδικό κτήριο σύμφωνα με τις αρχές και κατευθύνσεις ενός αναβαθμισμένου αρχιτεκτονικού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού. […] Συμπερασματικά, αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι σε επίπεδο Πολεοδομικού σχεδιασμού […] η περιοχή επέμβασης: α) εισφέρει το 50% για τη δημιουργία δικτύου κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, β) παραχωρεί σε κοινή χρήση ακάλυπτο χώρο συνολικής επιφάνειας 3,8 στρ. για την ενίσχυση του παραπάνω δικτύου, γ) δεν μεταβάλλεται το χαμηλό ποσοστό θεσμοθετημένης και προτεινόμενης κάλυψης στο 40%, παρά τις ανάγκες του κτηρίου δ) το κτήριο αφορά σε ειδικό κτήριο μικτής χρήσης τουρισμού και καζίνο ε) το κτήριο τοποθετείται σε μεγαλύτερη απόσταση από την Λ. Κηφισίας σε σχέση με υφιστάμενα στην ευρύτερη περιοχή μελέτης, τεκμηριώνεται η δυνατότητα για αυξημένο ύψος στα 21μ., σύμφωνα με τις διατάξεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού». Κατά τη διαβούλευση επί της ΣΜΠΕ ο Δήμος Αμαρουσίου προέβαλε ενστάσεις ως προς την αύξηση του μέγιστου επιτρεπόμενου ύψους στα 21 μ., αντί του προβλεπομένου κατά το ισχύον Πολεοδομικό καθεστώς ανώτατου ύψους 14 μ. (βλ. την 36/2020 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αμαρουσίου). Επί του θέματος αυτού, στο από Μαΐου 2020 Υπόμνημα που υπέβαλε η ΕΚΠΑ Α.Ε. επί των ζητημάτων που τέθηκαν στη διαβούλευση, αναφέρονται τα εξής: «Η ανάπτυξη εντός της περιοχής επέμβασης αφορά σε ειδικό κτήριο μικτής χρήσης που περιλαμβάνει την εξυπηρέτηση λειτουργιών πολιτισμού, διασκέδασης, εστίασης, τουρισμού και αναψυχής και καζίνο. Τα κριτήρια που έπρεπε να πληρούνται στο πλαίσιο ενός αναβαθμισμένου αρχιτεκτονικού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού ήταν (α) να εισφερθεί το 50% του ακινήτου για την δημιουργία δικτύου κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, (β) να παραχωρηθεί σε κοινή χρήση ακάλυπτος χώρος συνολικής επιφάνειας 3,8 στρ. για την ενίσχυση του παραπάνω δικτύου, (γ) να είναι δυνατή η τοποθέτηση του Κτηρίου σε μεγαλύτερη απόσταση από τη Λεωφόρο Κηφισίας σε σχέση με υφιστάμενα στην ευρύτερη περιοχή μελέτης, (δ) χωρίς ωστόσο να μεταβάλλεται το χαμηλό ποσοστό θεσμοθετημένης και προτεινόμενης κάλυψης στο 40%, παρά τις ανάγκες του κτηρίου. Προκειμένου να μπορούν να πραγματοποιηθούν τα ανωτέρω, ζητήθηκε παρέκκλιση ως προς το ύψος (και μόνον) ήδη από το στάδιο του ΕΧΣ, για λόγους επενδυτικής και νομικής ασφάλειας. Τονίζεται όμως ότι η παρέκκλιση η οποία ζητείται δεν αποτελεί “εξαίρεση», αντίθετα προβλέπεται από τις συνήθεις πολεοδομικές διατάξεις. Μάλιστα, πληρούνται όλες οι ανωτέρω προϋποθέσεις, για την εισαγωγή παρέκκλισης: i. Στην περιοχή επέμβασης το υφιστάμενο Πολεοδομικό καθεστώς ορίζει ως ποσοστό κάλυψης το 40% και ως Σ.