Κατηγορίες Περιεχομένου

Παραδεκτό/εμπρόθεσμο της έφεσης: κρίθηκε ότι ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και ερευνήθηκε ως προς τους λόγους της. Αντικείμενο αγωγής: ισχυρισμός περί ανυπαρξίας σύμβασης υδροδότησης/μη γένεσης οφειλής, προσβολή αναγκαστικής είσπραξης/κατάσχεσης, αξίωση αποζημίωσης για περιουσιακή ζημία και χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης. Κύριο νομικό ζήτημα: δικαιοδοσία - χαρακτηρισμός της διαφοράς ως διοικητικής διαφοράς ουσίας (ευθύνη ΝΠΔΔ/ΟΤΑ από πράξεις οργάνων κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας, ιδίως αναγκαστική είσπραξη κατά ΚΕΔΕ), άρα υπαγωγή στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια. Συνάφεια αναγνωριστικού αιτήματος: το αίτημα περί μη οφειλής κρίθηκε άρρηκτα συνδεδεμένο με την αποζημιωτική αξίωση και ως προδικαστικό της, άρα επίσης διοικητικής δικαιοδοσίας. Τελική κρίση: τυπικά παραδεκτή και κατ' ουσίαν απόρριψη της έφεσης· συμψηφισμός δικαστικών εξόδων του β' βαθμού.

Aξίωση αποζημίωσης, κατ' άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ, για φερόμενη μείωση της αξίας ακινήτου και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, συνεπεία περιορισμού της θέας από την ανέγερση πέντε οικοδομών με εφαρμογή κινήτρων του ΝΟΚ. Η ζημία αποδόθηκε στην έκδοση οικοδομικών αδειών και γνωμοδοτήσεων κατ' εφαρμογή των επίμαχων διατάξεων. Εξετάστηκε η καταβολή του δικαστικού ενσήμου, το οποίο κρίθηκε ότι είχε καταβληθεί προσηκόντως. Το ποσό του δικαστικού ενσήμου ανερχόταν σε 1.609,98 ευρώ. Εξετάστηκε η νομιμοποίηση των προσθέτως παρεμβαινόντων. Η παρέμβαση της ανώνυμης εταιρείας απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, επειδή δεν αποδείχθηκε επαρκώς η εξουσία του αρμόδιου εταιρικού οργάνου να εγκρίνει την άσκηση ενδίκων βοηθημάτων και την παροχή πληρεξουσιότητας σε δικηγόρους. Δεν προσκομίστηκαν το καταστατικό ή οι απαιτούμενες ανακοινώσεις στο ΓΕΜΗ. Η παρέμβαση των λοιπών τεσσάρων παρεμβαινόντων κρίθηκε παραδεκτή, λόγω εννόμου συμφέροντος που θεμελιωνόταν σε ιδιοκτησιακά δικαιώματα επί ενός από τα επίμαχα ακίνητα, καθώς και λόγω νόμιμης επίδοσης της παρέμβασης. Το Δικαστήριο απέρριψε την αμφισβήτηση του εννόμου συμφέροντός τους. Απορρίφθηκε η ένσταση αοριστίας της αγωγής. Κρίθηκε ότι το δικόγραφο περιείχε τα απαιτούμενα στοιχεία του άρθρου 73 παρ. 1 ΚΔΔ και ότι οι αιτιάσεις σχετικά με το ακριβές ύψος του ακινήτου και τη μέθοδο αποτίμησης αφορούσαν την ουσιαστική βασιμότητα και όχι το παραδεκτό. Η αγωγή θεωρήθηκε επαρκώς ορισμένη. Αναγνωρίστηκε το ενεργητικό έννομο συμφέρον και η ενεργητική νομιμοποίηση της ενάγουσας, βάσει του τίτλου κτήσης και της κτηματολογικής καταχώρισης. Κρίθηκε ότι το έννομο συμφέρον που στηρίζεται σε ισχύουσα διοικητική πράξη είναι καταρχήν έννομο, ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά του διοικουμένου. Αναγνωρίστηκε η παθητική νομιμοποίηση αμφότερων των εναγομένων. Το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής θεωρήθηκε όργανο ενταγμένο στην κρατική διοικητική οργάνωση, ενώ ο μη εκτελεστός χαρακτήρας των γνωμοδοτήσεών του δεν απέκλειε την ευθύνη του