ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ
ΑΠ (Συμβ) 1016/2026 Δικαίωμα υποβολής έγκλησης και εξουσίες προσωρινού δικαστικού συμπαραστάτη - Εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή
Ανάρτηση: 17/10/2026
Αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για αναίρεση βουλεύματος του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Αθηνών. Άρση διαφωνίας μεταξύ Ανακρίτριας και Εισαγγελέα Πρωτοδικών υπέρ της πρώτης, κρίνοντας ότι δεν έπρεπε να διενεργηθεί κύρια ανάκριση για κακουργηματική απάτη κατ' εξακολούθηση (απλή και με υπολογιστή, με όφελος άνω των 120.000 ευρώ) και συνέργεια σε αυτήν.
Υπό εξέταση ζήτημα: Αν η έγκληση, η οποία ήταν αναγκαία για τις συγκεκριμένες πράξεις, υποβλήθηκε παραδεκτά από την προσωρινή δικαστική συμπαραστάτρια του παθόντος, δυνάμει προσωρινής διαταγής που χορηγήθηκε πριν από την έκδοση οριστικής απόφασης για την υπαγωγή του σε δικαστική συμπαράσταση.
Πραγματικά περιστατικά. Ο παθών περιήλθε σε κατάσταση άγρυπνου κώματος λόγω τροχαίου ατυχήματος και απεβίωσε χωρίς να εκδοθεί οριστική απόφαση περί συμπαράστασης. Η θυγατέρα του ορίστηκε προσωρινή συμπαραστάτρια με προσωρινή διαταγή, η οποία ορίζει ότι μπορεί να προβαίνει σε «επείγουσες πράξεις», και υπέβαλε έγκληση για λογαριασμό του. Το βούλευμα έκρινε την έγκληση απαράδεκτη, με το σκεπτικό ότι η προσωρινή διαταγή δεν κάλυπτε υποβολή έγκλησης και ότι ο παθών δεν τελούσε σε δικαστική συμπαράσταση δυνάμει δικαστικής απόφασης.
Κατά την κρίση του δικαστηρίου, η έγκληση αποτελεί θεσμό ουσιαστικού και δικονομικού δικαίου. Η παρέλευση τρίμηνης προθεσμίας εξαλείφει το αξιόποινο, και η ύπαρξή της ερευνάται αυτεπαγγέλτως.
Ο προσωρινός δικαστικός συμπαραστάτης ασκεί λειτούργημα ανάλογο του οριστικού, με ουσιωδώς περιορισμένη όμως εξουσία, που καλύπτει μόνο τις απολύτως αναγκαίες και επείγουσες πράξεις.
Η υποβολή έγκλησης εντάσσεται στις πράξεις αυτές, λόγω ταυτότητας νομικού λόγου με τις πράξεις διακοπής παραγραφής και αποσβεστικής προθεσμίας.
Η προσωρινή διαταγή αποτελεί δικαστική απόφαση, άρα ο προσωρινός συμπαραστάτης είναι νόμιμος αντιπρόσωπος του παθόντος.
Εν προκειμένω η έγκληση είχε κατεπείγοντα χαρακτήρα. Η πράξη έπληττε την περιουσία και το πρόσωπο του παθόντος, και η παράλειψη υποβολής εντός τριμήνου θα οδηγούσε βέβαια σε απώλεια του δικαιώματος, δεδομένου ότι η ανικανότητα ήταν μόνιμη και δεν τίθετο ζήτημα αναστολής της προθεσμίας.
Δεκτός ο λόγος αναίρεσης για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των άρθρων 115 παρ. 1-2 ΠΚ, 1666 επ. ΑΚ και 802, 804, 805 ΚΠολΔ. Αναιρέθηκε το βούλευμα.