Δ. 0,8 με μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος βάσει ΝΟΚ τα 14,00μ. (άρθρο 15 παρ.1β Ν.4067/2012 όπως αυτός τροποποιήθηκε και ισχύει). Βάσει της παραγράφου 2α του ίδιου άρθρου, για τα ειδικά κτήρια πλην γραφείων (περίπτωση στην οποία εμπίπτει η προτεινόμενη ανάπτυξη), στις περιοχές με συντελεστή δόμησης από 0,8 έως 1,2 επιτρέπονται παρεκκλίσεις ως προς το ύψος και τον όγκο με μέγιστη τιμή για συντελεστή δόμησης έως 0,8 και ύψος 18,00μ. ii. Περαιτέρω, από το άρθρο 25 του Ν. 4067/2012 προσφέρεται ειδική αύξηση του σ.δ. κατά 10 % σε κτήρια ελάχιστης ενεργειακής κατανάλωσης που παρουσιάζουν παράλληλα εξαιρετική περιβαλλοντική απόδοση. Εν προκειμένω, αύξηση του Σ.Δ. κατά 10% οδηγεί σε Σ.Δ. 0,88 (έναντι του αρχικού 0.80). … iii. Σε κάθε περίπτωση στο προτεινόμενο ΕΧΣ διευκρινίζεται ότι αυτό το μέγιστο ύψος δεν προτείνεται για το ύψος του κτηρίου στο μέτωπο της Λεωφόρου Κηφισίας, για το οποίο έχει προταθεί μέγιστο ύψος 18 μέτρων. iv. Πολύ περισσότερο, η παρέκκλιση αφορά μόνο το ύψος, αφού, παρά τη δυνατότητα περισσότερης δόμησης, η προτεινόμενη συνολική δόμηση δεν υπερβαίνει τα 20,069,50 τμ. που αντιστοιχεί σε ΣΔ = 0,8. Σκοπός της επιτρεπόμενης αυτής από το ΝΟΚ παρέκκλισης, εν προκειμένω είναι η υλοποίηση ενός κτηρίου με όγκο και σχεδιασμό φιλικότερο προς τον χρήστη και το περιβάλλον. Με τον τρόπο αυτόν επιτυγχάνεται η τοποθέτηση του Κτηρίου σε μεγαλύτερη απόσταση από τη Λ. Κηφισίας, σε σχέση με υφιστάμενα κτήρια στην ευρύτερη περιοχή μελέτης, προκειμένου να δημιουργηθούν οι απαραίτητες τεχνικές υποδομές που θα επιτρέψουν την προτεινόμενη βελτιωτική παρέμβαση με τη διαπλάτυνση της Λεωφόρου Κηφισίας. Συνεπώς, η παρέκκλιση αυτή δικαιολογείται και επιβάλλεται και με βάση Πολεοδομικά κριτήρια αλλά και σύμφωνα με τις σύγχρονες αρχές του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού». Εξ άλλου, σύμφωνα με την 1/συν.4η/11.9.2020 γνωμοδότηση του Συμβουλίου Μητροπολιτικού Σχεδιασμού, «Τα βασικά Πολεοδομικά μεγέθη που προτείνονται (Κ=40%, ΣΔ=0,8) παραμένουν ίδια με τα ήδη ισχύοντα στην περιοχή, ενώ τα κατά κανόνα προκύπτοντα -βάσει ΝΟΚ- μέγιστο ύψος (14 μ.) και μέγιστος όγκος, κρίνονται ανεπαρκή για τον σχεδιασμό ενός λειτουργικού και ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής σχεδίασης συγκροτήματος Τουρισμού-Αναψυχής (Ξενοδοχείο, καζίνο και συνοδές χρήσεις αναψυχής και πολιτισμού), λαμβανομένης υπόψη μάλιστα της ανάγκης για διασφάλιση της μέγιστης δυνατής ελεύθερης επιφάνειας του οικοπέδου για φύτευση… κατά την εκπόνηση του Πολεοδομικού Σχεδίου Εφαρμογής και τον υποκείμενο σχεδιασμό εν γένει να ληφθούν υπόψη αντιστοίχως τα εξής: 1. Υποενότητα 1 (Τουρισμός-Αναψυχή): … Κατά τον καθορισμό των όρων δόμησης και ιδίως του μεγίστου επιτρεπομένου ύψους και όγκου αλλά και τυχόν άλλων παραμέτρων που εμπίπτουν στον κατά ΝΟΚ έλεγχο, να υπάρχει η ευελιξία και να διερευνηθεί η δυνατότητα πρόβλεψης παρεκκλίσεων βάσει των ρυθμίσεων και μηχανισμών που έχει εισαγάγει ο ΝΟΚ […], προκειμένου να καταστεί δυνατός ο ειδικός Πολεοδομικός και αρχιτεκτονικός σχεδιασμός που υπαγορεύουν οι ιδιαίτερες χρήσεις και ο χαρακτήρας του κτηριακού συγκροτήματος τουρισμού-αναψυχής, σε συνδυασμό με τη διασφάλιση της μέγιστης δυνατής ελεύθερης επιφάνειας του ακινήτου για φύτευση».