Δημοσίου. Η αποζημιωτική ευθύνη μπορεί να γεννηθεί και από μη εκτελεστή πράξη οργάνου. Η Υπηρεσία Δόμησης θεωρήθηκε εκδούσα αρχή των οικοδομικών αδειών, ακόμη και στο πλαίσιο της αυτοματοποιημένης έκδοσής τους, με αποτέλεσμα να θεμελιώνεται η παθητική νομιμοποίηση του οικείου δήμου. Η αντίθετη ένσταση απορρίφθηκε. Ως προς την ουσιαστική ευθύνη, κρίθηκε ότι απαιτείται σωρευτική συνδρομή παράνομης πράξης ή παράλειψης, ζημίας και αιτιώδους συνδέσμου, ενώ η θετική ζημία πρέπει να προσδιορίζεται ειδικά και να αποκαθίσταται στο ύψος που θα υπήρχε χωρίς την παρανομία. Το Δικαστήριο υπενθύμισε το κανονιστικό πλαίσιο των άρθρων 105 και 106 ΕισΝΑΚ και του άρθρου 932 ΑΚ. Εξετάστηκε η συνταγματικότητα του συστήματος κινήτρων του ΝΟΚ ως προς την προσαύξηση του συντελεστή δόμησης και του ύψους, τις κατασκευές στο δώμα, τους εσωτερικούς εξώστες και την προσμέτρηση πισινών στη φυτεμένη επιφάνεια. Κρίθηκε ότι το σύστημα δεν είναι συλλήβδην αντισυνταγματικό λόγω του περιεχομένου του, αλλά ορισμένες ρυθμίσεις προσκρούουν στο άρθρο 24 του Συντάγματος επειδή επιτρέπουν ουσιώδεις αποκλίσεις χωρίς προηγούμενο πολεοδομικό σχεδιασμό και ειδική επιστημονική στάθμιση. Εξετάστηκε ο περιορισμός των αναδρομικών αποτελεσμάτων της αντισυνταγματικότητας. Κρίσιμο θεωρήθηκε το χρονικό σημείο της 11ης Δεκεμβρίου 2024, πριν από το οποίο έπρεπε να έχει αποδεδειγμένα αρχίσει η υλοποίηση της οικοδομικής άδειας, ιδίως με εργασίες εκσκαφής. Ο περιορισμός στηρίχθηκε στη στάθμιση της πολεοδομικής νομιμότητας με την ασφάλεια δικαίου, την προβλεψιμότητα και την προστατευόμενη εμπιστοσύνη. Εξετάστηκαν οι μεταβατικές ρυθμίσεις για την αναστολή έκδοσης νέων αδειών, τη μη ανάκληση αδειών κατά το μεταβατικό διάστημα και την υποχρέωση αναθεώρησης αδειών των οποίων οι εργασίες δεν είχαν αρχίσει έως την κρίσιμη ημερομηνία. Προβλέφθηκαν επίσης διοικητικός έλεγχος της έναρξης των εργασιών και διακοπή εργασιών σε περίπτωση πολεοδομικών παραβάσεων. Κρίθηκε ότι και τα πέντε κτίρια είχαν υλοποιηθεί, ως προς την έναρξη των οικοδομικών εργασιών, πριν από την 11η Δεκεμβρίου 2024, βάσει των πορισμάτων των Ελεγκτών Δόμησης. Η ενάγουσα δεν μπορούσε, συνεπώς, να επικαλεστεί την αντισυνταγματικότητα των κινήτρων του ΝΟΚ για τη θεμελίωση της αποζημιωτικής αξίωσης. Το παρεμπίπτον δικαστικό έλεγχο της νομιμότητας των ζημιογόνων πράξεων στο πλαίσιο αποζημιωτικής αγωγής κρίθηκε ότι διέπεται από τα ίδια όρια με τον ευθύ ακυρωτικό έλεγχο, συμπεριλαμβανομένου του χρονικού περιορισμού των αποτελεσμάτων της αντισυνταγματικότητας. Η αποζημιωτική φύση της αγωγής δεν εξαιρούσε την υπόθεση από τον περιορισμό αυτό. Κατά την πλειοψηφία, δεν στοιχειοθετήθηκε παρανομία, διότι η αγωγή στηριζόταν αποκλειστικά στην αντισυνταγματικότητα των διατάξεων του ΝΟΚ και δεν προέβαλλε αυτοτελείς πολεοδομικές ή άλλες πλημμέλειες των αδειών και γνωμοδοτήσεων. Ελλείψει της αναγκαίας προϋπόθεσης της παρανομίας, δεν συντρέχει ευθύνη κατά τα άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ και παρέλκυε η εξέταση ζημίας και αιτιώδους συνδέσμου. Μειοψηφία: το άρθρο 50 παρ. 3δ του π.δ. 18/1989 διασώζει τις αποζημιωτικές αξιώσεις. Ο χρονικός περιορισμός που αφορούσε αιτήσεις ακυρώσεως δεν έπρεπε να επεκταθεί αυτομάτως στις αποζημιωτικές αγωγές. Η γνώμη αυτή δεν κράτησε. Τελική κρίση: η αγωγή απορρίφθηκε στο σύνολό της ως αβάσιμη, η παρέμβαση απορρίφθηκε ως προς την εταιρεία και έγινε δεκτή ως προς τους λοιπούς τέσσερις παρεμβαίνοντες. Διατάχθηκε η επιστροφή του δικαστικού ενσήμου και απαλλάχθηκαν από τα δικαστικά έξοδα η ενάγουσα και η εταιρεία.

