ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ
ΑΠ Ολ 6/2026 (Πράξη αρ. 20Α ΚΠολΔ) Βάση υπολογισμού του τόκου και προστασία της κύριας κατοικίας κατά τον Ν. 3869/2010 - Τοκοφορία μηνιαίων δόσεων αντί του συνολικού άληκτου κεφαλαίου της ρύθμισης - Εξυπηρέτηση του κοινωνικού και οικονομικού σμφέροντος
Ανάρτηση: 06/06/2026
Ερμηνεία δικαστικής απόφασης κατά το άρθρο 316 ΚΠολΔ όταν η απόφαση είναι ασαφής ή αμφίβολη και αποβλέπει αποκλειστικά στην αποσαφήνιση της πραγματικής βούλησης του δικαστηρίου, χωρίς να μεταβάλλει το διατακτικό, να διορθώνει νομικά σφάλματα ή να συμπληρώνει παραλείψεις.
Ζήτημα υπολογισμού του επιτοκίου των μηνιαίων δόσεων για τη διάσωση της κύριας κατοικίας οφειλέτριας που είχε υπαχθεί στο Ν. 3869/2010 και ειδικότερα α) αν το επιτόκιο, που θεσπίζεται στο άρθρο 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010, πρέπει να υπολογίζεται από την έναρξη της ρύθμισης, επί του συνόλου του οριζομένου κεφαλαίου οφειλής του δανειολήπτη και να υπολογίζονται οι τοκοχρεωλυτικές δόσεις απόσβεσης της συνολικής οφειλής, κατά κεφάλαιο και τόκους, ή β) το επιτόκιο αυτό θα υπολογίζεται επί εκάστης των μηνιαίων δόσεων κατά το μήνα της εξόφλησής της, στην τελευταία δε περίπτωση, αν το επιτόκιο αυτό θα υπολογίζεται για όλο το χρόνο από την έναρξη της ρύθμισης έως την εξόφληση κάθε δόσης ή μόνο από τον ορισθέντα με τη ρύθμιση μήνα καταβολής κάθε δόσης έως την εξόφλησή της.
Ο ν. 3869/2010 αποσκοπεί στην προστασία και οικονομική επανένταξη των υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, παρέχοντάς τους δυνατότητα ρύθμισης και μερικής απαλλαγής από τα χρέη τους, με παράλληλη προστασία της κύριας κατοικίας ως κοινωνικού αγαθού. Διατάξεις αναγασκτικού δικαίου. Εξυπηρέτηση του γενικού κοινωνικού και οικονομικού συμφέροντος. Διάσωση της κύριας κατοικίας κατά το άρθρο 9 παρ. 2 ν. 3869/2010 με καταβολή εντόκων μηνιαίων δόσεων, χωρίς ανατοκισμό, με επιτόκιο που συνδέεται με τα επιτόκια στεγαστικών δανείων και όχι κατ’ ανάγκη με τους συνήθεις τραπεζικούς όρους. Η Ολομέλεια κρίνει κατά πλειοψηφία ότι, στο πλαίσιο του άρθρου 9 παρ. 2 ο τόκος πρέπει να υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού άληκτου κεφαλαίου της ρύθμισης. Η κρίση στηρίζεται στον κοινωνικό και αναγκαστικού δικαίου χαρακτήρα του νόμου, ο οποίος αποβλέπει στην επανένταξη του οφειλέτη στην οικονομική ζωή και στην αποφυγή νέου εγκλωβισμού του σε υπέρογκες οφειλές. Η δικαστική ρύθμιση δεν θεωρείται απλή αναδιάρθρωση τραπεζικού δανείου, αλλά νέα διαπλαστική ρύθμιση που καθορίζει αυτοτελώς το ποσό, τις δόσεις, το επιτόκιο και τους όρους αποπληρωμής. Αν ο τόκος υπολογιζόταν στο σύνολο του κεφαλαίου, η μηνιαία επιβάρυνση θα μπορούσε να υπερβεί τη μέγιστη δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη και να ματαιώσει τον προστατευτικό σκοπό του νόμου. Μέγιστη δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη και ενδεχόμενη ζημία των πιστωτών με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδας, με αναγνώριση ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν θα ήταν εφικτή η ταυτόχρονη ικανοποίηση και των δύο κριτηρίων στο πλαίσιο εφαρμογής του Ν. 3869/2010. Η οριζόμενη δόση θα πρέπει να αποτελεί την οροφή και όχι την βάση του υπολογισμού, δυνάμενη να επιβαρυνθεί ουσιωδώς με τον συνυπολογισμό υπέρογκων τόκων. Ισχυρή μειοψηφία, κατά την οποία το προδικαστικό ερώτημα έπρεπε να απορριφθεί ή, πάντως, ο τόκος θα έπρεπε να υπολογιστεί επί του συνολικού πιστούμενου ποσού, διότι αυτό επιβάλλεται από τη συνήθη έννοια του τόκου και την προστασία των πιστωτών.
Προϋποθέσεις παραδεκτού. Πρόσθετες παρεμβάσεις επαγγελματικών ενώσεων ενώπιον του ΑΠ. Έννομο συμφέρον. Δεν αρκεί απλό γενικό, οικονομικό, κοινωνικό ή επαγγελματικό ενδιαφέρον. Με βάση τη διάκριση αυτή, κρίθηκαν παραδεκτές οι παρεμβάσεις των Δικηγορικών Συλλόγων, των ενώσεων καταναλωτών, του Τ. Χ. κατά το επιτρεπτό μέρος, καθώς και τραπεζών και εταιριών διαχείρισης που είχαν συναφείς εκκρεμείς δίκες. Απορρίφθηκαν παρεμβάσεις των Εργατοϋπαλληλικών Κέντρων, διότι στηρίχθηκαν μόνο σε πιθανή επίδραση στα συμφέροντα των μελών τους και όχι σε δικό τους άμεσο έννομο συμφέρον.
Παραπομπή της υπόθεσης στο Μονομελές Πρωτοδικείο (πρώην Ειρηνοδικείο) Ιωαννίνων για την ολοκλήρωση της εκδίκασής της υπόθεσης.