39. Επειδή, από τον συνδυασμό των διατάξεων του άρθρου 13 παρ. 1 περ. β΄, γ΄, δ΄ και στ΄ του προσβαλλόμενου διατάγματος προκύπτει ότι ο σ.δ. αυξάνεται μεν αριθμητικώς, βάσει του άρθρου 25 παρ. 2 του ΝΟΚ, από 0,8 σε 0,88, η αύξηση, όμως, αυτή δεν αξιοποιείται για αύξηση της επιτρεπόμενης δόμησης, η οποία, οριζόμενη σε 20.069,47 τ.μ. αντιστοιχεί σε συντελεστή 0,8 (συνολική έκταση Ο.Τ. 25.086,84 τ.μ. x σ.δ. 0,8 = μέγιστη δόμηση 20.069,47 τμ.). Περαιτέρω, προβλέπεται, κατ’ επίκληση των ανωτέρω διατάξεων του ΝΟΚ (αρ. 15 και 25 παρ. 2), κατά παρέκκλιση από το ισχύον στην περιοχή ύψος (για σ.δ έως 0,8 ύψος έως 14 μ.), μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος 18 μ. και για το μέτωπο στη Λεωφόρο Κηφισίας μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος 21 μ., η παρέκκλιση, όμως, αυτή ως προς το ύψος θεσπίσθηκε ύστερα από εκτίμηση ειδικής μελέτης που τεκμηριώνει την επίμαχη ρύθμιση σε σχέση με τη συγκεκριμένη περιοχή στην οποία εφαρμόζεται, και αφού ελήφθησαν υπόψη τα Πολεοδομικά χαρακτηριστικά της ευρύτερης περιοχής επιρροής του σχεδίου. Πράγματι, από τη ΣΜΠΕ και τις ως άνω γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων φορέων προκύπτει ότι η προσαύξηση του ύψους δικαιολογείται από: α) τη συγκράτηση της δόμησης σε τμήμα του ΟΤ 140 δίχως υπέρβαση του ποσοστού κάλυψης, το οποίο διατηρείται σε ποσοστό 40%, παρά τις ανάγκες του κτηρίου, και την απόδοση αυξημένης εισφοράς σε γη (50%) για τη δημιουργία κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, καθώς και την παραχώρηση σε κοινή χρήση ακάλυπτου χώρου συνολικής επιφάνειας 3,8 στρ., τούτο δε κατ’ εξειδίκευση του γενικού κανόνα της καθ’ ύψος επέκτασης των κτηρίων που αφήνουν ακάλυπτο μεγαλύτερο τμήμα του εδάφους, ο οποίος επιτρέπεται να εφαρμόζεται κατά τον Πολεοδομικό σχεδιασμό, β) τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του κτηρίου ως ειδικού κτηρίου μικτής χρήσης τουρισμού και καζίνο, κατάλληλου για τη μεταφορά «του συνόλου των δραστηριοτήτων» του καζίνο Πάρνηθας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 369Α παρ. 1 του ν. 4512/2018, γ) την τοποθέτηση του κτηρίου σε μεγαλύτερη απόσταση από τη Λεωφόρο Κηφισίας σε σχέση με υφιστάμενα κτήρια στην ευρύτερη περιοχή μελέτης, προκειμένου να δημιουργηθούν οι απαραίτητες τεχνικές υποδομές που θα επιτρέψουν την προτεινόμενη βελτιωτική παρέμβαση με τη διαπλάτυνση της Λεωφ. Κηφισίας, δ) το γεγονός ότι κτήρια-τοπόσημα της ευρύτερης περιοχής (OAKA, Golden Hall, Υγεία) έχουν αισθητά μεγαλύτερο ύψος και όγκο, και ε) τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής και, ιδίως, τη γειτνίαση με τη λεωφόρο Κηφισίας, η οποία διαθέτει ιδιαίτερα μεγάλο πλάτος. Η δε θέσπιση του συγκεκριμένου όρου δόμησης τέθηκε προς εξέταση και στη δημόσια διαβούλευση επί της ΣΜΠΕ του ΕΠΣ. Υπό τις συνθήκες αυτές, η επίμαχη παρέκκλιση ως προς το ύψος προβλέφθηκε από τον κανονιστικό νομοθέτη, κατόπιν τήρησης των διαδικαστικών και ουσιαστικών προϋποθέσεων που απαιτούνται κατά τις διατάξεις του άρθρου 8 του ν. 4447/2016 για τη θέσπισή της (μελέτη της περιοχής, συμμετοχή των οικείων Ο.