Η διαφορά αφορά την επιβολή διοικητικού προστίμου ύψους 1.000.000 ευρώ για διακοπή της κυκλοφορίας στο βασικό εθνικό οδικό δίκτυο κατά τη διάρκεια έντονων καιρικών φαινομένων. Η προσβαλλόμενη πράξη επέβαλε το ανώτατο πρόστιμο για παρατεταμένη διακοπή της κυκλοφορίας. Ερμηνεύθηκε το άρθρο 65 του ν. 4663/2020 ως προς την απαγόρευση της διακοπής, τις εξαιρέσεις, τα στοιχεία της υπαιτιότητας και τα κριτήρια επιμέτρησης του προστίμου. Η διάταξη προβλέπει κυρώσεις όταν πράξη ή παράλειψη συντελεί στη διακοπή και συνδέει το ύψος του προστίμου με τη διάρκεια, την έκταση, τις συνέπειες και την υπαιτιότητα. Κρίθηκε ότι φορέας λειτουργίας και συντήρησης υπάγεται στη διάταξη ακόμη και χωρίς άμεση συμβατική σχέση με το Ελληνικό Δημόσιο. Η προσφεύγουσα θεωρήθηκε φορέας λειτουργίας και συντήρησης και, ως εκ τούτου, υπαγόμενη στο άρθρο 65. Η διαδικασία χαρακτηρίστηκε σύνθετη διοικητική ενέργεια, με δυνατότητα παρεμπίπτοντος ελέγχου των προηγούμενων πράξεων κατά την προσβολή της τελικής πράξης. Η συγκρότηση της Επιτροπής και το πόρισμά της ενσωματώνονται στη διαδικασία που καταλήγει στην πράξη επιβολής του προστίμου. Εξετάστηκε ο χαρακτήρας της εικοσαήμερης προθεσμίας ολοκλήρωσης του πορίσματος, χωρίς η ακύρωση να στηριχθεί τελικά στο ζήτημα αυτό. Τέθηκε ζήτημα αν η προθεσμία ήταν αποκλειστική ή ενδεικτική και από πότε άρχιζε. Εξετάστηκε η τήρηση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης, καθώς η απλή υποβολή στοιχείων δεν ταυτίζεται κατ' ανάγκη με ειδική κλήση σε ακρόαση. Η προηγούμενη ακρόαση αποτελεί ουσιώδη τύπο πριν από δυσμενές μέτρο, ιδίως όταν αξιολογείται υπαιτιότητα. Τέθηκαν ζητήματα υπαιτιότητας, ανωτέρας βίας, συμβατικών υποχρεώσεων αποχιονισμού, ευθύνης δημόσιων αρχών και χρηστών και αναλογικότητας του προστίμου. Η προσφεύγουσα επικαλέστηκε τη σφοδρότητα των φαινομένων, παραλείψεις δημόσιων φορέων, ελλείψεις αστυνομικής δύναμης, τη συμπεριφορά των χρηστών και την αρχή της αναλογικότητας. Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή δεν διερεύνησε όλους τους δυνητικά εμπλεκόμενους φορείς, αλλά περιορίστηκε σε μερικό έλεγχο. Δεν εξετάστηκαν συνολικά οι πράξεις και παραλείψεις της πολιτικής προστασίας, της Περιφέρειας και των όμορων δήμων. Η ελλιπής διερεύνηση κρίθηκε ότι δεν επέτρεψε πλήρη και νόμιμο καταλογισμό ευθύνης, ιδίως ενόψει της επιβολής του ανώτατου προστίμου. Ο καταλογισμός κρίθηκε μη νόμιμος επειδή βασίστηκε σε αποσπασματική έρευνα. Τελική κρίση: η προσφυγή έγινε δεκτή, η πράξη επιβολής του προστίμου ακυρώθηκε, επιστράφηκε το παράβολο και το Δημόσιο απαλλάχθηκε από τα δικαστικά έξοδα. Το διατακτικό προβλέπει αποδοχή της προσφυγής, ακύρωση, επιστροφή παραβόλου και απαλλαγή από τα έξοδα.

Προσυμβατικός έλεγχος σχεδίου δημόσιας σύμβασης τριετούς προμήθειας υγρών καυσίμων, υπό το πρίσμα των αρχών της νομιμότητας, της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του υγιούς ανταγωνισμού. Ο έλεγχος περιορίστηκε σε ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και στην αιτιολογία των διοικητικών κρίσεων, χωρίς υποκατάσταση της αναθέτουσας αρχής σε τεχνικές, επιστημονικές ή κρίσεις σκοπιμότητας. Εξετάστηκαν η υποδιαίρεση της προμήθειας σε δύο τμήματα, το κριτήριο της μεγαλύτερης ποσοστιαίας έκπτωσης επί των εκάστοτε τιμών καυσίμων, η δυνατότητα αρνητικής έκπτωσης και η σύνδεση του συμβατικού τιμήματος με τον προϋπολογισμό. Εξετάστηκαν επίσης οι όροι περί μονομερούς δικαιώματος προαίρεσης για πρόσθετες ποσότητες και περί παράτασης της σύμβασης πριν από την εξάντληση του οικονομικού αντικειμένου. Ελέγχθηκε η διαδικασία αξιολόγησης, η απόρριψη της αρχικά προτιμητέας προσφοράς λόγω μη πλήρωσης απαιτήσεων οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας, τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας και δικαιολογητικών κατακύρωσης, καθώς και η επακόλουθη κατακύρωση. Εξετάστηκε η συμμόρφωση της αναθέτουσας αρχής προς προηγούμενη ακυρωτική δικαστική κρίση σχετικά με τη δυνατότητα αθροιστικής πλήρωσης των κριτηρίων από τον προσφέροντα και τρίτο φορέα στις ικανότητες του οποίου στηριζόταν. Κρίθηκε μη νόμιμος ο αποκλεισμός του έτους 2024 από τα έτη αναφοράς για την απόδειξη οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας και τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας, επειδή περιόριζε αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό και απέκλειε το εγγύτερο κρίσιμο έτος. Η πλημμέλεια δεν χαρακτηρίστηκε ουσιώδης στη συγκεκριμένη περίπτωση, επειδή οι όροι είχαν δημοσιευθεί κανονικά, δεν αμφισβητήθηκαν, πιθανολογήθηκε ότι επαναλήφθηκαν εκ παραδρομής και κανένας διαγωνιζόμενος δεν αποκλείστηκε εξαιτίας τους. Δεν διαπιστώθηκαν άλλες ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Διατάχθηκε η απαλοιφή του όρου που επέτρεπε την ενεργοποίηση του δικαιώματος προαίρεσης μέχρι την εξάντληση μόνο του συμβατικού ποσού. Ο όρος περί παράτασης πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να απαιτείται ότι δεν έχουν εξαντληθεί ούτε το συμβατικό ποσό ούτε οι συμβατικές ποσότητες. Επισημάνθηκε η αντικατάσταση της αναφοράς σε τέλος χαρτοσήμου με αναφορά στο ψηφιακό τέλος συναλλαγής. Τελική κρίση: δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, υπό την προϋπόθεση προηγούμενης ενσωμάτωσης των ανωτέρω τροποποιήσεων.