Τ.Α. και του κοινού, ΣΜΠΕ, επεξεργασία του σχεδίου του διατάγματος από το ΣτΕ, πρβλ. ΣτΕ 310/2024 7μ. σκ. 19, 293/2024 σκ. 11, 705/2020 Ολομ. σκ. 15, 1383/2016 7μ. σκ. 8, 796/2016 σκ. 9, 2531/2015 7μ. σκ. 5). Τεκμηριώνεται δε με βάση Πολεοδομικά κριτήρια, συμφώνως προς τις επιταγές του άρθρου 24 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος για ορθολογικό Πολεοδομικό σχεδιασμό, και, συνολικώς ορώμενη με τους λοιπούς όρους δόμησης, δεν επιφέρει επιδείνωση του οικιστικού περιβάλλοντος, δοθέντος και ότι η αύξηση του ύψους δεν συνιστά, καθ’ εαυτήν, επιδείνωση του περιβάλλοντος και των συνθηκών διαβίωσης (πρβλ. ΣτΕ Ολομ. 4946/1995). Κατόπιν τούτων, είναι απορριπτέος ο λόγος ακυρώσεως περί αντισυνταγματικότητας της εν λόγω διατάξεως του άρθρου 25 παρ. 2 του ΝΟΚ, κατ’ εφαρμογήν της οποίας θεσπίζεται με το προσβαλλόμενο διάταγμα προσαύξηση του ανώτατου συντελεστή δόμησης κατά 10%, δεδομένου, πάντως, ότι η κατ’ εφαρμογή του εν λόγω άρθρου 25 παρ. 2 του ΝΟΚ, αριθμητική αύξηση του σ.δ., δεν αξιοποιείται απ’ ευθείας με την έκδοση οικοδομικής άδειας, αλλά επιλέγεται κατά τον σχεδιασμό, δηλαδή σε κανονιστικό επίπεδο από το προσβαλλόμενο ΕΠΣ (πρβλ. ΣτΕ 310/2024, επταμ.). Ο ίδιος λόγος είναι απορριπτέος και ως προς την αύξηση του ανώτατου επιτρεπόμενου ύψους κτηρίων σε 21 μ και 18 μ. στο μέτωπο της λεωφόρου Κηφισίας, η οποία καθορίστηκε βάσει μελέτης της περιοχής και αιτιολογείται νομίμως.
40. Επειδή, στο άρθρο 9 του ν. 4447/2016, με τίτλο «συντελεστής δόμησης», ορίζονται τα εξής: «1. Στις οικιστικές περιοχές, οι οποίες προτείνονται προς πολεοδόμηση με βάση τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια ή τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια των άρθρων 7 και 8, καθορίζονται ανώτατα όρια συντελεστή δόμησης ως εξής: α) … γ) για τις περιοχές που προορίζονται για χρήση τουρισμού - αναψυχής ο συντελεστής δόμησης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,6 … 4. Ειδικές διατάξεις, με τις οποίες έχουν καθοριστεί συντελεστές δόμησης μεγαλύτεροι από τους προβλεπόμενους στην παράγραφο 1 ή και διαφορετικός τρόπος υπολογισμού αυτών, διατηρούνται σε ισχύ. …». Ενόψει των ανωτέρω, ο λόγος ακυρώσεως, προβαλλόμενος άλλωστε με Υπόμνημα, περί υπερβάσεως του κατά το εν λόγω άρθρο 9 παρ. 1 γ του ν. 4447/2016 ανώτατου ορίου του σ.δ. (0,6), είναι οπωσδήποτε απορριπτέος. Και τούτο διότι, σύμφωνα με τη ρητή διατύπωση της διατάξεως της παρ. 4 του άρθρου 9, η ειδική διάταξη της Πολεοδομικής Μελέτης του 2003 [βλ. ανωτέρω 5371/7.2.2003 απόφαση της Υφυπουργού ΠΕΧΩΔΕ (Δ΄ 178), με την οποία εγκρίθηκε το Πολεοδομικό σχέδιο τμήματος της Πολεοδομικής Ενότητας 5 (περιοχή Δηλαβέρη) του Δήμου Αμαρουσίου], με την οποία ορίσθηκε συντελεστής δόμησης 0,8, κατισχύει του οριζόμενου στην περ. γ΄ της παρ. 1 του ιδίου ως άνω άρθρου 9 του ν. 4447/2016 συντελεστή.
41. Επειδή, τέλος, προβάλλεται ότι το προσβαλλόμενο διάταγμα είναι μη νόμιμο και πρέπει να ακυρωθεί, διότι κατελείφθησαν αναπάντητοι ουσιώδεις ισχυρισμοί που είχαν προβληθεί από τη δεύτερη αιτούσα εταιρεία κατά τη διαβούλευση (βλ. έγγραφο ΥΠΕΞ/ΔΙΠΑ/30421/1606/ 24.3.2020) και οι οποίοι αφορούσαν: α) στην ματαίωση της αποκατάστασης των ιδιοκτησιών της εταιρείας στην ΠΕ 5, λόγω της ανατροπής της 1/2010 Πράξης εφαρμογής, β) στον αποσπασματικό χαρακτήρα του Σχεδίου που συνιστά μερική τροποποίηση υπάρχοντος σχεδίου πόλεως προς εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων, και γ) σε κυκλοφοριακά ζητήματα που θα ανακύψουν από την επιβάρυνση που επιφέρει το Σχέδιο στην ευρύτερη περιοχή. Όπως, όμως, έχει κριθεί, η αξιολόγηση των παρατηρήσεων κατά τη διαβούλευση δεν είναι υποχρεωτικό να προσλαμβάνει τη μορφή ρητής αντίκρουσης όσων από αυτές δεν κρίνονται ως ουσιώδεις, είναι δε άλλο το ζήτημα της νομιμότητας της τελικώς εκδιδόμενης Πράξης από πλευράς πληρότητας της αιτιολογίας της, στην περίπτωση που έχει αγνοήσει τις ουσιώδεις και κρίσιμες παρατηρήσεις που εκφράσθηκαν κατά τη διαβούλευση (βλ. ΟλΣτΕ 1761/2019, σκ. 33, πρβλ. επίσης ΣτΕ 162/2024, σκ. 44, 1538/2024, σκ. 33). Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου και, ιδίως, την από 7.9.2020 εισήγηση της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών Αστικών και Περιαστικών Περιοχών του ΥΠΕΝ, στην οποία γίνεται ρητή αναφορά στις ανωτέρω ενστάσεις της αιτούσας, ακολούθως δε εκτίθενται οι απόψεις της υπηρεσίας επί των θεμάτων που τέθηκαν κατά τη διαβούλευση, αλλά και το από Μαΐου 2020 Υπόμνημα της ΕΚΠΑ ΑΕ επί των θεμάτων αυτών (βλ. ιδίως στο κεφάλαιο 2.2.2.2.1 την ενότητα “Ειδικά ως προς το ισοζύγιο εισφοράς σε γη και την αποκατάσταση των ιδιοκτησιών και το Παράρτημα 1 “Σχολιασμός/ τεκμηρίωση επί των θεμάτων που τέθηκαν αναφορικά με τον κυκλοφοριακό σχεδιασμό»), τα ανωτέρω ζητήματα που ετέθησαν με τις ενστάσεις κατά τη διαβούλευση αξιολογήθηκαν και αντιμετωπίσθηκαν από τη Διοίκηση πριν από την έκδοση του προσβαλλόμενου διατάγματος. Συνεπώς, και δοθέντος, άλλωστε, ότι οι περιλαμβανόμενοι στις ενστάσεις ισχυρισμοί αντιμετωπίσθηκαν στο πλαίσιο εξέτασης των αντίστοιχων προβληθέντων λόγων ακυρώσεως και απορρίφθηκαν, κατά τα ανωτέρω, ως αβάσιμοι, ο εξεταζόμενος λόγος ακυρώσεως πρέπει και αυτός να απορριφθεί.
42. Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της ως αβάσιμη και να γίνουν δεκτές οι παρεμβάσεις των “...Α.Ε.», “ΕΤΑΔ ΑΕ», “σωματείου εργαζομένων Καζίνου- Ξενοδοχείου και τελεφερίκ Πάρνηθας” και “ΕΕΕΠ».
Διά ταύτα
Απορρίπτει την αίτηση.
Διατάσσει την κατάπτωση του παραβόλου.
Δέχεται τις παρεμβάσεις.
Επιβάλλει στις αιτούσες τη δικαστική δαπάνη του Δημοσίου, η οποία ανέρχεται στο ποσό των τετρακοσίων εξήντα (460) ευρώ, και των παρεμβαινόντων, η οποία ανέρχεται στο ποσό των εξακοσίων σαράντα (640) ευρώ για τον καθένα από αυτούς.
Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 22 Ιουνίου 2024 και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 7ης Μαΐου 2025.
Ο Προεδρεύων Αντιπρόεδρος Η Γραμματέας
Χρήστος Ντουχάνης Γεωργία Σιμάτη

Περίληψη

Απόφαση